Biskopja wola noweho předsydu

póndźela, 23. februara 2026 spisane wot:

Würzburg (dpa/SN). We Würzburgu wotměwa so wot dźensnišeho nalětnja hłowna zhromadźizna Němskeje biskopskeje konferency. Zetkanje ma tónkróć wosebity wuznam, dokelž wuzwola biskopja jutře, wutoru, noweho předsydu. Dotalny nawoda Georg Bätzing z Limburga po šěsć lětach w tymle zastojnstwje hižo njenastupi. Wón bu lěta 2020 wuzwoleny zasadźowaše so jasnje za reformy w katolskej cyrkwi. Naposledk pak je spjećowanje přećiwo jeho kursej rozrostło.

Njeje jasne, štó Bätzingej naslěduje, wotpowědni kandidaća njebuchu dotal pomjenowani. Dobre šansy pak přicpěwaja fachowcy biskopam na přikład z Paderborna, Mainza, Essena, Hildesheima abo Fuldy.

Wuradźuja wo cłownej politice USA

póndźela, 23. februara 2026 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Po wusudźe najwyšeho sudnistwa USA přećiwo cłownej politice prezidenta Donalda Trumpa spyta Europska unija zhromadnje z druhimi krajemi dokładne sćěhi za globalne hospodarstwo posudźować. W parlamenće EU je so dźensa tohodla europska delegacija za cłowne wuradźowanje mjez USA a EU na wurjadne posedźenje zešła. Nimo toho je zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) připowědźił, zo chcył přichodne dny na swojim wopyće we Washingtonje wo cłach USA rěčeć.

W historiskim wusudźe bě najwyše sudnistwo USA Supreme Court minjeny pjatk prezidentej USA zakazało, so na nuzowy zakoń z lěta 1974 powołać, zo móhł krajam za import tworow do USA cła napołožić. Agresiwna cłowna politika je jadrowy element Trumpoweje druheje doby zastojnstwa. Bjezposrědnje po wusudźe wón připowědźi, zo chcył nowe móžnosće wučerpać, zo móhł cła tola hišće wukazać. W mnohich krajach mjeztym pruwuja, kak móhli sej přewjele płaćene cła wot USA wróćo žadać.

Mjenje wolija předawali

póndźela, 23. februara 2026 spisane wot:

Ruska swoje fosilne nošerje energije hižo tak derje zwičnić njemóže

Moskwa (dpa/SN). Ruski eksport wolija bě w januarje po informacijach mjezynarodneje agentury za energiju (IEA) wo 350 000 barrelow snadniši hač hišće w měsacu do toho, hačrunjež China tuchwilu wosebje wjele ruskeho wolija kupuje. Předewšěm Indiska bě w poslednim času jasnje mjenje wolija kupowała. W decembrje móžachu ruske koncerny wolija hišće dwójce telko do Indiskeje předać, w januarje 2025 samo 3,5 razy telko. Zdźěla móža tole z tym rozkłasć, zo EU hižo bencin njekupuje, kotryž su z ruskeho wolija produkowali.

2030 budźe lěpje

póndźela, 23. februara 2026 spisane wot:
Sportowe zarjadowanja kaž olympiske hry so kóždemu na swójske wašnje do pomjatka zaryja, kiž je event na někajke wašnje sobu dožiwił. Mi nochcedźa na přikład wone spodźiwne kostimy němskeho mustwa z hłowy, kotrež bychu so sportowcam z Łaćonskeje Ameriki lěpje hodźeli. Zo wostanu sportowe wubědźowanja tež při najlěpšej organizaciji wot wjedra wotwisne, pokaza so minjeny štwórtk, jako so po wšej sewjernej Italskej cyły dźeń sněžeše. Njezapomnity wostanje mi tež spodźiwny podhlad, zo su so wšitcy, kotřiž su swój zymski dowol lětsa w Cortinje planowali, olympiskich hrow dla do kónčiny wuwinyli, hdźež běchmy runje my w dowolu. Tam so z ludźimi mjerwješe, zo so samo domoródni dodźiwać njemóžachu. Mjerzaca wostanje na kóždy pad bilanca njedźakownych štwórtych městnow. Žadyn kraj njebě w tym tak „wuspěšny“ kaž Němska. To dawa znajmjeńša nadźiju, zo budźe 2030 w francoskich Alpach lěpje hač lětsa w Italskej. Marko Wjeńka

To a tamne (23.02.26)

póndźela, 23. februara 2026 spisane wot:

Hororowy scenarij w najwyšej telewizijnej wěži swěta: Na wšěch 20 wopytowarjow 634 metrow wysokeje wěže Tokyo Skytree w japanskej stolicy běchu wjacore hodźin w lifće jeći. Potrjecheni, mjez nimi dwě dźěsći, trjebachu tójšto sćerpnosće: Hakle po pjeć hodźinach so wohnjowym wobornikam poradźi, jich z kabiny wuswobodźić. Nichtó so njezrani. Z dotal njeznateje přičiny bě lift po puću na wuhladnu platformu, kotraž je 350 metrow wysoko, tčacy wostał.

Hoberski zymski wichor cychnuje tuchwilu nad sewjerowuchodom USA. We wjacorych zwjazkowych krajach su mjeztym wuwzaćny staw wukazali. Zamołwići někotrych regionow su samo šoferam zakazali, z awtom po pućach jězdźić: zymske wichory „blizzardy“ tež štomy powaleja. Wjedrarjo wočakuja z městnami wjace hač 50 centimetrow sněha.

