Zhromadnje za měr

štwórtk, 26. měrca 2026 spisane wot:
Budyšin (SN/CeK). Hladajo na trajace wójny a nowe konflikty přiběra tež w serbskim kraju starosć wo měr. Před lětomaj su serbske wosobiny swoju namołwu za měr na Rusku a Ukrainu wu­směriłoj, ale bjez wuspěcha. Politiske połoženje na swěće je so wot toho časa dale přiwótřiło, a potrjeba měroweho dźěła je ćim wjetša. Z teje přičiny přeprošuje Hajko Kozel póndźelu, 30. měrca, we 18 hodź. do Röhrscheidtoweje bašty Serbskeho ludoweho ansambla. Na zetkanju chcedźa zhromadnje za móžnosćemi pytać, kak hodźi so mysl wo měrje tež w serbskim kraju sylnišo šěrić. Jako hosća je Kozel prezidenta Němskeje měroweje rady z.t. Gerharda Emila Fuchsa-Kittowskeho přeprosył. Wón budźe ze swojich nazhonjenjow rozprawjeć a móžne formy angažementa w ćežkich časach předstajić. Kozel wuzběhnje, zo dyrbi tež serbska zhromadnosć zamołwitosć přewzać. Dotal je zjawna rezonanca skerje snadna, tola mjelčenje njesměło opcija być. Zetkanje ma rum za wotewrjenu rozmołwu skićić a rozdźělne perspektiwy hromadu zwjesć. Tež młodych ludźi zapřijeć při tym wažnu rólu hraje.

Ukrainskej trutaj znjezbožiłoj

štwórtk, 26. měrca 2026 spisane wot:

Tallinn/Riga (dpa/SN). Při mjezomaj Estiskeje a Letiskeje na Rusku stej trutaj znjezbožiłoj. Zranił so při tym nichtó njeje. W Estiskej zrazy trut do wuhenja milinarnje Auvere we wokrjesu Ida-Virumaa. Knježerstwje w Tallinnje a Rize stej wozjewiłoj, zo běštej to wopak wodźenej trutaj ukrainskeho wójska, z kotrymajž chcychu ruske cile při Finskim mórskim zaliwje nadběhować.

Demonstruja přećiwo namocy

Hamburg/Köln (dpa/SN). Po demonstraciji z 13 000 wobdźělnikami w Berlinje chcedźa iniciatorojo dźensa w Hamburgu a sobotu w Kölnje přećiwo seksualizowanej namocy w interneće na puć hić. Protestowacy žadaja sej krućiše konsekwency za skućićelow po němskim prawje. Nastork za demonstracije bě moderatorka a dźiwadźelnica Collien Fernandes z wozjewjenjom swojich nazhonjenjow w tutym zwisku dała.

Historisku rezoluciju schwalili

Předewzaća logistiskeje branše a šoferojo nakładnych awtow su wčera w Choćebuzu z demonstraciju na swoje napjate połoženje skedźbnili. Wójny w Iranje dla su so płaćizny ćěriwa raznje zwyšili. Z tym stupa ćišć na transportne předewzaća w tak a tak hižo přiwótřenym konkurencnym boju. Přetrjebarjam hroža wyše płaćizny we wobchodach. Foto: dpa/Frank Hammerschmidt

Teheran: Iranz USA njerěči

štwórtk, 26. měrca 2026 spisane wot:

Teheran (dpa/SN). Najebać hinaše wuprajenja knježerstwa USA je iranske wonkowne ministerstwo znowa kóždežkuli rozmołwy z Washingtonom wo skónčenju wójny prěło. „Potwjerdźam doraznje, zo njebě žanych jednanjow abo rozmołwow z ameriskej stronu“, rjekny wonkowny minister Abbas Araghtschi wčera w statnej telewiziji. Posrědnicy běchu minjene dny poselstwa přepodali, na kotrež bě Iran reagował. „To njejsu žane jednanja a žadyn dialog, to je wuměna poselstwow.“ Runočasnje Araghtschi rozmołwy z Washingtonom wotpokaza. Informacije ze stron USA wo wuradźowanjach su po jeho słowach „łžě“.

