Pytaja za zhromadnym pućom

wutora, 12. awgusta 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) spyta zhromadny puć krajow w Europje z prezidentom USA Donaldom Trumpom hladajo na kónc wójny w Ukrainje namakać. Jutře a z tym dwaj dnjej do planowaneho zetkanja Trumpa z ruskim prezidentom Wladimirom Putinom w Alasce, wuradźuja šefojo europskich knježerstwow z ukrainskim prezidentom Wolodymyrom Zelenskyjom a Donaldom Trumpom. To je iniciatiwa kanclera docpěła. Na widejowej konferency wuradźuja woni mjez druhim wo dalšich opcijach jednanjow, zo móhli ćišć na Rusku wukonjeć. „Nimo toho rěča wo přihotach za móžne měrowe jednanja. Předewšěm steja žadanja na teritorij a wěstotu w srjedźišću“, zdźěli dźensa rěčnik zwjazkoweho knježerstwa Stefan Kornelius w Berlinje. Ukraina raznje wotpokazuje, zo so kónčinow wzda, kotrež Ruska mjeztym kontroluje.

Pjatk chcetaj Trump a Putin w staće USA Alaska wo móžnym rozrisanju wójny jednać. Za Trumpa je to pospyt, ale hnydomny wuslědk njewočakuje.

Ludnosć dale a njespokojniša

wutora, 12. awgusta 2025 spisane wot:

Bilanca zwjazkoweho knježerstwa dotal hubjena

Berlin (dpa/SN). Wonkowny minister ­Johann Wadephul je so w debaće wo brónjach za Israel wuprajił. Rozsud zwjazkoweho kanclera Friedricha Merza (CDU) je prawy a přiměrjeny, rjekny politikar CDU we wusyłanju sćelaka ZDF. Jako wonkowny minister bě wón do toho wo postupowanju informowany. Po tym zo bě israelski wěstotny kabinet wobzamknył město Gaza wobsadźić, „dyrbješe Němska ze signalom reagować“, Wadephul rozkładźe. „We wšěch druhich a we wšěch roz­sudnych prašenjach Němska a Israel jara wusko hromadźe dźěłatej“, wón doda. Merz bě minjeny tydźeń wozjewił, zo Němska ­Israelej hižo wěste brónje njedodawa, štož je wulku kritiku zbudźiło.

Israel a Němska

wutora, 12. awgusta 2025 spisane wot:
Tež Israelića su Palestinjenjo – Jurij Wićaz, fan faktow, pisaše wo židowskich a arabskich wobydlerjach Palestiny. Jako su Židźa swój stat załožili, su wutworjenju ­druheho, arabskeho stata w Palestinje ­přihłosowali. Arabska strona pak stat Židow wotpokaza a je mjeztym wjac króć z wójnskimi nadpadami spytała, jón wutupić. Israel je so wobarał a zdobom stajnje swój teritorialny wliw rozšěrjał, a je takrjec pufrowe cony wuwił. Zo ma kraj kaž Němska, z herbstwom holocausta a aktualnym wohroženjom židow (žana židowska šula ani žana synagoga w Němskej bjeze stajneho škita policije njewutraje!) wusahowacu zamołwitosć za Israel, dyrbjało samozrozumliwe być. Přećiwo politice Netanjahuwa w Israelu samo za čas wójny demonstruja, a arabscy staćenjo Israela so na wólbach wobdźěleja. W arabskim swěće to nažel hinak wupada. Kóžda wójna je grawoćiwa, ale moralka bjez faktow wjedźe dołhodobnje do wjetšeje zahuby. Marcel Brauman

To a tamne (12.08.25)

wutora, 12. awgusta 2025 spisane wot:
Poprawom měješe to jenož žort być. Šulerjo zakónčaceho lětnika matury w Rottenburgu su w nocy na 10. julij z krydu lóštne hrónčka na twarjenje kubłanišća namolowali. Tola krydu ­njemóžachu hižo wotpłokać. Barba bě prosće wuschnyła. Zo bychu škodu zaso narunali, přimachu so młodostni wčera na swojej šuli sami gratu. Podpěrał je jich molerski mišter a jeho sobudźě­łaćer. Hišće hač do jutřišeho dyrbja wšědnje hodźiny dołho slědy žorta přemolować. Za dźěła dyrbja šulerjo cyłkownje 9 000 eurow nałožić. Zo móhli zličbowanku zapłaćić, je šulerka na ­darowanskej platformje GoFundMe ­namołwu wozjewiła. Hač do wčera ­popołdnju su ludźo hižo nimale 5 000 eurow nazběrali.

Spominanje na Frère Rogera

póndźela, 11. awgusta 2025 spisane wot:

Taizé (B/SN). Kaž Mahatma Gandhi (1948), Martin Luther King (1968) a John Lennon (1980) bu před 20 lětami zało­žićel a prior ekumeniskeho rjadu Taizé Frère Roger (1915–2005) zamordowany. Taizé je symbol wosebje młodźinskeho ekumeniskeho hibanja w francoskim Burgundźe. W zhromadźenstwje bydli sto muži z 30 krajow, katolikojo, anglikanojo a čłonojo ewangelskich cyrkwjow. Woni su žiwi w znamjenju wujednanja mjez šćěpjenym křesćanstwom.

Židowska kultura 2026

Kamjenica (B/SN). „Tacheles 2026“ mjenuje so lěto židowskeje kultury w Sakskej. Zarjadowanja budu we wšěch kónčinach Sakskeje wot Annaberga hač do Žitawy. Za přinoški wo židowskej kulturje, židowsko-sakskich stawiznach abo wo dźensnišim žiwjenju proša organizatorojo zajimcow wo přizjewjenje na internetnej stronje www.tacheles.sachsen.de.

