Bjez haćenjow je prěni transport radioaktiwnych wotpadkow minjenu nóc po wotjězdźe w porynskim Jülichu mjezyskład w Ahausu­ w Münsterlandźe docpěł. Wulka ličba policistow je transport přewodźała. Přećiwnicy atomoweje energije běchu ­protestne akcije připowědźili. Tole bě prěni transport castorow, wosebitych sudobjow za transport radioaktiwneho materiala. Přichodny čas ma 152 castorow z nakładnymi awtami po Sewjerorynsko-Westfalskej sćěhować. Foto: dpa/Christoph Reichwein

Trump: Zrěčenje z Iranom hotowe

srjeda, 25. měrca 2026 spisane wot:
Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je z nowymi wuprajenjemi nastupajo skónčenje wójny přećiwo Iranej zadźiwanje zbudźił. We Washingtonje Trump wčera wječor twjerdźeše, zo je zrěčenje z Iranom wo skónčenju wójny „tak derje kaž hotowe“. Trump je nawodnistwu Irana po swójskich wuprajenjach naćisk zrěčenja z 15 dypkami pósłał. W Teheranje chcedźa tute zrěčenje pječa „po najspěšnišim puću podpisać“. Jedne z wuměnjenjow Trumpa je, zo Iran swój atomowy program skónči. Na prašenje žurnalistow, z kim je w Teheranje rěčał, so Trump wuwiny. Tam je „nowa skupina ludźi“, Trump rjekny, bjez toho zo by mjena mjenował. Nalěty USA su „woprawdźitu změnu režima“ wuskutkowali.

Ministrojo wuradźuja

srjeda, 25. měrca 2026 spisane wot:

Lindau (dpa/SN). Noworjadowanje jězbneho wukubłanja, wěstota železnicarjow a płaćizna cyłoněmskeje jězdźenki: Na dźensa zahajenym dwaj dnjej trajacym zeńdźenju maja wobchadni ministrojo Zwjazka a zwjazkowych krajow wobšěrny dnjowy porjad zmištrować. Tež wysoke płaćizny ćěriwow a móžne naprawy přećiwo tomu su wažna tema.

Po smjertnym nadpadźe na sobudźěłaćerja železnicy je diskusija nastała, kak móhli sobudźěłaćerjow lěpje před namocu škitać. Nastupajo jězbne wukubłanje budźe wažne, zhromadny zaměr nišeje płaćizny z narokom wysokeje wobchadneje wěstoty w Němskej zwjazać, rjekny zwjazkowy wobchadny minister Patrick Schnieder (CDU).

Spahn namołwja Steinmeiera

srjeda, 25. měrca 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). W diskusiji wo ludoprawniskim posudku wójny USA a Israela přećiwo Iranej je předsyda frakcije CDU/CSU w zwjazkowym sejmje Jens Spahn zwjazkoweho prezidenta Franka-Waltera Steinmeiera k zdźeržliwosći namołwjał. „Ludoprawniske pruwowanje je naležnosć zwjazkoweho knježerstwa. Wočakuju wot dostojnikow zwjazkoweje republiki, zo tute pruwowanje wočaknu a je tež respek­tuja“, rjekny Spahn po posedźenju frakcije w Berlinje. „Nimo toho so prašam, što z tutoho zwěsćenja wurosće.“

Steinmeier bě na zarjadowanju składnostnje 75. róčnicy znowazałoženja wonkowneho ministerstwa rjekł, zo wójna w Iranje po jeho měnjenju prawo ludow rani. Nimo toho bě sej zwjazkowy prezident wěsty, zo je nadpad na Iran politisce zahubny zmylk. Frakciske nawodnistwo SPD bě nadpad na Iran podobnje zastopnjowało kaž Steinmeier.

Porno tomu njeje so zwjazkowy kancler Friedrich Merz přeco hišće jasnje wuprajił. Spočatk měrca bě wón rjekł, zo je dilema, zo njejsu dotalne naprawy zapada přećiwo brutalnemu režimej w Iranje wočiwidnje ničo wunjesli.

