Wójna wiki kóncuje

srjeda, 01. apryla 2026 spisane wot:
Porno knježacym w Pólskej ma so němske knježerstwo z tym ćežko, płaćizny na tankownjach wobmjezować. Koncernam kwoli nochcedźa do wikow zasahnyć. Tutu argumentaciju pak je Donald Trump, nawoda „maćerneho kraja kapitalizma“ USA, dawno podrywał. Wón je ze swojej wójnu přećiwo Iranej eskalaciju naparał, kotraž swětowe wiki za wažne fosilne energije rozbombuje, wšojedne hač z raketami abo trutami. Za to płaći někotryžkuli dojězdźowar z wjesnych kónčin nětk za puć na dźěło we wulkim měsće měsačnje sto eurow wjac. Runje tak směšny je argument, zo njebychmy tajke problemy měli, bychmy-li wjac e-mobility a wobnowjomneje energije forsěrowali: Za kóždu bateriju trjebaš surowizny, a jich import so na někotre kraje koncentruje. Jeli k politiskim abo wójnskim napjatosćam dóńdźe, steji zastarowanje z tutymi ma­ćiznami na hračkach. Globalne wiki su ­žohnowanje moderny, ale bjez diploma­tije njefunguja. Marcel Brauman

Předstajeja narodnu drastu

srjeda, 01. apryla 2026 spisane wot:
Wobrazy sebjewědomych nošerkow a nošerjow serbskeje narodneje drasty pre­zentuje Choćebuski fotograf Thomas Goethe (na foće) tuchwilu we wuměłskej hali Łužica na dwórnišću w Großenhainje. Přehladka, kotruž su minjenu sobotu wote­wrěli, wopřija 20 wulkoformatnych dźěłow, kiž běchu minjene lěta we Wjerbnje, ­na Górach a w blišej wokolinje nastali. Fotografej bě wažne, zo njepředstaja drastu jako swědk zašłosće, kiž bě w muzeju namakał, ale zo zwobraznja Łužičanow, žony a muži, młodych a starych, kotřiž serbsku narodnu drastu hordźe a sebjewědomje wužiwaja a so njeboja, ju z modernymi srědkami zwjazać. Foto: Michael Helbig

To a tamne (01.04.26)

srjeda, 01. apryla 2026 spisane wot:
Twarskeho dźěłaćerja zarazył je w Münsterlandskej kotoł wody, kiž je so z krana pušćił a na njeho padnył. Sudobjo z tysac litrami wody padny na twarski kon­tejner, w kotrymž 45lětny dźěłaćer přebywaše. Kotoł přerazy třěchu kontejnera a muža mori. Pytanje za přičinami twarskeho njezboža wosrjedź města Ochtrup w Sewjerorynsko-Westfalskej njeje hišće wotzamknjene. Znate mjeztym je, zo je 18lětny kran posłužował. Kotoł wody so z wysokosće sydom metrow z krana pušći a na kontejner zrazy.

Kritizuja namjet Merza

wutora, 31. měrca 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Wuprajenja zwjazkoweho kanclera Friedricha Merza (CDU) nastupajo nawrót 80 procentow syriskich ćěkancow z Němskeje do swojeje domizny budźa kritiku, tež ze stron koaliciskeho partnera SPD. „Njeje žana dobra ideja zwjazkoweho kanclera, konkretne ličby w konkretnych časach do ruma stajeć, dokelž njemóže wón tajke wočakowanja snano ani dodźeržeć“, rjekny městopředsydka SPD Anke Rehlinger. Merz bě ličbu w zwisku z wopytom syriskeho prezidenta Ahmeda a-Scharaa mjenował.

Smjertne chłostanje schwalene

Jerusalem (dpa/SN). Israelski parlament je naćisk zakonja wo zawjedźenju smjertneho chłostanja za teroristow wobzamknył. 62 z cyłkownje 120 zapósłancow knesset je wjele diskutowanemu namjetej strony Otzma Jehudit prawicarsko-ekstremistiskeho ministra za policiju Itamara Ben-Gvira přihłosowało. Kritikarjo maja zakoń za rasistiski, dokelž wón ­faktisce jenož Palestinjanow potrjechi. Němska zakoń wotpokazuje.

Mortwy a zranjeni w Poltawje

Ahmed al-Scharaa (nalěwo), prezident syriskeho přechodneho knježerstwa, je wčera poboku wonkowneho ministra Johanna ­Wadephula (CDU) na zahajenju němsko-syriskeho hospodarskeho foruma w Berlinje porěčał. Forum wotměwa so w samsnym času kaž wopyt syriskeho prezidenta w Berlinje, hdźe je jeho zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) witał. Foto: dpa/Sebastian Gollnow

Tójšto namjetow lutowanja

wutora, 31. měrca 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Na wšěch 66 doporučenjow je komisija fachowcow wčera nastupajo reformu chorobnych kasow předpołožiła. Zwjazkowa ministerka za strowotnistwo Nina Warken (CDU) bě gremij zwołała, po tym zo bu znate, zo změja chorobne kasy lětsa cyłkowny minus 15 miliardow eurow. Fachowcy su přeswědčeni, zo móža z namjetowanymi naprawami hač do 42 miliardow eurow zalutować, bjez toho zo je zastaranje pacientow wohrožene. Mjez druhim měli so dawki na alkohol a tobak zwyšić a wot lěta 2004 njezměnjene připłatki za medikamenty přiměrić. Wotstronić měli so posłužby chorobnych kasow na dobro přijimarjow wobydlerskeho pjenjeza. To měł přichodnje Zwjazk přewzać.