Budyšin (SN). Mnozy młodźi ludźo žedźa so runja předchadźacym generacijam za swójskim domom abo bydlenjom. Wědomostnicy njewotwisneho slědźenskeho Instituta Pestela su nětk za wokrjes Budyšin zwěsćili, zo 48 procentow domjacnosćow podruž płaćić njetrjeba, wšo dohromady 71 000. Z nich je 93 procentow w swójskim domje žiwych, sydom procentow w swójskim bydlenju. Z tym je kwota wjetša hač w přerězku po cyłej Němskej, 43,5 procentow. Tež w Serbach a Łužicy widźiš, zo maja w generaciji 25- do 40-lětnych runje ći, kotřiž su so rozsudźili, swójbu w domiznje załožić, perspektiwu „swójskich štyrjoch sćěnow“ před wočomaj. Tuta starobna skupina wučinja w Budyskim wokrjesu tuchwilu 40 000 ludźi. Hladajo na dołhodobnje spochi njewěsćiše wuhlady, zo změja ludźo dosć wulku rentu, je tajke wobsydstwo, kotrež w starobje žiwjenje bjez po­druže zmóžnja, kaž „renta w kamjenju“, piše zwjazkowy zwjazk za fachowe wi­kowanje twaršćiznow (BDB) w swojej zdźělence.

Uludağa měli pušćić

pjatk, 20. februara 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Statny minister za kulturu Wolfram Weimer (njestronjan) sej hnydomne pušćenje z jastwa korespondenta Deutsche Welle (DW) žada, kotrehož su w Turkowskej zajeli. „Namołwjam turkowske knježerstwo, so wo to postarać, zo Alican Uludağa hnydom pušća“, rjekny Weimer němskej powěsćowej agenturje. Uludağa běchu wčera zajeli. Jemu wumjetuja „šěrjenje wopačnych informacijow w zjawnosći“, „skřiwdźenje prezidenta“ kaž tež „skřiwdźenje turkowskeho naroda, stata a institucijow“.

Zjězd strony zahajili

Pjöngjang (dpa/SN). W Sewjernej Koreji su zjězd knježaceje strony dźěłaćerjow zahajili, kotryž so kóžde pjate lěto wotměwa. W narěči k wotewrjenju so knježićel Kim Jong Un pozitiwnje k wuwiću kraja wupraji, zdźěli statna powěsćowa agentura KCNA. Na posedźenju so po informacijach sewjernokorejskich medijow 5 000 kadrow strony wobdźěla. Na zjězdźe da Kim snano tež dohlady do wu­twara atomarneho programa kraja.

Přepytowanja dale traja

Žadny hósć na stronskim zjězdźe CDU, kotryž su dźensa w Stuttgarće zahajili: Něhdyša kanclerka Angela Merkel (2. wotprawa) je sej prěni raz po kóncu swojeje doby knježenja zaso na tajke zarjadowanje dojěła. Tam so Friedrich Merz (nalěwo) dźensa wospjet wo zastojnstwo předsydy požada. Dalša tema je na přikład zakaz socialnych syćow za dźěći. Foto: dpa/pa/Kay Nietfeld

Pjenjezy za Gazu

pjatk, 20. februara 2026 spisane wot:
Washington (dpa/SN). Na prěnim posedźenju swojeje měroweje rady je prezident USA Donald Trump pomoc we wob­jimje wjacorych miliardow dolarow za zničene Gazaske pasmo připowědźił. Kazachstan, Azerbajdźan, Zjednoćene Arabiske Emiraty, Marokko, Bahrain, Katar, Saudi-Arabska, Uzbekistan a Kuwait su po jeho wuprajenjach sydom miliardow US-dolarow (5,9 mrd. eurow) za pomocny paket připrajili. Zo bychu trajacy měr mjez Israelom a islamistiskej Hamas zawěsćili, chce dohromady pjeć krajow wojakow do pasma při morju pósłać. Su to Marokko, Albaniska, Kosowo, Kazachstan a Indoneziska. Měrowa rada ma tak mjenowanu mjezynarodnu skupinu stabilizacije (ISF) natwarić. Měrowa rada ma tuchwilu něhdźe ducentaj čłonow. Mnohe europske staty ju wotpokazuja.

Nowy tydźenik

pjatk, 20. februara 2026 spisane wot:
Drježdźany (dpa/SN). Z wjace wuchodoněmskimi perspektiwami chcedźa so Wuchodoněmske powšitkowne nowiny (OAZ) wot dźensnišeho wo turbulency na němskich wikach medijow postarać. Prěnje ćišćane wudaće wudawaja w nakładźe něhdźe 43 000 eksemplarow, rjekny jednaćel OAZ Dirk Jehmlich němskej powěsćowej agenturje. OAZ wuchadźa stajnje pjatk w ćišćanej formje, na wšěch druhich dnjach maja digitalne wudaće inkluziwnje e-paper. Nowinu wudawa nowozałožene Wuchodoněmske nakładnistwo. Naposledk bě něhdźe 25 redaktorow, mjez nimi žurnalisća Berlinskeje nowiny, prěnje wudaće přihotowało. Dołhodobnje ma 50 žurnalistow za OAZ dźěłać. Nakładnistwo ma swoje sydło w Drježdźanach, nawodnistwo wšelkich ressortow chcedźa na wjacore města na wuchodźe kraja rozdźělić. Wo hospodarstwo staraja so w Drježdźanach, kulturu chcedźa we Weimarje zamołwić a wjednistwo politiskeho ressorta ma w Magdeburgu być. Nowina ma po porynskim formaće 56 stronow.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025