Mam wobmyslenja

srjeda, 25. měrca 2026 spisane wot:
Po wčerawšej nowinarskej rozmołwje projekta Zari bě jasne, zo je 170 000 eurow za dźesać noworěčnikow w běhu jednoho rěčneho kursa přewjele pjenjez, kotrež so za zachowanje serbskeje rěče nałožuja. Tale suma hodźała wo wjele lěpje inwestować. Z tymle mnóstwom pjenjez dźě njemóžeš sej serbsku rěč takrjec „kupić“. Wobdźělnicy programa njemějachu do toho w najhóršim padźe hišće žadyn kontakt z našej maćeršćinu. Njemyslu sej, zo w Drježdźanach bydlacy so za to rozsudźi, sem do Budyšina abo do dwurěčneje Łužicy přećahnyć, zo by nawuknjenu rěč nałožował. Tež časowy ramik, kotryž team ­Zari předwidźi, je překrótki. Byrnjež dźewjeć měsacow respektiwnje 36 tydźenjow wjele klinčało, njeje to w mojimaj wo­čomaj ničo. Sym to sam w předmjeće rušćiny ­nazhonił, kak ćežko je a dołho ­traje, doniž njejsy kmany, rěč woprawdźe nałožować. Sym wćipny, kak chcedźa zdźěla njewukubłani wučerjo „serbski ­přichod“ rěč nawučić. Julius Paška

Sakska žada sej pomoc za ludźi

srjeda, 25. měrca 2026 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Hladajo na wysoke płaćizny bencina a diesela žada sej Sakska spěšne wolóženja na dobro ludźi. Při tym měłoj so dawk na energiju spěšnje znižić a wotedawk na wuhlikowy dioksyd nachwilnje zběhnyć, rěkaše wčera ze sakskeho hospodarskeho ministerstwa. Tak móhło so dalšemu zwyšenju pła­ćiznow při tankownjach najprjedy raz ­zadźěwać. Wotpowědnu iniciatiwu chce Sakska zajutřišim, pjatk, na zeńdźenju Zwjazkoweje rady w Berlinje zapodać.

Runočasnje so Sakska za to zasadźuje, konsekwentnje přećiwo wolijowym koncernam postupować, kotrež tuchwilne połoženje za wysoke płaćizny znjewužiwaja a miliony eurow přidatnje wuzbytkuja. „Je wěc sprawnosće, zo njesměrnje wulke dobytki z krizy pola koncernow njewostanu, hdyž dyrbja ludźo při tankownjach w samsnym času kóždy euro dwójce wobroćić“, rjekny sakski hospodarski minister Dirk Panter (SPD). Přiběrace płaćizny ćěriwa njepoćežuja jenož móšeń ludźi, ale wuskutkuja so tež negatiwnje na předewzaća. Nic naposledk dyrbja wšitcy z wyšimi płaćiznami žiwi­dłow we wobchodach ličić.

Nalětnje kwětki w parku wosadźeli

srjeda, 25. měrca 2026 spisane wot:
W Rogeńskim parku na juhu Choćebuza su zahrodnicy Załožby wjercha Pücklera – mjez nimi praktikantka Lene Balzereit (nalěwo) a dobrowólna pomocnica Luisa Pfeiffer – wčera zhromadnje z čłonami spěchowanskeho towarstwa załožby wjace hač 4 600 nalětnich kwětkow sadźeli. Lětsa ćehnje so pas swětło- a ćmowo­módrych kćenjow wokoło cyłeho Rogeńskeho hrodu. Nimo syrotkow, njeza­pomničkow a rjanych hankow (Tausendschönchen) wudospołnjeja hyacinty, ­narcisy, tulpy a carjow­nicy wobraz wokoło historiskeho hrodu. Spěchowanske ­towarstwo kwětki financuje. Foto: Michael Helbig

Słužbny telefon normalita

srjeda, 25. měrca 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Słužbny mobilny telefon je w zawodach Němskeje přiběrajcy normalny zjaw. Kaž z aktualneho reprezentatiwneho woprašowanja digitalneho zwjazka Bitcom wuchadźa, dóstanje mjeztym 56 procentow wšěch přistajenych wot dźěłodawarja słužbne šmó­ratko. Před třomi lětami bě tutón podźěl hišće 46 procentow wulki.