Tel Aviv/Beirut (dpa/SN). Israelske wójsko je po swójskich informacijach při swojim zasadźenju na juhu Libanona dźesatki teroristow moriło. Jich su wuslědźili, jako w swojich schowach nad­pady na israelskich wojakow přihoto­wachu. Jedyn chcyše runje israelski tank z raketu nadpadnyć. Po zahajenju wójny USA a Israela přećiwo Iranej je israelske wójsko znowa do južnych kónčin Libanona zaćahnyło, dokelž libanonska Hisbollah wottam Israel nadběhuje. Mjeztym su tam třo israelscy wojacy padnyli. ­Hisbollah twjerdźi, zo je wo wjele wjace israelskich wojakow moriła a dźesatki ­israelskich tankow z pomocu trutow zničiła. Wotpowědne wideja w interneće maja tole dopokazać.

Waršawa (dpa/SN). W Pólskej płaći za bencin a za diesel wot dźensnišeho wot knježerstwa postajena hornja mjeza płaćizny. Nimo toho su nadhódnotowy dawk a dawk na energiju znižili, zo bychu pře­trjebarjow podpěrali. Po infor­macijach energijoweho ministerstwa njesmě liter normalneho bencina wjace płaćić hač 6,16 złotych (1,44 eurow). Liter superbencina płaći 6,76 złotych (1,58 eurow) a diesel 7,60 (1,77 eurow).

Srjedźo-lěwicarske knježerstwo ministerskeho prezidenta Donalda Tuska reaguje z naprawami na sćěhi wójny w Iranje. Nadhódnotowy dawk zniža wot dotal 23 na jenož hišće wosom procentow. To wotpowěduje wot Europskeje unije wukazanemu minimalnemu dawkej sydom centow na liter bencina a diesela. Nowe rjadowanja płaća najprjedy raz hač do kónca junija. Tak dołho postaja mi­nister za energiju wšědnje přerěznu płaćiznu bencina a diesela za wulkowikowarjow, kiž tankownje zastaruja. Ranjenja wukaza móža z pokutu hač do 230 000 eurow chłostać.

Iran dale z raketami třěla

wutora, 31. měrca 2026 spisane wot:

USA chcedźa Hormuski přeliw „tak abo znak“ za łódźe wotewrěć

Teheran (dpa/SN). Tež měsac po zahajenju wójny USA a Israela přećiwo Iranej je kraj dale kmany so wobarać a susodne kraje Persiskeho zaliwa z raketami a trutami nadběhować. Sawdi-Arabska, Kuwait, Bahrain a Zjednoćene arabske emiraty rozprawjachu minjenu nóc wo nowych nadpadach. W Persiskim zaliwje su truty hoberski Kuwaitski wolijowy tanker trjechili. Na łódźi wudyri woheń, kotryž zamóchu hakle po wjacorych hodźinach zhašeć. Runočasnje su lětadła USA skład brónjow a municije w Iranje bombardowali a pječa dospołnje zničili.

Wonkowny minister USA Marco Rubio je wo tym přeswědčeny, zo budźe blokowany Hormuski přeliw „tak abo znak“ bórze zaso za łódźe wotewrjeny. Pak budźe Iran zwólniwy, „dodźeržeć mjezynarodne prawo“ a wuski mórski zwisk dlěje njeblokować, rjekny Rubio sćelakej Al Jazeera, „abo koalicija narodow wšeho swěta z wobdźělenjom USA so wo to postara, zo je přeliw zaso wotewrjeny“. Rubio pak so dokładnišo k tomu njewupraji, što z wuprajenjom „so wo to postara“ měni.

USA we wulkich paslach

wutora, 31. měrca 2026 spisane wot:
Njemóžu sej pomhać, ale někak dopominaja mjez reakcije USA w zwisku z wójnu přećiwo Iranej na film „Der Untergang“ wo poslednich dnjach Druheje swětoweje wójny. W bunkru w Berlinje dyrbja bjezradni zwěsćić, zo nimaja přećiwo njepřećelej ničo wjace w rukomaj. USA chcedźa diplomatiski ćišć na Teheran zwyšić! Nó wulkotnje! Tam so tajkim planam směja. Jeli so to njeporadźi, chcedźa mjezynarodnu koaliciju zestajeć, kotraž Hormuski přeliw łódźam wotewrje. To pak tež hižo mějachmy. Nichtó nochce so wobdźělić. A nětko tež hišće inwazija wójska USA w Iranje. Kelko wojakow chce Trump při tym woprować? 50 000, 100 000 abo hišće wjace? Z kóždym dnjom wójny je wočiwidniše: USA su sej do hoberskich paslow zalězli, z kotrychž njeje žanoho wupuća. Snano so we Washingtonje tola hišće něchtó namaka, kiž Trumpa wotsadźi a tam dowjeze, hdźež wón słuša: do hladarnje za dementnych – mojedla ze złotymi lěsycami. Marko Wjeńka

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025