Lětadła francoskeho ciwilneho škita spytaja hoberski lěsny woheń w horinach Corbieres na juhu Francoskeje z powětra hašeć. Tam wojuje wjace hač 2 100 wohnjowych wobornikow ze 600 jězdźidłami přećiwo płomjenjam, kotrež so na 16 000 hektarach rozpřestrěwaja. Dotal je jedna wosoba zemrěła. Tež na juhu Španiskeje lěsne wohenje zachadźeja. Foto: dpa/AP

Trump a Putin móhłoj so zetkać

štwórtk, 07. awgusta 2025 spisane wot:
Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump widźi „dobre šansy“ za zetkanje z ruskim prezidentom Wladimirom Putinom. Republikan wotmołwi na prašenje žurnalistki, hač staj Putin a ukrainski prezident Wolodymyr Zelenskyj tajkemu zetkanju přihłosowałoj: „Šansy su dobre, zo dóńdźe prawje bórze k tajkemu zeńdźenju.“ Dotal pak njeje jasne, hdźe so wotměje. Trump informowaše w tym zwisku swojich europskich partnerow wo rozmołwje wurjadneho pósłanca Steva Witkoffa w Moskwje. Tón bě tři hodźiny z ruskim prezidentom Wladimirom Putinom wuradźował. Zakitowanski minister Marco Rubio rjekny, zo maja USA nětko lěpše zrozumjenje za žadanja Ruskeje nastupajo skónčenje wójny.

Kontrole mjezow podlěša

štwórtk, 07. awgusta 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy minister za nutřkowne naležnosće Alexander Dobrindt (CSU) je připowědźił, zo chce pomjezne kontrole podlěšić. „Z pomjeznymi kontrolemi dale pokročujemy“, rjekny Dobrindt nowinarjam. Tež po septembru chcedźa na mjezach kontrolować a ilegalnych migrantow wotpokazać, wón rjekny.

Němska bě kontrole mjezow krótko po nastupje zwjazkoweho knježerstwa CDU/CSU a SPD w meji zesylniła. Tole bě w susodnych krajach masiwnu kritiku zbudźiło. Němska słuša k Schengenskemu rumej, w kotrymž su poprawom wšitke mjezy wotewrjene. Tež z wotsunjenjemi do Afghanistana a Syriskeje chcedźa pokročować, dokelž je to po słowach Dobrindta „nuznje trěbne“.

Nowe cła wot dźensnišeho płaća

štwórtk, 07. awgusta 2025 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Wot prezidenta USA Donalda Trumpa wukazane wyše cła na importy z EU wot dźensnišeho płaća. Poprawom bě EU z toho wuchadźała, zo su cła hakle wot jutřišeho skutkowne. Trump pak je dźensa rano na swojej internetnej platformje potwjerdźił, zo płaća cła hižo wot dźensnišeho.

Nimo Němskeje je hišće 70 dalšich krajow wot nowych cłow potrjechenych. Trump wopodstatni swoju radikalnu cłownu politiku z pozdatnymi deficitami na njedobro USA. „Miliardy dolarow přińdu nětko do kasow USA, a to z krajow, kotrež su USA wjele lět znjewužiwali a kiž su so nam smjeli“, piše wón we wulkich pismikach.

Komisija EU bě so njedawno z USA na kompromis dojednała: Město wukazanych 30 procentow zniži Washington cła na 15 proc. Za to bě prezidentka komisije EU Ursula von der Leyen Trumpej přilubiła, zo EU dale běžity płun a wolij w USA kupuje. Nimo toho inwestuje EU 600 miliardow dolarow w USA. Trump ma to za wosobinski dar, „z kotrymž móže činić, štož chce“.

Z přilubjenja wjele njezwostało

štwórtk, 07. awgusta 2025 spisane wot:

Frakcija CDU/CSU je po prěnich sto dnjach knježerstwa njespokojna

Berlin (dpa/SN). W frakciji CDU/CSU w zwjazkowym sejmje jewi so přiběrajcy njespokojnosć ze swójskim dźěłom w knježerstwowej koaliciji CDU/CSU a SPD. Za hospodarsku a energijowu politiku zamołwity městopředsyda frakcije Sepp Müller (CDU) rjekny Frankfurtskim nowinarjam: „Smy we wólbnym boju z přilubjenjom nastupili, zo mjezu zadołženja zakitujemy – a z hesłom Carstena Linnemanna ‚prosće raz činić‘. Z toho njeje wjele zwostało. To pytnjemy tež na naledźe w frakciji.“

Müller, kotryž pochadźa ze Saksko-Anhaltskeje, skedźbnja w tym zwisku na wobćežne połoženje na wuchodźe: „Dopóznaće, zo jako byrgarska srjedźizna rozpadnjemy, hdyž prosće dale činimy kaž dotal, je na wuchodźe hižo wo pjeć lět dale.“ W Saksko-Anhaltskej wola klětu w septembru nowy krajny sejm. W uniji zhladuja starosćiwje na strach, zo móhła AfD tam po tym sama knježić.

