To a tamne (10.03.26)
Po ćežkich zapławjenjach na sewjeru Awstralskeje zamołwići ludźi doraznje proša, so do rěkow abo zapławjenych kónčin njepodać. Z wulkej wodu je tež syła krokodilow do regiona přišła, w kotrymž hewak njejsu. Po zliwkach su rěki wjacore kónčiny zapławili. Něhdźe tysac wobydlerjow dyrbjachu ewakuować. Při tym su tež lětadła a helikoptery zasadźili. Je to najhórše powodźenje po lěće 1998.
Mjenje ludźi zatepiło je so prěnje dźewjeć měsacow 2025 hač lěto do toho. Tole je Němska towaršnosć za wuchowanje žiwjenja dźensa w swojej kóždolětnej statistice zdźěliła. Hač do rozsudneho dnja, 15. septembra lońšeho lěta, bě 321 ludźi na tute wašnje zemrěło. To je 33 mjenje hač lěto do toho. Wódni wuchowarjo z toho wuchadźeja, zo wostanje cyłkowna ličba smjertnych njezbožow w rěkach a jězorach lětsa jasnje pod 400.
Serbske kulturne stawizny kaž mozaik zestajeć
Budyšin (SN/bn). Pod hesłom „Stara domizna – Nowa domizna“ wotmě so po cyłej Němskej minjeny kónc tydźenja mjeztym 13. dźeń archiwow. Sobu najwjace zajima zbudźištej poskitkaj Politiskeho archiwa Wonkowneho zarjada Zwjazka z ćežišćom „Hóstni dźěłaćerjo w Němskej demokratiskej republice“ a „Dohlady do politiskeho pomjatka Zwjazkoweje rady“ archiwa krajneje komory w Berlinje. W Sakskej wotewrichu mjez druhim archiwy wjacorych tudyšich wysokich šulow kaž tež statny archiw w Drježdźanach swoje durje.
Za ekumenu so zasadźić
Vatikan (B/SN). Delegacija rady swětoweje cyrkwje wuradźowaše na priwatnej awdiency z bamžom Lejom XIV. wo jednoće cyrkwjow. „Bamž je na awtentiske zasadźenje za ekumenu pokazał“, praji předsyda centralneje ekumeniskeje rady cyrkwjow Heinrich Bedford-Strohm. W ekumeniskej radźe zastupjenych je 356 cyrkwjow: ortodoksne, anglikanske, baptistiske, lutherske, metodistiske a reformowane, ale žana romsko-katolska w 120 krajach z 580 milionami křesćanow.
Mjezynarodna krizowa pomoc
Stuttgart (B/SN). Ewangelske zapisane towarstwo Coworkers pomha z fachowcami a dobrowólnymi w 30 krajach, wosebje w krizowych kónčinach. Cyłkownje přewjeduje towarstwo 400 projektow w 100 krajach. Tak wuwučowaše na přikład blidar a wučer na powołanskej šuli Werner Niethammer z Nürtingena někotre měsacy w Sierra Leone.
Prědowanja Benedikta wuńdu
Poražku poćerpjeli
Mnichow (dpa/SN). W komunalnych wólbach w Bayerskej je Mnichowski wyši měšćanosta Dieter Reiter (SPD) poražku poćerpjeł. Po dotalnym wuličenju hłosow je wón 35,6 procentow hłosow zdobył a dyrbi tuž do rozsudneho wólbneho koła. Na druhim městnje je politikar Zelenych Dominik Krause z 29,5 procentami. 2020 bě Reiter we wólbach hnydom w prěnim přeběhu 47,9 procentow hłosow dóstał.
Nowy nawoda Irana woleny
Teheran (dpa/SN) Mojtaba Chamenei, syn morjeneho Ajatollaha Alija Chomeneija, je nowy nawoda Irana. Tole rozprawja iranska statna powěsćernja Irna, powołujo so na wólbny gremij. Jeho nana běchu USA a Israel před dobrym tydźenjom morili. Informacije nastupajo noweho statneho nawodu su tež w iranskim statnym sćelaku wozjewili. Iranski lud je zdobom namołwjeny, jednotu a swěru nowemu nawodźe napřećo wobchować.
Mjenje nadawkow dóšło
Clemens za dlěšu zhromadnu šulu
Drježdźany (dpa/SN). Sakski kultusowy minister Conrad Clemens (CDU) móhł sej derje předstajić, zo šulerjo tež po 4. lětniku dale zhromadnje w samsnej rjadowni wuknu. „Jako politikar CDU dyrbju tule kedźbliwy być, tola rozsud po štwórtym lětniku mam za jara zažny“, rjekny Clemens pod wulkim přikleskom a wyskanjom publikuma na podijowej diskusiji w Drježdźanach. „Tak sprawni dyrbimy tež jako CDU być, zo njeje dlěše zhromadne wuknjenje ničo škódneho.“
Clemens rjekny tole bjezposrědnje do wozjewjenja nowych ličbow ministerstwa nastupajo kubłanske doporučenje. Přerěznje połojca wšěch chowancow zakładnych šulow Sakskeje woteńdźe po 4. lětniku na gymnazij.
