Kurdojo: Merz hołduje złóstnikej
Trump Nobeloweho myta dla hněwny
Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump nječuje so po informacijach medijow hižo nuzowany, jenož na měr myslić. Hladajo na konflikt Grönlandskeje dla je Trump norwegskemu ministerskemu prezidentej Jonasej Gahrej Støremu list pósłał: „Hladajo na to, zo je waš kraj wobzamknył, zo mi Měrowe Nobelowe myto njespožči, byrnjež wosom wójnow skónčił, nječuju so hižo na to wjazany, jeničce na měr myslić.“
Runočasnje Trump hišće raz potwjerdźi, zo chcył sej Grönlandsku kupu přiswojić. „Swět njebudźe wěsty, jeli nimamy totalnu kontrolu nad Grönlandskej“, Trump w lisće piše.
Norwegski ministerski prezident Støre je mjeztym wobkrućił, zo je list Trumpa dóstał. „Štož Nobelowe myto nastupa, sym wospjet rjekł, štož wšak je powšitkownje znate, mjenujcy, zo spožča myto njewotwisny Nobelowy komitej a nic norwegske knježerstwo.“
Trump hižo měsacy twjerdźi, zo je sej Nobelowe myto zasłužił, dokelž je wjacore wójny na swěće skónčił.
USA warnuja EU před cłami
Zwada wo Grönlandsku tema na swětowym hospodarskim forumje
Davos (dpa/SN). W rozestajenju nastupajo žadanje USA za Grönlandskej je financny minister USA Scott Bessent Europsku uniju warnował. Jako jeho žurnalisća w šwicarskim Davosu na móžne chłostanske naprawy EU narěčachu, wón rjekny: „To by jara njemudre było. Kóždy měł sej toho wědomy być, zo prezident USA swoje słowa jara chutnje měni.“ Trump chce Danskej słušacu Grönlandsku kupu do teritorija USA zarjadować. Knježerstwo w Kopenhagenje je wospjet wotpokazało, kupu předać a ma mjeztym podpěru wjacorych europskich krajow.
Štó je zmužity dosć?
Kak drje so zamołwitym Europskeje unije wjedźe, hdyž mysla na jutřiši wopyt prezidenta USA Donalda Trumpa na swětowym hospodarskim forumje w šwicarskim Davosu? Trump přijědźe do Europy, zo by swoje žadanja za Grönlandskej hišće raz potwjerdźił. Štó budźe zmužity dosć, jemu jasnje znapřećiwjeć? Ursula von der Leyen, Friedrich Merz abo Emmanuel Macron? Što by było, by-li Europa Trumpej zdźěliła, zo scyła přijěć njetrjeba? Agresorej hišće čerwjeny přestrjenc před noze połožić, to je tola absurdne. Trjechi, wón chce z wobdźělenymi rěčeć. Jeho majestosć so ponižuje a poddanam dowoli, jemu noze myć. Kajka to hnada!
Tuchwilu skići EU skerje wobraz kurjenca spłóšenych kokošow, kotremuž so liška bliži. Hdźe wostanje koalicija zwólniwych, kotraž swobodu, demokratiju a teritorialnu integritu Europy zakituje? Snano zamołwitym pomału swita, zo njehrozy nam strach z wuchoda, ale ze stron přewjerćaneho monarcha. Marko Wjeńka
Porjedźenka
Liškowski jězor zamjerznjeny był
To a tamne (20.01.26)
Nowa faza skutkowanja
Vatikan (B/SN). W lěće 2026 chce bamž Leo XIV. swobodnišo skutkować, dokelž je nadawki předchadnika wotdźěłał. Nětko chce so 1,4 miliardam katolikow bóle wěnować a skónčnje do renowěrowaneho bydlenja zaćahnyć. Lětsa planuje bamž jězby do Afriki, Argentinskeje a Ameriki.
Chcedźa do cyrkwje zastupić
Rom (B/SN). Po informacijach instituta Insa-Consulere, chce wot 2 000 loni w oktobrje woprašanych ludźi w přichodnymaj lětomaj z cyrkwje wustupić: 24 procentow katolikow, 21 procentow ewangelskich wěriwych a 16 procentow ze swobodnych cyrkwjow. Runočasnje wupraji so wosom procentow – mjez młodostnymi pod 30 lět samo 16 proc. –, zo chcedźa zaso abo scyła prěni raz do cyrkwje zastupić.
Law, kiž wjelki honi
Rom (B/SN). Bamž Leo XIV. tradiciju swojeho socialneho předchadnika bamža Leja XIII. (1878–1903) wědomje dale wjedźe: „Tehdy wotmě so industrialna rewolucija, nětko je to digitalna.“ Serbiski kardinal Ladislaw Nemet: „Někotři z našich kardinalow žortnje měnja: Dotal mějachmy Franciskusa, kiž je z wjelkami rěčał; nětko mamy lawa, kiž budźe wjelkow honić.“ Mjeno nětčišeho bamža woznamjenja law.
Tysacy mortwych
Teheran (dpa/SN). Při masowych protestach w Iranje je po informacijach aktiwistow nimale 4 000 ludźi swoje žiwjenje přisadźiło. Syć za čłowjeske prawa HRANA ze sydłom w USA je dotal 3 919 mortwych werifikowała. Dalšich něhdźe 9 000 smjertnych padow tuchwilu pruwuja. Nimo 3 685 demonstrantow bě tež 178 zastojnikow wo žiwjenje přišło. Přistup do interneta ludźo w Iranje nětko hižo jědnaty dźeń pospochi nimaja. Tohodla je jenož mało informacijow přistupnych.
Hospodarstwo słabšo rostło
Peking (dpa/SN). Chinske hospodarstwo bě kónc zašłeho lěta pomałšo rozrostło. Po informacijach zarjada za statistiku w Pekingu bě nutřkokrajny bruttoprodukt w štwórtym kwartalu lěta 2025 porno předlětu wo 4,5 procentow rozrostł. Tole je za druhe najwjetše ludowe hospodarstwo swěta najsłabši kwartalowy rozrost po kóncu korona-pandemije. Za cyłe lěto běchu zamołwići rozrost wo 5,0 procentow wuličili.
Kritizuje politiku USA