Płonina projekcije

štwórtk, 07. awgusta 2025 spisane wot:
Budyšin – to je prawe hnězdo, něhdźe cyle na wuchodźe Němskeje. Štóž wottam pochadźa, tón je per se bruny, abo dźensa skerje módry, a bydli wězo něhdźe za měsačkom. Progresiwnu towaršnosć tam njeznaja. Tele předsudki su tež w lěće 2025 hišće derje pěstowany klišej, wosebje w kruhach akademikarjow na „zapadźe“. Nětko so wězo zarjadowanje kaž Christopher-Streed-Day wuběrnje jako płonina projekcije wšelkich předstawow a předsudkow hodźi: Po měnjenju prawicarjow wohroža CSD jich traděrowany a přestarjeny wobraz wo swěće. Lěwicarjo na druhim boku widźa w demonstraciji wulkotnu móžnosć, swoju solidaritu zwuraznić. Hač poprawnej ideji CSD tole wšo tyje, směmy so wšitcy zhromadnje prašeć. Haj, to je politiske zarjadowanje. Ně, to njeje platforma za kulturny bój. Solidaritu zwuraznić, swoje měnjenje raz wótře a jasnje wuprajić – haj, prošu! Zarjadowanje za to instrumentalizować – prošu nic! Maximilian Gruber

W Moritzburgu maja nowu jěchansku halu

štwórtk, 07. awgusta 2025 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Sakska dale do plahowanja koni inwestuje. W statnej kobłarni w Moritzburgu su nawodnicy Kati Schöpke předwčerawšim, wutoru, ze swjatočnej ceremoniju nowu jěchansku halu přepodali. Nimo ministerskeho prezidenta Michaela Kretschmera běštaj tam tež financny minister Christian Piwarz a ratarski minister Georg-Ludwig von Breitanbuch (wšitcy CDU) přitomnaj.

„Z nowej halu wusyła Sakska jasne znamjo za přichod historiskeje kobłarnje“, Kretschmer potwjerdźi. Hala skići ludźom a konjam dobre wuměnjenja a potwjerdźi wuznam kobłarnje tež daloko za mjezami Němskeje. Wot lěta 2007 ležownosć kobłarnje wobšěrnje ponowjeja. Z cyłkownymi kóštami nimale 27 milinow eurow su nětko centralny projekt zwoprawdźili. Twarski program su ze srědkami swobodneho stata Sakskeje financowali.

Zschäpe nětko cofnjenča

štwórtk, 07. awgusta 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Społnomócnjena zwjazkoweho knježerstwa za wopory nacionalsocialistiskeje skupiny NSU Barbara John kritizuje, zo přiwzaja zasudźenu prawicarsku teroristku Beatu Zschäpe do programa za něhdyšich neonacijow. Tući chcedźa prawicarsku scenu wopušćić. „Zo chce knjeni Zschäpe nětko scenu prawicarjow wopušćić, nichtó ze swójbow woporow njewěri“, rjekny John nowinarjam. W sudniskim jednanju přećiwo skupinje NSU bě Zschäpe lěta dołho mjelčała a njeje při wujasnjenju złóstnistwow pomhała. John tuka na druhi motiw: Z přiwzaćom do programa cofnjencow chce Beate Zschäpe docpěć, zo ju dočasnje z jastwa pušća.

Zschäpe běchu 2018 jako sobuskućićelku wjacorych mordarstwow skupiny NSU k jastwu na čas žiwjenja zasudźili. Mnichowske wyše krajne sudnistwo je zdobom wukazało, zo njesmědźa ju po 15 lětach dočasnje pušćić. Wona sedźi w Kamjeničanskim jastwje. John kritizuje, zo njesmědźa přiwuzni woporow swoje měnjenje wo móžnym dočasnym pušćenju Zschäpe zwuraznić. John chce tuž sam sudnistwu stejišćo zapodać.

To a tamne (07.08.25)

štwórtk, 07. awgusta 2025 spisane wot:

Kupanske wjedro a horcotu wjedrarjo wulkim dźělam Němskeje přichodne dny wěšća. Na juhu Němskeje wočakuja hač do 30 stopnjow, zwjetša wostanje sucho. Jenož na sewjeru drje su šwihele móžne. Hrimanja horcoty dla tohorunja wuzamknjene njesu. Ludźo njesměli na škitnu kremu pře słónco zabyć. W nocach budźe přiwšěm poměrnje chłódno.

Monogamija je po měnjenju wjetšiny wobydlerjow Němskeje najlěpša forma lubosćinskeho žiwjenja. 72 proc. dorosćenych njemóže sej předstajić, z wjacorymi partnerami runočasnje žiwy być. Tole je woprašowanje instituta Civey wunjesło. Jenož 18 procentow sympatizuje z alternatiwnymi žiwjenskimi formami. Přičina wulkeho přihłosowanja monogamiji je jednora: Ludźo su z tutej formu zhromadnosće přewažnje spokojom.

Polarizuja z dweju bokow

srjeda, 06. awgusta 2025 spisane wot:

Sprjewine město hotuje so na třeći CSD. Loni hižo bě situacija napjata, lětsa liči policija ze hišće wjetšim potencialom namocy. Prawicarjo a lěwicarjo cyłeje Němskeje do zarjadowanja polarizuja.

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND