Koalicija chce jasnosć

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Wodźacy zastupnicy CDU/CSU a SPD zeńdu so dźensa wječor na prěnje posedźenje koaliciskeho wuběrka w tutym lěće. Při tym chcedźa wo aktualnym mjezynarodnym połoženju a wo hospodarskej situaciji w Němskeje wuradźować. Konkretne temy maja reforma socialneho stata, wobmjezowanje zadołženja a škit kritiskeje infrastruktury być. Wuslědki njewočakuja. Nawoda frakcije CDU/CSU Jens Spahn rjekny, zo chcedźa sej wobdźělnicy „karty połožić“.

Zastojnikaj na muža třělałoj

Washington (dpa/SN). Po prěnim oficialnym wuhódnoćenju wěstotnych mocow nastupajo smjertne wutřěle na staćana USA Alexa Prettija w Minneapolisu je wěste, zo staj dwaj zastojnikaj na muža třělałoj. Tole rozprawja nowina New York Times. W rozprawje njeje hižo žana rěč wo tym, zo je Pretti pistolu w ruce měł a zastojnikow z njej wohrožował. W prěnjeje reakciji bě knježerstwo USA runje tole twjerdźiło. Smjerć muža je nowe protesty po wšej USA zbudźiła.

Zelenskyj a Putin so zetkataj?

Wjelelětny ministerski prezident Saksko-Anhaltskeje Reiner Haseloff (71) je zastojnstwo dźensa Svenej Schulze (wobaj CDU, wot­lěwa), přepodał. Krajny sejm w Magdeburgu je 46lětneho Schulze w prěnim wólbnym kole wuzwolił. W septembru wola w tutym zwjazkowym kraju nowy krajny sejm. Tuchwilu tam AfD we woprašowanjach jasnje před CDU nawjeduje. Foto: dpa/Huebner

Bas: Reformu ruče zwoprawdźić

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa ministerka za dźěło Bärbel Bas (SPD) chce namjety za reformy na dobro socialneho stata w Němskej spěšnje zwoprawdźić. Tole je wona wčera w Berlinje připowědźiła. Bjezposrědnje do toho bě jej wot knježerstwa zasadźena komisija fachowcow kónčnu rozprawu nastupajo reformu socialneho stata přepodała. Gremij namjetuje, hač dosrjedź 2027 prěnje, spěšnje móžne naprawy zwoprawdźić. „Jeli wšitcy sobu dźěłaja, so nam to tež poradźi“, Bas rjekny. Komisija namjetuje, zo měli zwjazkowe kraje ze zwjazkowym knježerstwom ruče koncept zdźěłać a zakładne zawěsćenje z bydlenskim pjenjezom a dźěćacym pjenjezom zwjazać. Z tym móhło so mnóstwo zarjadow jasnje znižić.

Antisemitizmej so wobarać

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Społnomócnjeny zwjazkoweho knježerstwa za bój přećiwo antisemitizmej Felix Klein je sej do dźens­nišeho swjedźenskeho zarjadowanja w zwjazkowym sejmje składnostnje wopominanja woporow holocausta žadał, so tež tuchwilnemu antisemitizmej konsekwentnje spřećiwjeć. „Wopominamy miliony ludźi, kotřiž buchu přesćěhowani a morjeni. Tak wopokazamy jim swój respekt a wuznawamy swoju zamołwitosć napřećo stawiznam“, wón rjekny. Tole pak sej tež žada, tak Klein, zo so tomu wobaramy, złóstnistwa złahodnjeć, relatiwizować abo instrumentalizować. Towaršnosć dyrbi so wšitkim formam antisemitizma wobarać, „dokelž jewi so wón mjeztym wosrjedź towaršnosće“.

Wadephul: Ruska NATO njewohroža

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:

Riga (dpa/SN). Ruska njeje tuchwilu žane direktne wohroženje za NATO. Tole je němski wonkowny minister Johann ­Wadephul (CDU) na nowinarskej konferency w letiskej stolicy Riga rjekł. Do toho bě letiska wonkowna ministerka Baibe Braze z Wadephulom wo aktualnym połoženju na sewjernej kromje teritorija NATO wuradźowała. Wadephul bě sej w rozmołwje z nowinarjemi wěsty, zo sylnosć zapadneje aliancy Rusku wot móžneho nadpada na zapad wotdźeržuje.

Najebać to wonkowny minister po­twjerdźi: „Wězo Ruska dale spyta, nas destabilizować. A tole njepřestanje, tež po móžnym měrowym zrěčenju z Ukrainu nic.“

Letiski zarjad za škit wustawy bě rozprawu předpołožił, w kotrejž aktiwity Ruskeje na njedobro kraja naliči. Po tym Ruska wosebje swoje tajne słužby zasadźuje, zo by sabotažne akcije a kampanje za šěrjenje wopačnych informacijow ­přewjedła. Nimo toho měri so z cyberowymi nadpadami dale a bóle na wulke systemy k wodźenju industrijnych zawodow we wjacorych zapadnych krajach, w rozprawje wěstotnych fachowcow rěka.

Běrokratiju wotstronić?

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:
Zo je so běrokratija w Němskej dawno na hobersku potworu wuwiła, njeje ničo noweho. Starši, kiž dyrbja próstwu wo dźěćacy pjenjez zapodać, to přederje wědźa. Zo su druhe kraje w tymle nastupanju wo wjele dale, mjeztym tež wěmy. W Estiskej na přikład so młode maćerje po porodźe dźěsća jenož hišće prašeja, na kotre konto maja dźěćacy pjenjez přepokazać. Nětko chcemy so potajkim tež w Němskej na tutón puć podać: wobstejace předpisy socialneho prawa zjednorić, wotběhi wot ­běrokratije wuswobodźić a winowatosć wotstronić, zo dyrbi so wšitko dopokazać. Dopominam so w tym zwisku na žort, kiž sej hač do dźensnišeho za piwowymi blidami powědaja: Dawkowe wotličenje nima wjetše być hač piwowy podłožk. Wupjekł je tutu mysličku lěta 2004 Friedrich Merz! Tehdyši zastupowacy nawoda opozicije w zwjazkowym sejmje wumjetowaše knježerstwu běrokratiju a chcyše ju zmužiće wotstronić. Kak je so jemu to poradźiło, so radšo njeprašam. Marko Wjeńka

W Strobicach 33. zapust swjećili

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:
Na wšěch 36 porow je minjenu sobotu w Choćebuskim měšćanskim dźělu Strobice (Ströbitz) lětuši, mjeztym 33. zapust woswjećiło. Po starodawnym wašnju zhromadźichu so při wjesnym hosćencu, zo bychu z přewodom dujerskeje kapały po wsy ćahnyli. Při pomniku za w swětowymaj wójnomaj padłych wobydlerjow wsy pozastachu. Zyma z niskimi temperaturami je jich lětsa wosebje wužadała. Po obligatoriskim skupinskim wobrazu ćehnjechu zhromadnje do gratownje wohnjoweje wobory. Ducy tam na wjacorych městnach pozastachu a wobydlerjow ze swojim wopytom počesćichu. Wječor wuklinča z rejemi. Foto: Michael Helbig

Sakscy separatisća před sudnistwom

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). W procesu přećiwo čłonam pozdatnje militantneje neonacistiskeje skupiny „Sakscy separatisća“ su wjacori prawiznicy wobskorženych dźěło zwjazkoweho statneho rěčnistwa do prašenja stajeli. Statni rěčnicy su skóržbu ­jenož zapodali, dokelž bě sej politika tole žadała, rjekny Freiburgski prawiznik ­Dubravko Mandić, kotryž zastupuje ze štyrjomi kolegami Grimmaskeho ko­munalneho politikarja, druhi dźeń su­dniskeho jednanja na wyšim krajnym sudnistwje w Drježdźanach.

Mandić wumjetuje zwjazkowemu statnemu rěčnistwu kaž tež sudnikam, zo wobhladuje wobskorženych jako njepřećelow. Wón rěčeše wo politiskej ju­sticy a wo inscenowanym procesu. Jeho kolega Mike Thümmler bě hižo do toho kritizował, zo su přepytowarjo zaměrnje jenož za negatiwnym materialom pytali a jón znosyli.

Wobskorženych je wosom muži w starobje mjez 22 a 26 lětami. Na wšěch 19 prawiznikow jich zakituje. Zwjazkowe statne rěčnistwo wumjetuje mužam čłonstwo w teroristiskej organizaciji a přihot wulkopřeradniskeho předewzaća.

To a tamne (28.01.26)

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:

Wótriše mjezy alkohola za kolesowarjow, zniženje wudawkow za jězbnu dowolnosć a razniše chłostanje za wužiwanje mobilnych telefonow za wodźidłom – wo tutych temach diskutuja přichodne dny wobchadni sudnicy na zeńdźenju w Goslaru. Tři dny trajace wuradźowanje fachowcow je najwažniše zetkanje wobchadnych fachowcow, hdźež nadźěłaja doporučenja za zakonjedawarja.

Zakaz wužiwanja socialnych medijow za dźěći a młodostnych pod 15 lětami je francoska narodna zhromadźizna nastorčiła. Zapósłancy su wotpowědnemu naćiskej w Parisu přihłosowali. Nowy zakoń předwidźi, małolětnym pod 15 lě­tami zakazać, wužiwać „internetnu syć, kotruž internetna platforma z onlinowej słužbu poskićuje“. Dokładny tekst chcedźa w senaće, w druhej komorje parlamenta, wuformulować.

Socialny stat ludźom bliši?

wutora, 27. januara 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Šwižniši, ludźom bliši a transparentniši: Zwjazk, kraje a komuny chcedźa socialny stat zasadnje přerjadować. Tole wuchadźa z naćiska, kotryž su dźensa připołdnju zwjazkowej ministerce za dźěło Bärbel Bas (SPD) přepo­dali. Centralne elementy kaž wobydlerski pjenjez, dźěćacy pjenjez a bydlenski pjenjez chcedźa w nowym systemje socialneje podpěry zjednoćić. Zasadnje maja socialne posłužby přichodnje spěšnišo a jednorišo přistupne być.

W chorownjach stawkuja

Berlin (dpa/SN). Z warnowanskimi stawkami su přistajeni 22 uniwersitnych chorownjow dźensa w tuchwilnym tarifowym rozestajenju ćišć na dźěłodawarjow w zjawnej słužbje zwyšili. Po informacijach dźěłarnistwa ver.di jutře dale stawkuja. Nuzowe zastaranje pacientow je přiwšěm zaručene. Tarifowe jednanja njejsu dotal žane wuslědki wunjesli. ­Dźěłarnistwo žada sej sydom procentow wjace mzdy, znajmjeńša pak 300 eurow měsačnje.

Trump: Iran zwólniwy

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025