Swětowy dźeń zežiwjenja

pjatk, 16. oktobera 2026 spisane wot:
New York (SN). Generalny sekretar Zjednoćenych narodow (UN) António Guterres w swojej internetnej zdźělence składnostnje dźensnišeho swětoweho dnja zežiwjenja na to skedźbnja, zo je zežiwjenje „zakładne prawo čłowjeka“. Najebać to je loni po wšěm swěće 645 milionow ludźi hłód tradało a nimale 2,7 miliardow ludźi njemóžeše sej strowe zežiwjenje dowolić. Guterres pokazuje zdobom na wuskutki tuchwilu kopjacych so krizow a wójnow, kotrychž dla so dodawanske rjećazy přetorhnu a produkciske stejnišća za zežiwidła njedźěłaja. Přez to kóšty za zežiwidła a hnojiwa stupaja. Předewšěm mali ratarjo – wosebje w chudšich statach swěta – sej hižo hnojiwo za swoje pola dowolić njemóža.

Biblioteki pod ćišćom

pjatk, 16. oktobera 2026 spisane wot:
Lipsk (dpa/SN). Němski zwjazk bibliotekow je mjez zjawnymi bibliotekami w Sakskej, Saksko-Anhaltskej a Durinskej naprašowanje nastupajo jich etat přewjedł. W Saksko-Anhaltskej je 94 procentow naprašowanych knihownjow podało, zo jich etat stagněruje abo woteběra. „Tež stagněrowacy etat je wobstajnje stupacych powšitkownych płaćiznow kaž tež personalnych kóštow dla pod smužku skrótšenje budgeta“, rěčnica zwjazka w zdźělence dpa podšmórny. W Sakskej podaštej dwě třećinje naprašowanych, zo maja stagněrowacy etat. Dalšich 20 procentow zdźěli, zo bu jim financny budget skrótšeny. Něhdźe 85 procentow bibliotekow praji, zo je so jich hospodarska situacija skerje pohubjeńšiła. Jenož něhdźe dźewjeć procentow je wjace pjenjez dóstało. W Durinskej dóstawaja štyri procenty bibliotekow wjace pjenjez. 85 procentow pak poda, zo je so etat pomjeńšił resp. zo so zwyšił njeje.

VW wospjet awta wróćo woła

pjatk, 16. oktobera 2026 spisane wot:
Wolfsburg (dpa/SN). Hakle před něšto tydźenjemi je němski awtotwarc VW milio­ny swojich jězdźidłow špatneho šruba dla z wěstotnych přičin wróćo zwołać dyrbjał. Nětko zamołwići dalšu tajku akciju přihotuja. Po zdźělence koncerna su při internych pruwowanjach kwality zwěsćili, zo jednotliwe baterije modelow ID.3, ID.4, ID.7, ID Buzz kaž tež Cupra Born z produkciskeje doby 2023 do 2025 wěstotnym narokam nje­wotpowěduja. Přičina toho su produkciske zmylki dodawarjow. „Tute móhli w rědkich padach k jasnemu sćoplenju bate­rijow wjesć, w ekstremnym padźe móhli so wone tež zapalić“, w zdźělence rěka. Tole potrjechi wjacore tysac jězdźidłow.

Dosć medikamentow za zymu

pjatk, 16. oktobera 2026 spisane wot:

Osnabrück (dpa/SN). Zyma so z wulkimi kročelemi bliži, a z tym tež sezona nazymnjenjow a gripalnych infektow ze smorkawu a ze zymicu. Hladajo na to je Zwjazkowe zjednoćenstwo němskich apotekarskich zwjazkow (ABDA) wčera dobru powěsć wozjewiło: Zastaranje z wažnymi medikamentami za nazymu a zymu je w apotekach tuchwilu zawěsćene. „Wosebje hladajo na sezonalne lěki kaž srědki přećiwo gripje, brěčki pře zymicu abo antibiotikumy móžemy my apotekarjo zastaranje ludnosće zaručić“, prezident ABDA Thomas Preis w interviewje z dźenikom Neue Osnabrücker Zeitung wuzběhny. „W padźe, zo specifiski antibiotikum w domje nimamy, je mjeztym dosć alternatiwow, kotrež k dispoziciji steja“, wón doda.

