To a tamne (02.09.26)

srjeda, 02. septembera 2026 spisane wot:

„Lake Amerika“ ameriscy wužiwarjo kartow nětko w nawigaciskej app předewzaća Apple čitaja. Prezident USA Donald Trump běše jězor Lake Ontario na mjezy Zjednoćenych statow a Kanady kónc awgusta z dekretom na tute mjeno „překřćił“. Po internetnym giganće Google tež Apple jako druha ameriska firma wukazej Trumpa sćěhuje.

Prezident Ukrainy Wolodymyr Zelenskyj je zastupnikow mjezynarodnych partnerskich statow kritizował, dokelž su so do lětnjeho dowola podali, mjeztym zo je jeho kraj wo swoju eksistencu wojował. „Ruska je tutón čas za nadpady na ukrainsku infrastrukturu wužiła“, wuzběhny wón wčera n w Kyjiwje.

Klingbeil hosćićela kritizował

wutora, 01. septembera 2026 spisane wot:

Asheville (dpa/SN). Financni ministrojo najwjetšich industrijnych narodow schadźuja so tuchwilu na dwudnjowskim wjeršku G20 w Asheville, w zwjazkowym staće USA North Carolina. Zwjazkowy financny minister Lars Klingbeil (SPD) kritizowaše tam hosćićela, kotryž běše tež ruskeho financneho ministra Antona Siluanowa přeprosył. Wón mjenowaše přeprošenje „pospyt USA, poćahi z Ruskej normalizować. Wo normalnej situaciji z Ruskej pak scyła rěčeć njemóžemy“.

Na kemšach za měr mjelčeć

Zehdenick (dpa/SN). Andreas Domke, farar w Zehdenicku, namołwja duchownych, so w septembrje na prědowanskim stawku na Božich słužbach wobdźělić. „Z tym kemše njezapowědźimy, ale je přetorhnjemy“, piše wón w socialnych syćach. Za ewangelskeho fararja je akcija „mjelčenje za měr“ znamjo, z kotrymž chce na temje wójna a brónjenje skedźbnić, kotrejž dźeń a bóle towaršnostne a politiske debaty postajujetej.

Žadyn alkohol na dwórnišćach

Merz po puću we wuchodźe

wutora, 01. septembera 2026 spisane wot:

Quedlinburg/Kühlungsborn (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) je wčera swoju podpěrowansku turu za kandidatow CDU we wólbnym boju na wuchodźe Němskeje zahajił. Z načolnym kandidatom saksko-anhaltskeje CDU Svenom Schulze wopyta wón Quedlinburg a wuzběhny tam hladajo na sylnu AfD w zwjazkowym kraju, zo „njesmě so Saksko-Anhaltska z eksperimentom njem­drych wobydlerjow stać“.

Do toho běše Merz Kühlungsborn w Mecklenburgsko-Předpomorskej wopytał. Tam jeho pasanća wuhwizdachu a jemu wótře „wójnski škarak“ abo „Pinocchio“ nadawachu. Njeměra dla dyrbjachu poprawom planowany statement Merza před kamerami wotprajić.

Cyberowa alianca w Sakskej

wutora, 01. septembera 2026 spisane wot:
Drježdźany (SN). Nowa Sakska cyberowa alianca je wčera swoju dźěławosć zaha­jiła, sakske knježerstwo zdźěli. „Z tym reaguja sakske wěstotne zarjady a ministerstwa na dźeń a wjetše strachi w digitalnych rumach. Cyberowe nadpady na technisku infrastrukturu sakskich zarjadow a předewzaćow su dawno realita“, zamołwići pisaja. Zaměr aliancy je, strachi prjedy spóznać a wotwobaranske naprawy spěšnje a w mjezsobnej koordi­naciji zwoprawdźeć. Sakska cyberowa alianca je syć wšelakich ekspertow, mjez druhim z Krajneho kriminalneho zarjada, Krajneho zarjada za škit wustawy, Drježdźanskeho generalneho statneho rěčnistwa kaž tež Digitalneje agentury Sakskeje.

IG metal so doraznje wobara

wutora, 01. septembera 2026 spisane wot:
Augsburg (dpa/SN). Do posedźenja dohladowanskeje rady koncerna VW, kotrež ma so tutón tydźeń pjatk wotměć, wumjetuje nawodnica dźěłarnistwa IG metal Christiane Benner šefej koncerna Oliverej Blume, zo so připowědźene za­wrjenja twornjow zawodnym dojed­nanjam a historiskej zamołwitosći koncerna spřećiwjeja. „Naše dźěłarnistwo budźe zawrjenjam w Emdenje, Šwikawje, Hannoveru a Neckarsulmje zadźěwać“, připowědźi Benner wčera w interviewje z nowinu Augsburger Allgemeine. Wona sama přisłuša kontrolnemu gremijej VW a je nimo toho městopřed­sydka dohladowanskeje rady předewzaća. Komunikaciju Olivera Blume na zawodnych zhromadźiznach wopisuje Benner jako „špatnu, wšako je prosće samowólnje wo zawrjenjach zawodow rěčał“. Nimo toho nawodnica dźěłarnistwa na to skedźbni, zo ma předewzaće VW historisku zamołwitosć za dźěławych, kotraž wobsteji we wuwaženym poměrje mjez socialnej a hospodarskej zamołwitosću.

Kwalita, nic kwantita

wutora, 01. septembera 2026 spisane wot:
Diskusija dokoławokoło 2plus běži přewažnje na tajkim niwowje, kaž bychu so Němcy prěnjotnje z tym zaběrali, hač dźěći migrantow dosć derje němsce nawuknu. Jadro rěčneje substancy serbskeho ludu pak su serbske dźěći a serbscy młodostni. Jim njech so dźěći přidružeja, kotrež po lětach w serbskej pěstowarni kaž serbske dźěći serbuja. Dołhož ani dostudowani maćernorěčni sorabisća hižo tak serbsce njemóža, zo móhli swoje teksty bjez pomocy korektorki w Serbskich Nowinach wozjewjeć, njetrjebamy wo ličbach debatować. Model napjelnjenja rjadownjow a šulow z njeserbowacymi je na cyłej liniji zwrěšćił – tež z wida Serbam přichilenych Němcow, kotřiž su dźěći so serbskeje šule słali a zwěsćili, zo njejsu serbsce nawuknyli. Wuwzaćow je wězo přeco było, tež hižo do časa modela 2plus. Štóž po dźesać lětach na serbskej šuli ani Serbske Nowiny čitać njemóže, je do wopačneho kubłanišća chodźił. Hinak prajene: To je brojenje resursow. Marcel Brauman

Nowy wirus so tež w Sakskej rozšěrja

wutora, 01. septembera 2026 spisane wot:

Drježdźany (SN). Na juhu Němskeje, w Šwicarskej kaž tež na wuchodźe Francoskeje su před něšto tydźenjemi w Europje nowy, tak mjenowany Shamonda­-wirus našli. Nětko su jón sakscy weterinarni zamołwići prěni raz pola howjada w ratarskim zawodźe we Vogtlandźe zwěsćili. Wuslědk je institut Friedricha Loefflera dnja 28. awgusta wobkrućił. Dal­šu podhladnu probu ze stadła howjadow w Rudnych horinach institut hišće pruwuje.

K symptomam schorjenja słušatej zymi­ca a židlawa. Zdźěla maja howjada tež ćeže dychać. Schorjene dejki dawaja wo wjele mjenje mloka. Wirus pře­no­šuja kuntwory (Gnitzen). Tuchwilne wjedro­we wuměnjenja – miłe temperatury a włóžny powětr – přisporjeja wjetše popu­lacije insektow, kiž wirus spěšnje w stad­łach rozšěrjeja. Infekcija z wirusom za skót smjertna njeje. Z wotpowědnymi medi­­ka­mentami so schorjene zwěrjata po ně­hdźe třoch tydźenjach wustrowja. Šćěpjenski srědk tuchwilu njeeksistuje. Skótni lěka­rjo dotal hišće njewědźa, hač a do kotreje měry wirusa dla dlěšodobne škody hroža.

Kralej poslednju česć wopokazali

wutora, 01. septembera 2026 spisane wot:
Dźesaćitysacy Norwegčanow su so kónc tydźenja z kwětkami, listami, chorhojemi a swěčkami na naměsće před kralowskim hrodom w stolicy kraja zhromadźili, zo bychu so wot njeboheho monarcha Haralda V. rozžohnowali. Wón běše pjatk, 30. awgusta, w starobje 89 lět w statnej chorowni w Oslu zemrěł. Najebać někotryžkuli skandal w kralowskej swójbje běše Harald V. za čas swojeho žiwjenja w ludźe jara woblubowany. Přez lětdźesatki běše wón móhłrjec symbol wobstajnosće a spušćomnosće w kraju. Jeho 53lětny syn přewozmje krónu monarcha a knježi wotnětka jako kral Haakon VIII. Foto: Matthias Wehnert

To a tamne (01.09.26)

wutora, 01. septembera 2026 spisane wot:

Dwójneho mordarstwa a pospyta mordarstwa w 85 padach dla je statne rěčnistwo nětko skóržbu přećiwo Lipšćanskemu amokowemu nadběhowarjej zapodało. W meji bě muž ze swojim awtom w nutřkownym měsće Lipska do pěškow zajěł a dweju morił kaž tež šesćoch zranił. 33lětny Němc, kotrehož běchu krótko po njeskutku zajeli, přebywa hišće w psychiatriskej klinice. Nětko dyrbi do jastwa. Psychiatriski posudk dźě wobkruća, zo běše za čas njeskutka połnje winykmany.

Miliony wužiwarjow po cyłym swěće njejsu wčera wječor swoje mejlki w programje Microsoft Outlook čitać móhli. Jako přičinu mjenowaše koncern Microsoft problem w infrastrukturje programa na cloud-serwerach, kotrehož dla běše přistup za wužiwarjow blokowany. Technikarjo problem krok po kroku rozrisaja, zdźěla zamołwići.

Zašły pjatk zemrě w Ralbicach wučer, fotograf a domizniski slědźer Pawoł Rota.

Narodźi so 18. januara 1932 w Sernjanach. Jako jeničkemu synej kowarskeho bě jemu poprawom přisudźene, zo ma nanej w tutym rjemjesle naslědować. Ale 1950 přizjewi so wón njejapce za kurs internatneje Serbskeje ludoweje uniwersity w Radworju. Tutón bě poprawom za zarjadniskich přistajenych mysleny. Tam nawukny mašinopis a serbsku spisownu rěč, kotruž w nacistiskich lětach w Róžeńčanskej šuli nawuknyć njemóžeše. Na to wopyta tež hnydom kurs za nowo­wučerjow na tamnišim wučerskim wustawje. Wučerješe 1953/1954 w Blunju, Parcowje a Kulowje. Potom pak schori na suchoćinu. Po wulěkowanju njesmědźeše hnydom zaso do šule, dyrbješe sej něšto nowe pytać. Namaka městno w redakciji Serbskeje šule, hdźež z přećelom Benom Kućankom a pod Janom Suchyjom, pozdźišim dźiwadźelnikom, płódne lěta „swojeje uniwersity“ dožiwi.

LND onlineshop 2026

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

HSSL25

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo