33. ćah wjesołych ludźi 2026, najwjetši póstniski ćah na wuchodźe Němskeje, je wčera na dróhach Choćebuza přihladowarjow zahorił. Z cyłkownje 62 wobrazami a wjace hač 3 000 sobuskutkowacymi je wón lětsa wospjet wšě wočakowanja spjelnił. Róčnicy zničenja města před 81 lětami dla su zarjadowanje wot 15. na 8. februara přestorčili. Foto: Michael Helbig

UNO wumjetuja Israelej złóstnistwa

póndźela, 09. februara 2026 spisane wot:

Genf (dpa/SN). Běrow UNO za čłowjeske prawa w Genfje kritizuje najnowše aktiwity Israela nastupajo židowske wobsydlenje wobsadźenych palestinskich kónčin w Zapadnojordanskim kraju a we wuchodnym dźělu Jerusalema. Israelej wumjetuja wójnske złóstnistwa.

Israelscy policisća běchu 12. januara we wuchodźe Jerusalema wjace hač 70 twarjenjow zničili a 25 Palestinjanow zajeli. Nimo toho su domy a wobchody přepytowali a wobsydstwo Palestinjanow sćazali. Wočiwidnje planuja tam nowe židowske sydlišća. Po 23. januaru su w muslimskim dźělu Jerusalemskeho stareho města wobydlerjam 22 domow wućahnyć kazali. Minjene měsacy běchu z podobnymi akcijemi sta Palestinjanow z jich domizny wuhnali.

SPD za wyše přinoški zamóžnych

póndźela, 09. februara 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). SPD chce financowanje strowotnistwa a hladanja potrěbnych hinak rjadować. „Chcemy na tutym městnje financowanje sprawnišo organizować a perspektiwisce wšitke formy dochodow zapřijeć“, rjekny předsydka SPD a ministerka za dźěło Bärbel Bas w Berlinje. Nimo mzdy móhli potom tež dochody z kapitala abo podruž wobkedźbować. Dotal tole jenož pola dobrowólnych sobustawow chorobnych kasow sobu liča, a to tež jenož hač k hornjej mjezy wobličenja.

Dołhodobny zaměr je, přinoški ludźi za chorobne kasy znižić. Takle rěka w dokumenće stronskeje předsydki, kotryž je wona stronskemu předsydstwu posrědkowała a kiž časopisej Spiegel předleži. Dokument złožuje so na mjezyrozprawu stronskeje interneje komisije wo reformje socialneho stata. SPD sej w nim žada, zo měli tež zastojnicy, samostatni a nošerjo mandatow přichodnje do rentoweje kasy přinošować, podobnje kaž w druhich krajach. „Štóž dźěła, płaći přinoški“, rěka nowy princip.

„Bjez respekta a šamałe“

póndźela, 09. februara 2026 spisane wot:

Dźěłarnistwa kritizuja debatu wo skrótšenjach socialneho systema

Berlin (dpa/SN). W diskusiji wo reformje socialneho stata su sej wšitke wulke dźěłarnistwa přezjedne a dźěłodawarjow a uniju CDU/CSU raznje kritizuja. W zhromadnym dokumenće žada sej Němski zwjazk dźěłarnistwow, IG Metall, ver.di a šěsć dalšich dźěłarnistwow kónc „debatow wo skrótšenjach“. Nadpady unije a dźěłodawarjow na socialny stat a dźěławych su lózyske, w deklaraciji rěka.

Zastupnicy hospodarstwa su stejišćo dźěłarnistwow hnydom wotpokazali. Deklaracija dopokazuje, kak zastarske a za diskusiju njekmane dźěłarnistwa su. Tole njeje žadyn přinošk za zmištrowanje wužadanjow, ale skomdźena šansa za kraj, Zwjazkowe zjednoćenstwo dźěłodawarjow zdźěli.

Hižo měsacy w Němskej hladajo na słabe hospodarstwo a wysoke wudawki stata wo reformje socialneho stata diskutuja. „Socialny stat, kajkiž jón dźensa mamy, njemóžemy z tym, štož ludohospodarsce zdokonjamy, hižo financować“, bě zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) loni w lěću rjekł.

Tajke a wonajke fifolaki

póndźela, 09. februara 2026 spisane wot:
Nimo je wón – tón wječorny ptačokwasny program SLA. Móžu telko rjec, zo smy sobu spěwali a kleskali. Sym so nad inscenaciju Čorneje młynkoweje smějkotała, mi chcyše so z jejom stepować a sym so nad angažementom rejwarki a rejwarja w chórje dźiwała. Skónčnje so tež wobě serbskej rěči runohódnje na jewišću wužiwaštej. Mějach ćeže z techniku – spěwane bě zdźěla špatnje rozumić. Přiwšěm je chór SLA hłósnje a hrajersce derje agěrował. Kompozicija njeběše stajnje hłosej interpreta-solista přiměrjena. Ach haj, hudźbje by trochu wjace kwasneho błyšća tyło, štož je dirigent ze swojim temperamentom wurunać spytał. Finalu pobrachowaše woprawdźity wjeršk. Pohnu pak mje, so na swójski kwas dopominać. Tehdy bě hosćina rozdźěle mjez nałožkami w Budyskich a Kulowskich kónčinach zwěsćiła. Što chcu wjac? Wot němskeho, nic słowjanskeho pjera napisany program SLA, kotryž je kóžde lěto nowy, bě solidny. Klětuši, to ptački hižo fifola, budźe - cyle hinaši. Milenka Rječcyna

Porjedźenka

póndźela, 09. februara 2026 spisane wot:
W rozmołwje w SN minjeny štwórtk na 1. stronje je k njedorozumjenju dóšło. Wučerka je projekt „Harry Potter“ na dobro šulerjow přewjedła. Njeje to za sebje činiła, kaž móhł to čitar snadź mylnje začuwać. Šulerjo su jej po swojich mocach pomhali, projekt dale wuwili a tak swoju wědu rozšěrili. Redakcija SN

To a tamne (09.02.26)

póndźela, 09. februara 2026 spisane wot:

Nowe prawidła přećiwo masowemu turizmej płaća wot přichodneje sezony za wopytowarjow woblubowaneje italskeje kupy Capri. Potom pušća jenož hišće organizowane skupiny turistow z maksimalnje 40 wosobami na kupu. To je rada kupy wobzamknyła. Wukazali tež su, zo njesmědźa wodźerjo turistow hižo žane wótřerěčaki wužiwać. Na małej kupje južnje Neapela bydli 13 000 ludźi. W lěću dojědźe sej tam wšědnje 50 000 turistow.

Wužiwanje socialnych medijow zakazać chcedźa nětko tež młodostnym pod 15 lětami w Čěskej. „Sym za to“, rjekny ministerski prezident Andrej Babiš w interneće. Fachowcy su jemu rjekli, zo su socialne medije za dźěći surowje strašne. 71lětny Babiš chcył tuž dźěći škitać. Tež druhe kraje wo tym rozmysluja, tak Babiš.

Trump: Nowe atomowe zrěčenje

pjatk, 06. februara 2026 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump zasadźuje so po skónčenju poslednjeho wulkeho zrěčenja wo atomarnym wotbrónjenju mjez Ruskej a USA za nowe zrěčenje. Fachowcy za atomowe brónje měli lěpše a moderniše zrěčenje zdźěłać, kiž saha daloko do přichoda, piše Trump na swojej internetnej platformje Truth Social. Dotalne zrěčenje New Start, 2010 mjez USA a Ruskej wotzamknjene, je wuběžało. Z nim běchu ličbu atomowych bombow wobmjezowali.

Honorary ničo njewunjesli

Berlin (dpa/SN). Najebać přidatne wudawki miliardow eurow za lěpše rozdawanje terminow lěkarjow je so połoženje za zawěsćenych dale pohubjeńšiło. Tole zwěsća zwjazkowy zličbowanski zarjad. Wotpowědny zakoń za terminowy serwis a lěpše zastaranje z lěta 2019 měješe z přidatnymi honorarami čakanske časy skrótšić. „Tole njeje so docpěło“, zličbowanski zarjad piše. Hač do srjedź 2024 su chorobne kasy 2,9 miliardow eurow wudali. Čakanske časy njejsu pak krótše.

Unija zhubja, SPD přidobudźe

Olympiski woheń je wčera wječor italske město Milano docpěł. Běharjo přinjesechu smólnicu na naměsto Piazza Duomo, hdźež ludźo a medije hižo čakachu. Olympiski woheń běchu 26. nowembra 2025 w Olympiji w Grjekskej zaswěćili a 12 000 kilometrow daloko po 300 městach njesli. Dźensa wječor Olympiske zymske hry 2026 z wulkej show zahaja. Foto: dpa/Andrea Carrubba

Zeleni pruwuja skóržbu etata dla

pjatk, 06. februara 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zeleni w zwjazkowym sejmje chcedźa skóržbu před zwjazkowym wustawowym sudnistwom přećiwo zwjazkowemu etatej 2025 organizować. Unija CDU/CSU a SPD stej w nim miliardy eurow přećiwo poprawnemu zaměrej wužiwali a tak wustawu raniłoj, rjekny městopředsyda frakcije Andreas Audretsch w Berlinje. Miliardy, kotrež běchu za infrastrukturu a škit klimy zaplanowane, je knježerstwo „za konsum a za fosilnu zašłosć“ wužiwało. Tole je prawniski posudk, kotryž běchu sej Zeleni žadali, mjeztym wobkrućił.

Zeleni chcedźa nětko móžnosće skóržby w Karlsruhe pruwować. Skóržbu zapodać móhli ludźo, kotřiž maja swoje zakładne prawa za ranjene.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025