Porno tomu prezident USA Donald Trump dale twjerdźi, zo USA z Iranom wo 15 dypkow wopřijacym planje k skónčenju wójny wuradźuja. Na zarjadowanju republikanow bě Trump wčera we Washingtonje rjekł, zo chce Iran z USA deal wotzamknyć: „Woni pak so boja, ­tole přiznać, dokelž maja strach, zo jich swójscy ludźo morja. Woni so tež boja, zo my jich morimy.“

Měrowy plan Trumpa wopřija wjacore razne žadanja, kotrež bychu kapitulaciji Irana wotpowědowali.

Poražka za Meta a YouTube

štwórtk, 26. měrca 2026 spisane wot:

Los Angeles (dpa/SN). W procesu, w kotrymž mějachu so sudnicy z prašenjom zaběrać, kak wulki je potencial wotwis­nosće online-posłužbow, stej koncern ­Facebook Meta a widejowa platforma Google YouTube podležałoj. Facit sudnikow w Los Angelesu je, zo jednaja platformy njewobhladniwje a zo wužiwarjow přemało wo rizikach informuja, tak rozprawjeja US-medije.

Po wusudźe matej koncernaj 20lětnej skóržbnicy zarunanje we wobjimje třoch milionow dolarow płaćić, 70 procentow mjenowaneje sumy ma koncern Meta płaćić. W druhej kročeli dyrbitej předewzaći dalše tři miliony dolarow pokuty zapłaćić, kiž sej po połojcy dźě­litej.

Wusud móhł směrodajny za sta dalšich skóržbow w tutym zwisku być. Wobskorženej koncernaj stej wumje­towanja w procesu, w kotrymž běše so tež Meta-šef Mark Zuckerberg wu­prajił, wotpokazałoj. Zamołwići wobeju předewzaćow připowědźichu, so chcedźa přećiwo wusudej přećiwjenje zapodać.

Žana wjetšina za koaliciju

štwórtk, 26. měrca 2026 spisane wot:

Mette Frederiksen chce w Danskej dale knježić – njejasne je, z kim

Kopenhagen (dpa/SN). W njedźelnišich wólbach danskeho parlamenta sej žana politiska koalicija jasnu wjetšinu zdobyła njeje. Z dotalnej nawodnicu knježerstwa Mette Frederiksen drje su socialdemokraća z 21,9 procentami najwjetši podźěl hłosow dóstali, pod smužku pak su dohromady dwanaće mandatow zhubili. Podobnje špatny wólbny wuslědk su naposledk před wjace hač sto lětami měli. Knježerstwowa koalicija třoch stronow politiskeho centruma, kaž su ju dotal w Danskej měli, hižo wjetšinu nima. Frederiksen přizna, zo knježerstwo „ženje wosebje woblubowane było njeje“. Zo běše zakonski swjaty dźeń wotstroniło, zo móhło wobrónjenje wójska financować, su mnozy Danojo knježerstwu za zło wzali. Tola tež prawo-liberalneho koali­ciskeho partnera socialdemokratow su wolerjo pochłostali. Strona zakitowanskeho ministra Troels Lund Poulsena měješe z 10,1 procentom najhubjeńši wuslědk w swojich stawiznach.

Što je načasna identita?

štwórtk, 26. měrca 2026 spisane wot:
Ani filmy „Serbskeje utopije“ ani jich filmowcy nimaja prawicarsku agendu. To je nam wědomostnik Willi W. Barthold wobkrućił. Štož je wón jako kritisku analyzu filmow zezběrał a zjimał, su do wozjewjenja třo kolegojo-wědomostnicy přepruwowali. Woni su zwěsćili, zo běše dźěło formalnje, metodisce a wobsahowje w porjadku. To njewoznamjenja, zo ma so kóždy facitej přizamknyć, wšako słušeja rozdźělne pozicije do swobody wědomosće a demokratiskeje towaršnosće. Kóždy móže sej filmy online wobhladać a sej swójske měnjenje tworić. W futuristiskim płaće jewi so w nich wěste idealizowanje starych stawiznow a mytosow a žedźba za zańdźenej harmoniju, štož móhł tón abo tamny jako tradicionalne, antimoderne abo kreatiwne hódnoćić. Mjeza mjez strowej identitu a zahubnej identitarnosću je druhdy wuska. A prašenje, čehodla ma módra strona w najbóle „serbskich“ kónčinach Delnjeje Łužicy najwjetši wuspěch, je dotal tabu. Potajkim: Rěčće wo wšěm! Marcel Brauman

To a tamne (26.03.26)

štwórtk, 26. měrca 2026 spisane wot:

59 km/h spěšneho kolesowarja je policija na dróze lepiła, na kotrejž je jenož 30 km/h dowolenych. Policija bě šoferow njedaloko sauerlandskeho Hagena kontrolowała. W blišej wokolinje su šula, sportowa hala a płuwanska hala. Kolesowar bě tam druhi najspěšniši. Policija na to skedźbni, zo płaći wobmjezowanje spěšnosće tež za kolesowarjow. Dźěći njemóža posudźować, zo je kolesowar takle spěšny.

Spěšnišo hač 240 km/h běštaj młodostnaj ze swojimaj awtomaj po puću, jako w Bayerskej před policiju ćěkaštaj. Hakle po 60 kilometrach móžachu zastojnicy 24- a 25lětneju zadźeržeć. Z časami njejsu policisća ćěkacymaj wysokeje spěšnosće dla hižo sćěhować móhli. Předpisanu spěšnosć wonaj ignorowaštaj. Jeju awće běštej přetwarjenej a z tym technisce kmanej, hač do 300 km/h smalić. Z tym je najprjedy raz kónc.

Iran dowola łódźam jězbu

srjeda, 25. měrca 2026 spisane wot:

New York (dpa/SN). Iran je prawidła za jězbu łódźow přez Hormuski přeliw wolóžił. Po informacijach iranskeho zastupnistwa pola UNO smědźa łódźe, kotrež njejsu jako njepřećelske zastopnjowane a kiž so na wójnje přećiwo Iranej njewobdźěleja, mórski puć wužiwać. Centralny mórski zwisk mjez Persiskim a Omanskim zaliwom za mjezynarodne zastaranje z energiju je wot zahajenja wójny USA a Israela přećiwo Iranej faktisce zawrjeny. Sta łódźow tam mjeztym na dalejězbu čakaja.

Nowy program za škit klimy

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowe knježerstwo chcyše dźensa program za škit klimy wobzamknyć. W nim knježerstwo rozłoži, kak chce swoje klimowe zaměry zwoprawdźić. Dotal njeje tole zaručene. Problematiskej stej wosebje wobłukaj twarjenja a wobchada. Wobjednać chcychu tež prawo ludźi na porjedźenje nastrojow. Twarcow wšelakich wudźěłkow kaž płokanskich mašinow chcedźa nuzować, nastroje za fairnu płaćiznu porjedźeć.

Dobyli a tola přěhrali

Bjez haćenjow je prěni transport radioaktiwnych wotpadkow minjenu nóc po wotjězdźe w porynskim Jülichu mjezyskład w Ahausu­ w Münsterlandźe docpěł. Wulka ličba policistow je transport přewodźała. Přećiwnicy atomoweje energije běchu ­protestne akcije připowědźili. Tole bě prěni transport castorow, wosebitych sudobjow za transport radioaktiwneho materiala. Přichodny čas ma 152 castorow z nakładnymi awtami po Sewjerorynsko-Westfalskej sćěhować. Foto: dpa/Christoph Reichwein

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025