Nimale wšitcy wužiwarjo słužbneho mobilneho telefona dóstanu při tym wosobinski nastroj za swójske wužiwanje. Jenož tři procenty dyrbja sej aparat z dalšim kolegu dźělić. Runočasnje podźěl priwatnych handyjow za powołanske zaměry dale woteběra a je so wot 36 procentow lěta 2023 na 26 procentow znižił.

Štóž je smartphone wot šefa dóstał, njetrjeba dwaj nastrojej wužiwać: 93 procentam wužiwarjow je dowolene, słužbne šmóratko tež priwatnje wužiwać (2023: 88 procentow). Jeničce tři procenty předewzaćow priwatne wužiwanje wuraznje zakazuje.

Ludźo tute rjadowanje witaja: 88 procentow potrjechenych słužbny handy priwatnje wužiwa. Jenož dźewjeć procentow so toho dobrowólnje wzdawa.

To a tamne (25.03.26)

srjeda, 25. měrca 2026 spisane wot:

Lěpši škit ludźi před škodami, kotrež alkohol zawinuje, žada sej zwjazk wjacorych organizacijow. Stajny poskitk alkohola měł wobmjezowany być, runje tak kaž wabjenje za njón, rěka w dokumenće, kiž je němska Centrala za prašenja chcyćiwosće wozjewiła. Tež płaćizny alkohola dyrbjeli so zwyšić. Naprawy přećiwo alkoholej za wodźidłom měli so zesylnić a konsekwentnje wutwarić. Sylnjenje prewencije přećiwo alkoholej a lěpše lěkowanje potrjechenych stej wažnej.

Zakaz socialnych medijow za dźěći pod 14 lětami chcetej Delnja Sakska a Durinska přesadźić. Wobě knježerstwje chcetej zhromadnu iniciatiwu w Zwjazkowej radźe za škit małolětnych zapodać. Předwidźane su krute kontrole staroby kaž tež wobmjezowany internetny přistup za młodostnych. Zwjazkowe knježerstwo měło so w EU za to zasadźeć.

SPD zaso strona dźěławych

wutora, 24. měrca 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). SPD chce so po najnowšich wólbnych poražkach po słowach swojeho předsydy Larsa Klingbeila přichodnje bóle wo ludźi starać, „kotřiž dźěłaja“. Wobydlerski pjenjez njeje hižo tema SPD. „Naša tema su ludźo, kotřiž 3 000, 4 000 eurow zasłužeja. Jich žiwjenje chcemy polěpšić“, rjekny Klingbeil we wusyłanju sćelaka ntv „Pinar Atalay“. Minjene lěta je SPD přemało pokazała, zo je strona dźěławych, Klingbeil rjekny.

Söder: Reformy k swjatkam

Berlin (dpa/SN). Předsyda CSU Markus Söder chce wažne reformy koalicije CDU/CSU a SPD hač do swjatkow nastorčić. Najlěpje měło so wšitko mjez jutrami a swjatkami stać, rjekny ministerski prezident Bayerskeje nowinarjam tydźenika Stern. Wšitcy měli ideologiske zadźěwki přewinyć a so do dźěła dać. Zwyšenje dawka na njedobro derje zasłužacych wón wotpokazuje. To by była „plista wšěm zamołwitym srjedźneho stawa“. SPD bě sej tajke zwyšenje wospjet žadała.

Zelenskyj wumjetuje Ruskej

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025