To a tamne (19.08.26)
Wulki krater na měsačku zawostajił je dźěl swětnišćoweje rakety Falcon9, kotraž je tam 5. awgusta do powjercha dorazyła. Wotpowědne fota měsačk wobkružowaceje sondy je ameriska swětnišćowa agentura NASA wčera wozjewiła. Krater ma přeměr něhdźe 18 metrow a je nimale tři metry hłuboki. Raketa Elona Muskoweho předewzaća SpaceX běše loni nazymu slědźenske nastroje na měsačk transportowała.
Ameriski koncern Meta steji wospjet wohrožowanja strowoty dźěći dla před sudnistwom, tónraz w kaliforniskim Oaklandźe. Online-platformy su „wědomje tak konstruowane, zo polěkuja wotwisnosćam dźěći“, wumjetuje zamołwita sudnica Megan O’Neill koncernej pod nawodom Marka Zuckerberga. W padźe zasudźenja hrozy chłostanje we wobjimje 200 miliardow dolarow.
Smjerć profesora rozhorja
Cambridge/London (dpa/SN). W zwisku ze smjerću Jasona Ardayja, bywšeho profesora na jendźelskej wysokej šuli University of Cambridge, je kancler uniwersity wo „rasistiskej honjeńcy“ medijow w zašłych tydźenjach rěčał. Wumjetowanjow plagiata dla běše 41lětny swoju profesuru złožił. Minjeny pjatk nadeńdźechu jeho mortweho w jeho Londonskim bydlenju. Ardaya su 2023 jako najmłódšu person of colour na profesora w stawiznach uniwersity powołali. Tysacy ludźi su so wčera na wopominansku stražu w Londonje zešli a na rasistisku kampanju medijow skedźbnili.
Do syće senata so zadobyli
Berlin (dpa/SN). Hackerojo su so do syće zarjadnistwa Berlinskeho senata zadobyli. Potrjechenej stej zarjadnistwje za wuwiwanje města, twarjenje a bydlenje kaž tež za mobilitu, wobchad, wobswět a škit klimy, kenclija senata wčera zdźěli. Hač abo kotre daty skućićeljo rubichu, dotal „trajacych forensiskich přepytowanjow dla“ wozjewili njejsu.
Najćeši nadpad na Moskwu
Ze swjatočnej Božej mšu su minjenu sobotu hoberski „Pomnik ...
Za lěpši škitpřed trutami
„Najstrašniši muž Němskeje“
Berlin/Magdeburg (dpa/SN). Pod titulom „Najstrašniši muž Němskeje“ je powěsćowy magacin Der Spiegel na titulnej stronje swojeho aktualneho wudaća foto načolneho kandidata AfD za wólby saksko-anhaltskeho krajneho sejma Ulricha Siegmunda wozjewiła. Reakcije na to běchu kontrowersne, předewšěm w socialnych syćach. Zapósłanc Lěwicy w zwjazkowym sejmje Dietmar Bartsch ma rozsud redakcije magacina „za njezamołwity, dokelž z coverom naposledk wólbny bój saksko-anhaltskeje AfD podpěruje“. Siegmund sam mjenowaše wozjewjenje minjeny pjatk na kromje wólbneho zarjadowanja „jara dobre wabjenje“. Na swojim Instagram-kanalu wozjewi wón widejo, w kotrymž titulnu stronu magacina ze swojim portretom signuje.
„Siegmund a jeho strona wohrožujetej liberalnu demokratiju“, piše šefredaktor Der Spiegel Dirk Kurbjuweit předwčerawšim w online-komentarje a konkretizuje: „Siegmund zdobywa ze swojim přećelnym wustupowanjom tójšto wolerjow, kotřiž drje prawicarjo njejsu, kotřiž pak sej wulke změny w politice přeja. Na tutón strach chcychmy skedźbnić“.
Zwada wo pokročowanju koalicije
Berlin/Erfurt (dpa/SN). Zwjazkarstwo Sahra Wagenknecht (BSW) chce swoje interne rozestajenja w zwisku z knježerstwowej koaliciju w Durinskej, kotrejž BSW přisłuša, na wurjadnym stronskim zjězdźe rozrisać. To je durinski krajny zwjazk BSW wčera wobzamknył. Durinski zwjazk podšmórnje w nowinskej zdźělence tež, zo wotpokaza wobzamknjenje zwjazkoweho předsydstwa BSW, po kotrymž měli z knježerstwoweje koalicije wustupić a jednanja wo ekspertowym knježerstwu zahajić.
Za rozestajenjemi chowa so zwada wo wusměrjenju strony mjez załožićelku Sahru Wagenknecht a předsydku durinskeho zwjazka Katju Wolf. Hižo dlěje dwěluje Wagenknecht na wobdźělenju durinskeje BSW w tak mjenowanej ćernjowkowej koaliciji, kotrejž tež CDU a SPD přisłušatej. Wona wupraja so za model nadstronskeho nawodnistwa knježerstwa. W zwisku z woteznaćom doktorskeho titula ministerskeho prezidenta Maria Voigta (CDU) je Wagenknecht durinski zwjazk BSW namołwiła, koaliciju zakónčić.
„Tragedija“ ruskeje justicy
Ruska opoziciska strona Jabloko z poražkomaj w eksistencnym boju
Moskwa/Pskow (dpa/SN). Wyše ruske sudnistwo je minjeny tydźeń liberalnu opozicisku stronu Jabloko, kotraž mjez druhim ruski nadpad na Ukrainu kritizuje, z lětušich wólbow ruskeho parlamenta wuzamknyło. Bjezposrědnje po tym je so strona přećiwo wusudej powołała. Powołanje je wyše sudnistwo pod nawodom sudnika Wladimira Sajcewa wčera wotpokazało. Strona Jabloko je na to dohladowansku skóržbu pola prezidija najwyšeho sudnistwa Ruskeje připowědźiła. Kołowokoło Moskowskeho sudnistwa je policija dźesatki podpěraćelow a sympatizantow strony zajała. Jeje předsyda Nikolaj Rybakow rozprawješe wo znajmjeńša 35 zajećach. Wjacore wideja wo tym je strona w socialnych syćach wozjewiła. Jednotki policije su žurnalistam přistup k sudnistwu znjemóžnili.
Symptomatiski chaos
To a tamne (18.08.26)
Wopomnjeće indigenych ludow
New York (B/SN). Na Mjezynarodnym dnju indigenych ludow swěta 9. awgusta hódnoća so wot lěta 1994 prawa, mnohotnosć a wužadanja wjace hač 477 milionow ludźi, štož je šěsć procentow swětoweje ludnosće. Woni nałožuja najwjace rěčow na swěće, ale su často marginalizowani přez chudobu, diskriminaciju, přez wobmjezowany přistup k lěkowanju, kubłanju a politiskim prawam.
Wopačni profeća
Würzburg (B/SN). Hdyž młodźi ludźo pytajo za orientaciju a zmysłom žiwjenja w nabožinje abo cyrkwi spokojace wotmołwy njedóstanu, słuchaja woni na wopačnych profetow w socialnych medijach, zwěsći šulski pedagoga, profesor Klaus Zierer, na uniwersiće w Augsburgu. „Spočatnje mamy w nabožnej wučbje zwěsćić, štó a zwotkel sym. Dyrbju so ze swojej nabožinu zaběrać. Hakle potom móžu so druhim wotewrić.“
Wažna feministiska figura