Wobswětoškit w liturgiji

Sejm na Tiktoku

póndźela, 11. awgusta 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy sejm swoje aktiwity w socialnych syćach rozšěrja a budźe w přichodźe tež platformu Tiktok wužiwać. „Je chětro njezmysłapołne, jelizo na platformje wo našim dźěle njeinformujemy a parlament njepředstajimy. Tam je najwjace młodych ludźi přizjewjenych“, prezidentka zwjazkoweho sejma Julia­ Klöckner (CDU) powěsćerni dpa w Berlinje zdźěli. Na Tiktok so krótke zwjetša zabawjace wideja wozjewjeja.

Přećiwo planam so wobarać

Berlin (dpa/SN). Zeleni namołwjeja so přećiwo planam zwjazkoweje ministerki za hospodarstwo Katheriny Reiche (CDU) wobarać. Wona chce spěchowanje solarneje miliny přikrótšić. „Přećeljo energijoweje změny dyrbja reagować. Wšojedne hač komuny, předewzaća abo ratarjo“, zastupowacy šef Zelenych Sven Giegold w nowinje Augsburger Allgemeine warnowaše. Fotowoltaikowe připrawy na třěchach wobswětej w zwisku z produkciju miliny najbóle tyja. Reiche bě kónc tydźenja spěchowanje priwatnych fotowoltaikowych připrawow do prašenja stajiła.

Kwota stabilna

Patronatne swjedźenje na kupje Menorca su jónkrótne swjedźenje, kotrež hłuboku zwjazanosć wobydlerjow kupy ze swojimi krasnymi konjemi zwuraznjeja. Zwěrjata wažnu rólu w stawiznach a we wšědnym žiwjenju kupy zabjeru. Tohodla su konje tež hłowni akterojo swjedźenjow. Minjeny kónc tydźenja su jěcharjo w Alaior swoje kmanosće pokazali. Foto: pa/Matthias Oesterle

Nadběh Ruskeje njeměli mytować

póndźela, 11. awgusta 2025 spisane wot:
Brüssel/Kijew (dpa/SN). Do zetkanja prezidenta USA Donalda Trumpa a šefa Krjemla Wladimira Putina nastupajo skónčenje wójny w Ukrainje je nětko debata wo móžnych teritorialnych změnach nastała. Generalny sekretar NATO Mark Rutte wujasni, zo potrjechi to předewšěm kónčiny, kotrež Ruska kontroluje. Ukrainski wulkopósłanc w Němskej Oleksii Makeiev napominaše, zo njeměli so na teritorialne prašenja wusměrić, ale na ludźi w Ukrainje. Mjeztym wonkowni ministrojo EU na widejowej konferency přichodne kročele wobrěča. „Zajimy Europy steja na hračkach“, měni zamołwita za wonkowne naležnosće EU Kaja Kallas do dźensnišeho wosebiteho posedźenja ministrow. Wona wuzběhny, zo dyrbi kóžde dojednanje mjez USA a Ruskej Ukrainu a EU sobu zapřijeć. „Wšako dźe tu wo wěstotu Ukrainy a cyłeje Europy.“ Nadběh Ruskeje njeměł so mytować. Přechodnje wot Ruskeje wobsadźene kónčiny k Ukrainje słušeja.

Registruja mnohe dalše rženja

póndźela, 11. awgusta 2025 spisane wot:
Istanbul (dpa/SN). Po zemjerženju wčera wječor na zapadźe Turkowskeje ze sylnosću 6,1 tam mnohe dalše rženja ludźi znjeměrnja. Katastrofowy škitny zarjad Afad zdźěli, zo je 237 dodatnych rženjow registrował. Epicentry ležachu we wobwodźe Sindirgi. Ludźo regiona stracha dla pod hołym njebjom abo w awtach přenocowachu. Hłowne rženje wčera wječor tež wobydlerjo we wjace hač 200 kilometrow zdalenymaj metropolomaj Istanbul a Izmir začuwachu. Po oficialnych informacijach je při tym jedna wosoba zemrěła, 29 dalšich je zranjenych.

Bärbel Bas kanclerej rjap skruća

póndźela, 11. awgusta 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Šefina SPD Bärbel Bas zwjazkowemu kanclerej Friedrichej Merzej (CDU) rjap skruća. „Jemu wumjetować, zo Israel přeradźi, je sylny tobak“, ministerka za dźěło w interviewje z telewizijnym sćelakom ARD zwurazni. Merz a zwjazkowe knježerstwo stejitaj na stronje Israela. Wšěm je wědome, zo ma so kraj škitać. „Mjeztym pak je so połoženje wuwiło, zo njesměmy na ludźi w Gazaskim pasmje zabyć“, Bas wuzběhny.

Friedrich Merz je minjeny pjatk wozjewił, zo Němska hižo žane brónje Israelej njedodawa, kotrež móhło tamniše wójsko w Gazaskim pasmje zasadźić. Z rynkow CDU a CSU je rozsud wulku kritiku a diskusije wubudźił. Zapósłancy běchu překwapjeni. CSU kritizowaše, zo njeje zwjazkowy kancler zapósłancow do jednanjow sobu zapřijał. Tohorunja ma strona rozsud za wopačny.

Bärbel Bas Merzej radźi, zo dyrbi wón swoju komunikaciju polěpšić. Tež frakcija CDU/CSU w zwjazkowym sejmje ma so lěpje dorozumić a tajke wažne prašenja zhromadnje rozjasnić a zawěsćić.

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND