USA we wulkich paslach
To a tamne (31.03.26)
Po zymskej přestawce budźi młody łós (Elch) w pomjeznej kónčinje Čěskeje k Bayerskej tuchwilu wjele kedźbnosće. Zwěrjo běchu minjeny kónc tydźenja w zymskim sportowym centrumje Železná Ruda wuhladali. Wočiwidnje jedna so wo młodeho byka Emila, kiž bě hižo loni ze swojim pućowanjom po Europje ludźi zahorił. Emila běchu loni w Čěskej wusadźili, po tym zo bě w Awstriskej njedaloko awtodróhi stajnje zaso do strašnych situacijow přišoł.
Wjelryba w Baltiskim morju je so wospjet zminyła. Wčera wječor je so zaso na puć do směra na sewjerne morjo podała. Čołm policije ju hišće chwilku přewodźeše, potom pak so do přistawa nawróći. Spočatnje bě ryba do směra na přistaw płuwała. Skónčnje pak swój směr na zapad změni. Kónc tydźenja bě před Wismarom tčacy wostała.
Martrowny tydźeń
Israel (B/SN). Bołmončka dopomina na zaćah Jězusa do Jerusalema před něhdźe 2 000 lětami, hdźež Jězusej z palmowymi hałžkami hołdowachu. Palmowcy běchu swjate štomy, znamjo žiwjenja a dobyća. Dźensa wužiwa so bołmina. Najwažnišej dnjej martrowneho tydźenja stej zeleny štwórtk, hdźež rozžohnowaše so Jězus do smjerće ze swojimi japoštołami, a ćichi pjatk, hdyž zwony woćichnu, dokelž je Jězus na křižu zemrěł.
Jutry w Jerusalemje njewěste
Swjaty kraj (B/SN). Zhromadźenstwo fraciskanow w Jerusalemje njeje sej wěste, hač budu so politiskich konfliktow dla jutrowne swjatočnosće po tradiciji swjećić hodźeć. Pohrjebna cyrkej, kotraž słuša k najwažnišim městnosćam křesćanstwa, je mjeztym zawrjena. Ortodoksni křesćenjo mjenuja ju cyrkej zrowastanjenja (Anastasis).
Jutrowny woheń
Chorobne kasy dyrbja lutować
Berlin (dpa/SN). Hladajo na dale a wyše wudawki a přiběrace popłatki wočakowachu dźensa prěnje namjety komisije fachowcow za reformu zakonskich chorobnych kasow. Ministerka za strowotnistwo Nina Warken (CDU) bě gremij loni nazymu zwołała. Knježerstwo chcyło kóšty kasow znižić, zo by dalšemu zwyšenju přinoškow na njedobro ludźi zadźěwało. 2027 wočakuja cyłkowny deficit kasow we wobjimje 14 miliardow eurow.
Přećiwo smjertnemu chłostanju
Berlin (dpa/SN). Němska wobara so zhromadnje z dalšimi europskimi krajemi přećiwo móžnemu smjertnemu chłostanju teroristow w Israelu. Zwjazkowy wonkowny minister Johann Wadephul (CDU) a jeho kolegojo z Francoskeje, Italskeje a Wulkeje Britaniskeje wuprajeja w zhromadnej deklaraciji „wulku starosć“. Israelski parlament chcyše dźensa wo tym rozsudźić. W Israelu běchu 1954 smjertne chłostanje wotstronili. Nowy zakoń by jenož Palestinjanow potrjechił.
Urban znowa wuzwoleny
We wšitkich zwjazkowych krajach USA su minjeny kónc tydźenja ...
Nowe směrnicy za tankownje
Berlin (dpa/SN). W zwisku z płaćiznami ćěriwa maja wot 1. apryla nowe předpisy za tankownje płaćić. Wotpowědne oficialne wozjewjenje je jutře w zwjazkowym zakońskim łopjenu planowane, rěčnik zwjazkoweho hospodarskeho ministerstwa zdźěla. Po tutym rjadowanju smědźa tankownje swoje płaćizny jenož hišće jónu wob dźeń zwyšić, a to připołdnju w 12 hodź. Po informacijach zwjazkoweje ministerki za hospodarstwo Katheriny Reiche (CDU) chcedźa po tutym puću wjace transparency zmóžnić a šoferam pomhać. Po wudyrjenju wójny w Iranje běchu płaćizny za bencin a diesel drastisce stupali.
Zwjazkowy sejm bě noworjadowanje na namjet knježerstwa wobzamknył.
Kardinal tola do cyrkwje směł
Jerusalem (dpa/SN). Po raznej kritice je israelski ministerski prezident Benjamin Netanjahu wukazał, najwyšemu zastupnikej katolskeje cyrkwje w Swjatym kraju zastup do cyrkwje Božeho rowa w Jerusalemje zmóžnić. Kardinal Pierbattista Pizzaballa bě wčera we wobłuku dojutrownych wobrjadow po puću do cyrkwje, jako jeho israelscy policisća zadźeržachu a wróćo pósłachu, zdźěla Jerusalemski patriarchat, mjenujo to „ćežki, dotal njesłyšany podawk“.
Wjacori politikarjo su postupowanje Israela zasudźili. Ministerska prezidentka Giorgia Meloni rěčeše wo „zranjenju wšěch wěriwych“. Politikar CDU Armin Laschet mjenowaše podawk w Jerusalemje „njeakceptabelny“.
Wojakow USA z Němskeje zwołać?
Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump chutnje wo tym rozmysluje, wojakow USA z Němskeje domoj zwołać. Wo tym wjacore žórła we wokolinje Trumpa rozprawjeja. To je jedna z wjacorych móžnosćow, kotrež Trump pruwuje, po tym zo běchu europscy zwjazkarjo jeho próstwu nastupajo wojersku pomoc w Hormuskim přeliwje wotpokazali. Po informacijach britiskeje nowiny The Telegraph je wón na Europjanow „chětro hněwny“ a hižo dlěje wo tym rozmysluje, zo so USA dospołnje z NATO wróćo sćahnu. Hłowny argument w tymle padźe je fakt, zo europske čłonske kraje přeco hišće zaměr njespjelnja, pjec procentow swojeho nutřkokrajneho bruttoprodukta za brónjenje přinošować.
W Němskej je tuchwilu něhdźe 38 000 wojakow z USA. Mjez wjacorymi wojerskimi objektami wusahuje lětarske zepěranišćo USA w Ramsteinje. Tam je centralny dypk koordinowanja zasadźenjow wójska USA we wukraju, něhdy w Afghanistanje, dźensa w Iranje.
Pakistan poskićuje pomoc
Wójna USA a Israela so rozšěrja – Islamabad přihotuje rozmołwy
Islamabad (dpa/SN). Pakistan je zwólniwy, přichodne dny rozmołwy mjez USA a Iranom zarjadować. Tole zdźěla wonkowny minister Pakistana Ishaq Dar. „Pakistanej je wulka česć, přichodne dny wuznamne rozmołwy mjez woběmaj stronomaj organizować směć, zo by so spochi trajacy konflikt cyłotnje a dołhodobnje skónčił“, we wozjewjenju rěka.
Pakistan je jara zwjeseleny, zo su jemu USA kaž tež Iran swoju dowěru wuprajili, tajke rozmołwy přewjesć, w stolicy Islamabadźe dale rěkaše. Tež China iniciatiwu Pakistana podpěruje. Do toho bě Dar wonkownych ministrow Sawdi-Arabskeje, Egyptowskeje a Turkowskeje na rozmołwy přijał. Při tym běchu wo móžnych wupućach z wójny wuradźowali, kotraž so dale rozpřestrěwa.