Nowe mjezsobne nadpady
Tel Aviv/Teheran (dpa/SN). Israelske wójsko je po swójskich informacijach znowa objekty nawodnistwa Irana nadběhowało, mjez druhim w měsće Isfahan. Samsny čas je Iran rakety na Israel třělał. Nalěty Israela měrjachu so na centralne komandowanišća zamołwitych za nutřkownu wěstotu iranskich milicow Basidsch. Te su swojeje brutality přećiwo protestowacym dla wosebje wuwołane.
Dźensa rano rujachu w Israelu znowa warnowanske sireny. Po informacijach wuchowanskich słužbow so při nalětach iranskich raketow něhdźe 20 ludźi zrani. Iranska telewizija twjerdźi, zo su jeje rakety w Tel Avivje a w druhich městach wotwobaranske systemy přewinyli a wulke škody zawostajili.
Trump: Jenož idioća widźa to hinak
New York/London (dpa/SN). Płaćizna zemskeho wolija je jako sćěh wójny USA přećiwo Iranej prěni króć po lětach zaso na wjace hač sto dolarow na barrel (159 litrow) rozrostła. Płaćizna za w Europje postajowacu družinu brent stupaše dźensa rano sčasami samo na 111 dolarow. Do toho bě tež w Chicagu zemski wolij družiny intermediate, z kotrymž w USA wikuja, na wjace hač sto dolarow rozrostła. Tajki niwow běchu naposledk 2022 docpěli. Pjatk płaćeše wolij hišće 90 dolarow, kónc februara pak 70 dolarow.
Strach před dlěšim zawrjenjom Hormuskeje dróhi wostanje postajowaca tema na wolijowych wikach. Po zahajenju nadpadow USA a Israela na Iran lědma hišće łódźe mórski zwisk mjez Persiskim a Omanskim zaliwom wužiwaja.
Prezident USA Donald Trump zhladuje na płaćizny wolija skerje dołhodobnje. „Nachwilnje drohi wolij – kiž budźe bórze zaso tuńši – je snadna płaćizna za wěstotu USA a wšeho swěta“, piše wón na swojej internetnej stronje Truth Social. „Jenož idioća widźa to hinak.“
Wuradźuja wo wuslědkach wólbow
Zeleni w Badensko-Württembergskej snadnje před CDU
Stuttgart/Berlin (dpa/SN). Wuslědki wólbow krajneho sejma w Badensko-Württembergskej z wólbnym dobyćerjom Cemom Özdemirom běchu dźensa hłowna tema wuradźowanjow politiskich nawodnistwow w Berlinje. Minjene měsacy bě CDU we woprašowanjach jasnje nawjedowała, na kóncu pak cyle snadnje podleža. Mjeztym zo je AfD swój wuslědk podwojiła, zhladujetej SPD a FDP na jara hórki wólbny dźeń.
W kruhu knježerstwoweju stronow CDU a SPD wobdźěla so načolni kandidaća na posedźenjach gremijow. Kandidat CDU Manuel Hagel chcyše po tym z předsydu CDU Friedrichim Merzom prašenja nowinarjow wotmołwjeć. Merz njebě so wčera wječor hišće k wólbnemu wuslědkej wuprajił. Dźensa wječor zetka so w Stuttgarće nawodnistwo krajneje CDU.
Pola SPD w Badensko-Württembergskej je načolny kandidat Andreas Stoch hižo konsekwency sćahnył a swój wotstup jako krajny a frakciski předsyda připowědźił. SPD bě wčera wječor hotowy wólbny debakl dožiwiła.
Jenož trochu pozdźišo
To a tamne (09.03.26)
Přewšo rědki to podawk: Dźěl meteorita je w Koblenzu w Porynsko-Pfalcy třěchu domu wobškodźił. Při zražce sobotu wječor nasta dźěra, wulka kaž koparski bul, zarjad za škit před katastrofami zdźěla. Meteorit přerazy třěchu domu a wosta w spanskej stwě ležo. Nichtó pak so njezrani. Do toho běchu ludźo wobkedźbowali, kak so objekt na njebju žehleše.
Nješwarni paduši su w Monheimje pola Düsseldorfa na kěrchowje popjelnicy a metalowe přidawki do rowa pokradnyli. Při tym wobškodźichu wjace hač 150 rowow, policija zdźěla. Wopytowarjo pohrjebnišća njedźelu rano wobšěrnu škodu wuhladachu. Njeznaći běchu so wočiwidnje na kopor a bronzu měrili. Krótko po tym přizjewi so nižozemska policija: Na pomjeznym přechodźe su zastojnicy w awće z Němskeje wjacore popjelnicy a koporowe přidawki do rowa sćazali.
