Kmanosće šulerjow woteběraja

srjeda, 10. junija 2026 spisane wot:

Cyłozwjazkowe naprašowanje mjez wučerjemi­ 1. do 10. lětnika, kotrež je nakładnistwo Ernst Klett přewjesć dało­, wujewja: Potrjeba spěchowanja šulerjow při čitanju, pisanju a ličenju je wulka.

Stuttgart (dpa/SN). Něhdźe 70 procentow dohromady 4 000 naprašowanych wu­wučowacych w Němskej zwěsća, zo su centralne zakładne kompetency šulerjow w poslednich pjeć lětach signifikantnje woteběrali. Wot negatiwneho wuwića potrjechene njejsu jenož čitanje, pisanje, ličenje a rěčenje, ale tež zamóžnosć so koncentrować, wutrajnosć, samo-organizacija a socialne kompetency.

Tole bě wosebje wjele wučerjow zakładnych a wyšich šulow zwěsćiło, ale tež wuwučowacy na gymnazijach rozprawjachu wo lěto a nišich kompetencach šulerjow, wosebje hladajo na čitanje a pisanje. Tute wuwiće jenož fachowu wučbu njepoćežuje, ale wone rubi tež drohotny wučbny čas. Dołhodobnje ma to negatiwne wuskutki na šulske wotzamknjenje a na přechod do wukubłanja abo na dźěłowe wiki.

Wuměłstwo na zahrodźe dožiwili

srjeda, 10. junija 2026 spisane wot:
Wuměłcy pod hołym njebjom při tworjenju wobkedźbować abo z nimi so rozmołwjeć a sej chiba wuměłsku twórbu kupić móžachu zajimowani wopytowarjo kónc tydźenja w Dešnje. Zhromadnje z Choćebuskej Šulu za delnjoserbsku rěč a kulturu běše Dešnjanski domizniski muzej na swjedźeń wuměłstwa přeprosył. Na zahrodźe za Dešnjanskej cyrkwju móžachu so zajimcy tež na molerskej dźěłarničce pod nawodom molerki Gabriele Gittel z Rogeńca wobdźělić. Mjez tworjacymi wuměłcami, ­kotřiž so prezentowachu, běchu nimo molerjow tež grafikarjo, fotografojo, hornčerjo, designerojo debjenkow kaž tež tekstilni wuměłcy. Foto: Michael Helbig

To a tamne (10.06.26)

srjeda, 10. junija 2026 spisane wot:

Předmjenje Sophia a Noah běštej tež w lěće 2025 statistisce najwoblubowanišej mjenje. Wo tym informuje Towaršnosć za němsku rěč (GfdS), kotraž wuhódnoća za swój report daty němskich stawnistwow. Hižo w lětomaj 2023 a 2024 stej tejle předmjenje na čole statistiki stałoj. Mjez najwoblubowanišimi w lisćinje su holče mjena Mia, Lina a Ella kaž tež hólče mjena Matteo, Theo a Leo.

Statny minister za kulturu Wolfram Weimer (njestronjan) wobdźěli so dźensa w Barcelonje na poswjećenju najwyšeje cyrkwinskeje wěže swěta. Dokónčenje natwara hłowneje wěže bazliki Sagrada Familia po wjace hač 144 lětach je wosebity podawk, wón w interviewje z moderatorom Jörgom Thadeuszom přeradźi. Nimo toho je wón přewšo hordy, zo je wulki swjaty křiž wěže bayerski twarc fasadow Gartner zhotowił.

Budyšin (CS/SN). Njewšědnje wjele připosłucharjow běše so minjeny pjatk wječor w tachantskej cyrkwi na Budysku narěč zešło. To njezadźiwa, wšako referowaše Carlo Masala, w Němskej derje znaty politiski wědomostnik a profesor za mjezy­narodnu politiku na Mnichowskej uniwersiće Zwjazkoweje wobory. Něhdźe 400 zajimcow chcyše wjace wo jeho rozmyslowanjach k temje „By-li Ruska dobyła“ zhonić.

Smy w času boja wo nowy swětowy porjad­ žiwi. A w konflikće w Ukrainje dźe wo nowy swětowy porjad, rěčnik wu­zběhny. Wosebje tak mjenowane BRICS-staty – to je zwjazkarstwo wliwapołnych statow Brazilskeje, Ruskeje, Indiskeje, Chiny a Južneje Afriki – tutón nowy porjad přihotuja. Mjez druhim su nowy swójski system płaćenja z nowej měnu zawjedli, kotryž aziska wuwićowa banka zaruča. Cil zwjazkarstwa je, zapadnym industrijnym narodam móc sćazać.

„Stuttgart 21“ so dale dlije

wutora, 09. junija 2026 spisane wot:

Stuttgart (dpa/SN). Wotewrjenje dwórnišća w Stuttgarće drje so wospjet přesunje. Wo tym informuja wjacore němske medije, mjez druhim nowina FAZ. Za projekt „Stuttgart 21“ zamołwita projektna towaršnosć rozprawja wo twarskich deficitach a wo drastiskich komdźenjach, mjez druhim w digitalnym wobłuku. Planowane poswjećenje njebudźe w lěće 2029, ale prawdźepodobnje hakle 2031 abo pozdźišo. Poprawom je Němska železnica dwórnišćo w lěće 2019 wotewrěć chcyła.

Mjezsobne ataki zakónčiłoj

Tel Aviv/Teheran (dpa/SN). Iran a Israel stej swoje mjezsobne ataki z raketami zakónčiłoj. Israelski ministerski prezident Benjamin Netanjahu je přestawku wojowanjow we widejowej powěsći wobkrućił. Wón pak wuzběhny: Při najmjeńšim wopačnym kroku Irana Israel ze swojim nadpadami pokročuje. Tež iranske wojerske wjednistwo je wčera popołdnju zdźěliło, zo je swoje nadpady na Israel zakónčiło. Tež wone hrožeše z hóršimi nadpadami, jeli Israel swoje wojerske wuprawy w južnym Libanonje njezakónči.

Tilly w Moskwje njepřitomny

Ze 130 wuchowanskich lacow (Rettungsweste) stworjeny, šěsć króć štyri metry wulki křiž wisa wot wčerawšeho nad hłownym zachodnym portalom­ Berlinskeho doma. Składnostnje swětoweho dnja ćěkancow, kiž je 20. junija, chce ewangelska cyrkej na dźesaćitysacy­ ćěkacych skedźbnjeć, kotřiž su minjene lěta po puću do Europy zahinyli. Foto: dpa/Britta Pedersen

Zeleni žadaja sej wyši BAföG

wutora, 09. junija 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Frakcija Zelenych w zwjazkowym sejmje žada sej wot čor­no-čerwjeneje knježerstwoweje koalicije, zo tak mjenowanu zakładnu potrjebu BAföGa­ wot 475 na 563 eurow zwyši. Wysokosć podpěry za studowacych měła so po jich měnjenju znajmjeńša na niwow zakładneje potrjeby w Němskej zwyšić. Tohodla su próstwu zapodali, zo zapósłancy štwórtk w zwjazkowym sejmje wo naćisku zwyšenja BAföGa wothłosuja a to z mjenom. Unija CDU/CSU a SPD běštej so w koaliciskim zrěčenju na zwyšenje we wjacorych kročelach wot lětušeho zymskeho semestra sem dojednałoj. Tole pak běše zwjazkowa ministerka za wědomosć Dorothee Bär (CDU) minjene tydźenje do prašenja stajała.

Berlin (dpa/SN). Zhromadny němsko-francoski projekt wojerskeho lětadła FCAS je po lěta trajacej ćahańcy doskónčnje zwrěšćił. Z kruhow němskeho knježerstwa rěka: Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) a francoski prezident Emmanuel Macron staj dopóznałoj, zo so na projekće wobdźělenej předewzaći Dassault und Airbus wo dalšim zhromadnym postupowanju dojednać njemóžetej. Tutu realitu statnej šefaj nětko akceptujetaj. W lěće 2017 běštaj Macron a tehdyša kanclerka Angela Merkel (CDU) prestižny projekt zahajiłoj. Na kromje jednanjow wo přistupje balkanskich statow k EU w Montenegru staj so Macron a Merz nětko dojednałoj, jón zakónčić.

Přičiny zakónčenja su mjez druhim rozdźělne předstawy Francoskeje a Němskeje nastupajo funkcionalitu lětadła kaž tež zwada w zwisku z nawodnistwom projekta mjez firmomaj Dassault a Airbus. Při wuwiću wodźenskeho systema rozdźělnych wojerskich nastrojow kaž lětadłow­ a trutow chcetej wobaj zhromadne dźěło pokročować.

Postup hišće njespokoja

wutora, 09. junija 2026 spisane wot:

Zwjazkowy minister za digitalizaciju prěnje lěto dźěła bilancował

Berlin (dpa/SN). Wjace hač 220 naprawow wobsahuje agenda za modernizowanje stata, kotruž su Zwjazk a kraje loni w decembrje na konferency ministerskich prezidentow wobzamknyli. Wažny kluč za jich zwoprawdźenje je digitalizacija zarjadnistwow a zarjadniskich procesow. Přez redukowanje rozprawniskich winowatosćow chcedźa stat a komuny na přikład 25 procentow wudawkow za běrokratiju zalutować. Mnohe naprawy pospěša proces planowanja a přizwolenja. To je zakład za spěšne zwoprawdźenje nuznych infrastrukturnych projektow.

Do přichoda inwestować

wutora, 09. junija 2026 spisane wot:
Hižo lěta so BAföG realnym žiwjenskim kóštam dosć njepřiměrja – najebać inflaciju, stupace podruže a wysoke płaćizny za energiju. Za wjele studowacych to woznamjenja: studować pod stajnym ćišćom. Štóž nima zamóžnych staršich, dyrbi často připódla dźěłać, so zadołžić abo samo studija so wzdać. Při tym politikarjo stajnje wuzběhuja, kak wažni derje wukubłani fachowcy za přichod našeho kraja su. Tola runje tam stat hižo lěta lutuje. Młodźi ludźo maja wukonliwi a fleksibelni być kaž tež zamołwitosć přewzać. Runočasnje pak so jim posrědkuje, zo maja swoje problemy sami zmištrować. Kak ma při tym dowěra do politiki a knježerstwa nastać? Generacija, wot kotrejež je naša towaršnosć pozdźišo wotwisna, trjeba podpěru a perspektiwy. Štóž do kubłanja inwestuje, inwestuje do přichoda kraja. Hdyž młodźi ludźo město toho dožiwjeja, zo so jich žiwjenske połoženje politisce lědma chutnje bjerje, přiběra skerje frustracija dyžli dowěra. Bianka Šeferowa

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo