Narodna drasta zetka modu

pjatk, 06. julija 2018 spisane wot:

Rakecy (GH/SN). W Rakečanskej radnicy pokazuja najwšelakoriše wustajeńcy. Přehladka, kotruž je wjesnjanosta Swen Nowotny (CDU) njedawno wotewrěł, pak je cyle wosebita. Šulerki 9. lětnika Pawołskeje šule běchu so cyłe lěto ze serbskej narodnej drastu zaběrali. W srjedźišću steješe při tym wšědna drasta.

Šulerki a jich wučerka Claudia Matoušek so předewšěm za to zajimowachu, hač so narodna drasta dźensa hišće za młodostne hodźi. A tak dźěle drasty přetworichu, z čimž su projekt ze šulskeho lěta 2016/2017 dale wjedli, kotryž běchu hižo w Ewangelskej srjedźnej šuli Huska přewjedli. Poboku bě jim Monika Cyžowa ze swojim Róžeńčanskim drastowym fundusom. Na wotewrjenju wustajeńcy su Rakečanske šulerki nětko tež wo swojim dźěle rozprawjeli. Nimo toho móžachu so hosćo w přihotowanej brošurce informować.

Hudźbne lěćo před durjemi

štwórtk, 05. julija 2018 spisane wot:

Něhdźe 180 sobuskutkowacych wuhotuje cyłkownje 15 zarjadowanjow

Budyšin (SN/bn). Götz Müller, za planowanje a spěchowanje zamołwity Budyskeho kulturneho běrowa, je předwčerawšim we wobłuku nowinarskeje konferency programowu strukturu Łužiskeho hudźbneho lěća 2018 rozjimał. Zarjadowanje pod hesłom „Krajiny“ ma po jeho słowach „hudźbu, krajinu a kulturu zwjazać“. Tohodla je wón festiwal do cyłkownje šěsć rubrikow rozrjadował. Prěni segment „Krajiny měra“ twori 20. julija za­zběh hudźbneho lěća a wěnuje so ty­sactej róčnicy Budyskeho měra. „Smy hudźbu wuzwolili, kiž so tematisce hodźi a kotraž wotbłyšćuje 500 lět wuměłstwowych stawiznow. Při tym smy na to dźiwali, mjezynarodnych runje tak kaž regionalnych komponistow wobkedźbować. Mjez druhim zaklinča twórby Andreasa Hammerschmidta a Melchiora Francka, wobaj staj wusko ze Žitawu spjataj.“ Tamny koncert teje rubriki wopřijima kruchi za dwoje pišćele a prapremjeru „Měroweje modlitwy“, kotruž je Bu­dyšan Feliks Brojer w nadawku zdźěłał. Wobě zarjadowani budźetej w tachantskej cyrkwi sprjewineho města.

Jan Kruža

štwórtk, 05. julija 2018 spisane wot:
5. julija 1918 zemrě krótko do swojich 38. narodnin w Rakecach ludowy pěsnjer a aktiwny čłon serbskeho towarstwa Lipa Jan Kruža. 23. septembra 1880 narodźi so wón tam chudej ratarskej dźěłaćerce. Hižo jako šuler dyrbješe pola burow słužić a wochromi. Dwě lěće přebywaše w chorowni, na to zežiwješe so ze seklowanjom nohajcow. 1903 zastupi do Rakečanskeho serbskeho towarstwa Lipa, kotrež běchu w lěće jeho naroda załožili. Młody ewangelski Serb angažowaše so horliwje w towarstwje, kotrež słušeše lěta 1912 do sobuzałožićelow Domowiny. ­Hižo 1905 běchu Kružu za čłona předsydstwa Lipy a za jeje zapisowarja wuzwolili. Nimo toho nawjedowaše wón dźiwadłowu skupinu, spěwaše w chórje Lipy a bě jeho předspěwar. Bě nadarjeny pěsnjer nabožinskich a składnostnych basnjow, kotrež wosebje Serbske Nowiny wot lěta 1913 wozjewjachu. Farar-basnik Jan Wałtar w susodnym Njeswačidle jeho poradźowaše. W Prěnjej swětowej wójnje wozjewi Kruža tež basnje, zwuraznjace wulku starosć před jeje hrózbnosću. Łazowska basnjerka Hańža Budarjowa wěnowaše jemu po zažnej smjerći hnujacu wopomnjensku baseń. Manfred Laduš

Morbidna a romantiska atmosfera

srjeda, 04. julija 2018 spisane wot:

Lětni serial SN2. dźěl

Sotrownje w Małym Wjelkowje su mnohe lěta nimale zapusćene byli. Mjeztym pak wotměwa so tam hižo třeće lěto kultur­ne lěćo, kotrehož iniciator je Mike Salomon.

Jedyn z wjerškow lětušeho kulturneho lěća hač do 9. septembra budźe program spěwarki Uschi Brüning. Tón kaž tež dalše­ poskitki su bjezpłatne. „Přiwšěm so wjeselimy, hdyž nam wopytowarjo pjenježny dar přewostaja“, praji Mike Salo­mon. Projekt, lětsa pod hesłom „Tajke zbožo“, słuži tomu historisce hódny ansambl sotrownjow před zabyćom wuchować. Nastać ma inowatiwne kulturne srjedźišćo. Salomon sadźa na swoje dobre zwiski k wuměłskej scenje. „Wažne w regionje je měć jewišća, kotrež posłužuja žedźbu ludźi za njekonwencionel­nymi ležownosćemi a wobstejnosćemi. W tym směrje so tójšto hiba.“

Nowa publikacija Alfreda Herrmanna, wušła w Bonifacijowym nakładnistwje, wěnuje so žónskim rjadam w Němskej

Rjadnica Maria Margret Steggemann dźěła w hospicu Carity w Berlinje-Pankowje, hdźež za­sta­ruje na smjerć chorych, kaž 72lětnu knjeni Schulz, kotraž ma raka a přebywa tam poslednje dny swojeho žiwjenja. Rjadnica je ćežkochorej wšědnje poboku. „Smjerć je wulki tabu w našej towarš­nosći“, sotra Margret rozłožuje. „Wu­měracy su njewobkedźbowani a nabok storčeni. Z hospicnym dźěłom pak šěrimy temu w zjawnosći.“

Mjeztym 70lětna klóšterska knježna Mar­gret bě z 20 lětami do rjadu francis­kankow w Münsteru St. Mauritz zastu­piła. „800 žonow po wšěm swěće rjadej přisłuša. W Němskej je jich něhdźe 470 w cyłkownje 45 konwentach, předewšěm na sewjerozapadźe kraja“, pisa Alfred Herrmann w swojej knize „Bohu so bližić – Žonjace rjady w Němskej“, kotraž je hakle­ njedawno w Bonifacijowym nakładnistwje wušła.

Dobra bilanca a wosebita wotnožka

srjeda, 04. julija 2018 spisane wot:

Składnostnje 60. róčnicy załoženja LND je nakładnistwo atworow a čitarjow do Cho­ćebuskeho Serbskeho domu přepro­syło. W diskusiji jewješe so mjez druhim namjet, wutworić w Delnjej Łuži­cy swójsku wotnožku LND.

Přiroda ju pohnuwa molować

srjeda, 04. julija 2018 spisane wot:
Nowa wustajeńca je nětko we Łazowskim Domje Zejlerja a Smolerja widźeć. Lajska wuměłča Anke Konz z Třoch Žonow pokazuje tam swoje akrylowe a akwarelowe wobrazy kaž tež tajke, kotrež nastachu z aziskej tušowej techniku. K motiwam da so wona wot přirody pohnuwać. Dohromady 30 twórbow je we Łazu wustajenych. K wotewrjenju minjeny pjatk přińdźe tež bywši wučer Anki Konz Werner Thomas, kiž je spěchowanske towarstwo domu sobu załožił. Přehladka wostanje hač do nowembra přistupna, a to póndźelu a štwórtk wot 10 do 12 a wot 13 do 17 hodź. kaž tež po dorěčenju pod telefonowym čisłom 035724/ 50 256. Foto: Andreas Kirschke

Rowno (AK/SN). Ze swojej nowej cej­dejku „Slěpe jena rjana wjeska – Ludowe spiwy a kěrluše ze Slěpjańskeje wósady“ chce towarstwo Kólesko „zawostajenstwo kantorkow srjedźneje Łužicy wobchowować“, wuzběhny čłon towarstwa Njepilic dwór Manfred Hermaš na předstajenju zynkonošaka minjenu sobotu w Slepom. Tačel je wuslědk pilneho, akribiskeho dźěła, kotrež staj slědźer Dieter Reddo z Trjebina a předsyda Kóleska Hartmut Hančo w zašłych pjeć lětach zdokonjałoj. „Wjetšina pěsnjow pochadźa z Brězowki, Trjebina, Rownoho, Muł­kec­, Miłoraza a Noweho Města. Smy zacho­wali, kelkož bě nam móžno“, rje­kny Reddo, kiž je wot kónca 1950tych lět wja­ce hač 200 spěwow zezběrał. Jako rěznik bě často na wsach, hdźež „kan­torki radostnje spěwachu. Sym sej me­lodije a teksty napisał a je zběrał.“

Kołowokoło Wojerowskeho staroměšćanskeho torhošća a jako wukónc štyritydźenskeho projekta „Bulwar Cyrkwinska hasa“ myslene wotmě so tam zawčerawšim hižo dźesaty raz nadróžny dźiwadłowy swjedźeń. Wopytowarjo dožiwichu perfektnje předstajene reje a akrobatiku, humor a najwšelakoriše fantastiske kostimy, kaž tohole hoberskeho ptaka, kotrehož nošerka so poz­dźišo tež hišće jako pisany paw pokaza. Foto: Ulrike Herzger

Łamk ze ZSSR

wutora, 03. julija 2018 spisane wot:

Kónc junija 1948 bu Komunistiska strona Juhosłowjanskeje na přikaz Józefa Stalina z informaciskeho běrowa komunistiskich stron (Kominform) wot njeho wotchilaceje politiki dla wuzamknjena. 1948 je k rozestajenjam dóšło, dokelž spřećiwjachu so Juhosłowjenjo nahladam Stalina, zo bě ZSSR wšitke wuchodoeuropske kraje wuswobodźiła. Juhosłowjanska ludowa armeja pod maršalom Jozipom Brozom­Titom bě sama fašistow wuhnała. 1948 chcyštej Juhosłowjanska a Bołharska konfederaciju socialistisch balkanskich statow wutworić, štož Stalin kruće zakaza. Wuzamknjenje Juhosłowjanskeje z kruha socialistiskich statow dowjedźe k łamkej z nimi, a kraj sta so pod Titom z načolnej mocu bloka njewotwisnych. To wuskutkowa so tež na Serbow, bě dźě Juhosłowjanska Domowinu po lěće 1945 aktiwnje podpěrała. Zwiski z Łužicu so tuž 1948 nahle přetorhnychu, a serbscy studenća, kaž Měrćin Benada, dyrbjachu balkanski kraj hnydom wopušíć. Štóž so pozdźišo domoj wróći, kaž Pawoł a Jan Nali, toho mějachu za titoista. Po lěće 1956 so poćah z Juhosłowjanskej a z druhimi socialistiskimi statami zaso normalizowaše.

nawěšk

nowostki LND