Zdobom naspomni prezident ABDA, zo wobsteja za něhdźe 500 medikamentow dale ćeže dodawanja, štož „apoteki jara wjele časa płaći“. Tohodla je ćim wažnišo, zo zakonjedawar apotekarjam w zwisku z chorobnymi kasami njetrjebawšu běrokratiju wolóži, Preis zwurazni.

„Tčimy w ćežkich jednanjach“

pjatk, 16. oktobera 2026 spisane wot:

W Brüsselu wadźa so wo přichodnym etaće Europskeje unije

Brüssel (dpa/SN). Za čo chce Europska unija přichodne lěta kelko pjenjez wudać? Wo tym zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) a tamni nawodźa knježerstwow čłonskich statow wot wčerawšeho na swojim wjerškowym zeńdźenju w Brüsselu diskutuja. Při planowanju etata EU za dobu 2028 do 2034 dźe wo ćežišća financowanja kaž tež wo to, kelko pjenjez ma w přichodźe z Berlina a tamnych stolicow do Brüssela dochadźeć. „Tčimy w ćežkich jednanjach“, praji Merz po wčerawšich wuradźowanjach nowinarjam.

Prahu w nowym swětle dožiwić

pjatk, 16. oktobera 2026 spisane wot:
Štóž tuchwilu w Praze přebywa, njeměł skomdźić, sej we wječornych a nócnych hodźinach wulkotne swětłowe instalacije mjezynarodnych wuměłcow na dohromady 21 zjawnych městnosćach čěskeje stolicy wobhladać. Pod hesłom „Dream On! Sony a wizije“ prezentuja je zarjadowarjo wot wčerawšeho hač do njedźele we wobłuku festiwala Signal, kotryž so tam mjeztym hižo 14. raz wotměwa. Ze swěcu wuhotowane objekty wuhladaja wopytowarjo w starym a nowym měsće kaž tež w měšćanskej štwórći Dejvicach. Dalše informacije nańdu zajimcy internetnje pod www.signalfestival.com. Foto: Signal-Festival/Dušan Vondra

Sakska z najwjac škodami

pjatk, 16. oktobera 2026 spisane wot:

Lipsk/Berlin (dpa/SN). Powodźenjow a sylneho dešća dla bě Sakska w lěće 2025 zwjazkowy kraj z najwjace škodami. Přerěznje 9,6 wot 1 000 bydlenskich twarjenjow je loni škodu poćerpiło. W zwjazkowym přerězku bě to 3,7 twarjenjow. Wo tym informuje Zwjazk němskich zawěsćerjow (GDV) w swojim najnowšim reporće, kotryž je wčera wozjewił.

9 000 padow elementarnych škodow su loni dohromady w Sakskej registrowali. Porno tomu mějachu na přikład w Porynsko-Pfalcowskej jenož něhdźe 4 000 přizjewjenych padow. Do elementarnych škodow słušeja tajke, kotrež su přez powodźenja, zahaćenja wody abo sylny dešć nastali. Přerězna wysokosć škodow wučinja w Sakskej 1 800 eurow. 54 procentow bydlenskich twarjenjow w swobodnym staće je přećiwo elementarnym rizikam zawěsćenych.

Po cyłej Němskej su loni něhdźe 88 000 elementarnych škodow registrowali. Přerězne kóšty na pad wučinjachu 4 700 eurow. „Wuchadźamy z toho, zo so elementarne škody změny klimy dla hač do lěta 2050 podwoja“, praji zastupna jednaćelka GDV Anja Käfer-Rohrbach.

Nadpad tigra: Přepytuja dale

pjatk, 16. oktobera 2026 spisane wot:

Lipsk (dpa/SN). Pjeć měsacow po smjertnej atace tigra, kotryž bě w Dölzigu pola Lipska ze swojeho wobhrodźenja twochnył, statne rěčnistwo přeco hišće přećiwo jeho mějićelce, bywšej dompterce, pře­pytuje. „Tuchwilu hišće wotwidźeć njemóžemy, hdy a z kotrym wuslědkom přepytowanje z podhladom njewobhladniweho morjenja přez zakomdźenje zakónčimy“, rěčnica zarjada Vanessa Fink na naprašowanje Sakskich Nowin zdźěli.

Po tym zo bě jedyn wot dohromady dźewjeć tigrow 17. meje twochnył, nadpadny wón 72lětneho pomocnika mějićelki a jeho ćežko zrani. W juliju muž na sćěwkach zranjenja w chorowni zemrě. Při obdukciji zwěsćichu, zo bě muž w atace poćerpjenych zranjenjow dla wumrěł. Ćeknjeneho tigra su zastojnicy policije krótko po nadpadźe blisko kompleksa zahrodkow zatřělili. Zamołwity krajnoradny zarjad je areal, na kotrymž bě mějićelka zwěrjata dźeržała, jako přemały po­hódnoćił. Na to da šěsć tigrow do zwěrjećeje stacije w Španiskej dowjezć. Dwě zwěrjeći stej pod wosebitym dohladom zarjadow nadal pola bywšeje artistki žiwej.

To a tamne (16.10.26)

pjatk, 16. oktobera 2026 spisane wot:

Hižo před 26 lětami bě policija dźensa 76lětnemu mužej jězbnu dowolnosć sćazała. Jako jeho zastojnicy srjedu při wobchadnej kontroli w Neuhofenje w Porynsko-Pfalcowskej lepichu a daty muža w centrali přepruwowachu, so njemało dźiwachu, dokelž jězbnu dowolnosć njeměješe. Přećiwo njemu su nětko chłostanske jednanje jězdźenja bjez dowolnosće dla zahajili.

Donald Trump je swoje plany nastupajo wusyłanje wojerskeho wotprawjenja amokowca, kotryž je k smjerći zasudźeny, spušćił. Mnozy „jara dobri ludźo nochcedźa přihladować, kak muž zemrěje“, wopodstatni prezident USA swój rozsud na swojej platformje Truth Social. Zasudźeny major a psychiater ameriskeho wójska Nidal Hasan běše w lěće 2009 na wojerskej bazy w Texasu 13 ludźi morił a 30 dalšich z brónju zranił.

Tarifowe jednanje bjez wuslědka

štwórtk, 15. oktobera 2026 spisane wot:

Kamjenica (dpa/SN). Prěnje koło tarifowych jednanjow za cyłkownje 155 000 dźěławych w sakskej metalowej a elektrotechniskej industriji su so wčera bjez wuslědka skónčili. Dźěłodawarjo njejsu žadyn poskitk předpołožili, piše dźěłarnistwo IG metal Berlin-Braniborska-Sakska we wčerawšej nowinskej zdźělence. IG metal žada sej zwyšenje mzdow wo pjeć procentow a chce nimo toho jasniše dojednanja za zachowanje dźěłowych městnow a zawodow w Sakskej docpěć.

Pokročuja sonděrowanje

Berlin (dpa/SN). Po tym zo běštej stronje SPD a Zeleni wutoru sonděrowanske rozmołwy z Berlinskej Lěwicu njejapcy dočasnje zakónčiłoj, su so wčera na to dojednali, zo chcedźa dźensa z rozmołwami pokročować. Přičina dočasneho zakónčenja běše iritacija Zelenych a SPD, dokelž njebě pismo přećiwo antisemitizmej a zwiskam z kriminelnymi clanami na konstituowacym posedźenju frakcije Lěwicy w mnohich dypkach tomu wotpowědowało, štož běchu w sonděrowanskich rozmołwach wujednali.

Balistiske rakety testowali

LND onlineshop 2026

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

HSSL25

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo