Ličby a prašenje, kak hašeć

pjatk, 10. julija 2020 spisane wot:
Bosćan Nawka

Ličby njełža. Chcemy-li tomule přisłowu wěrić, ja najwjetši problem Němskeje krimi­nalitu nastupajo cyle jasny. Mjez cyłkownje loni zwěsćenymi 31 472 „po­liti­sko-ekstremistisce motiwowanymi de­liktami“ přirjaduje zwjazkowy zarjad za škit wustawy dwě třećinje – abo w ličbje: 21 290 – prawicarskemu miljejej. Lěwi­carskich njeskutkow bě 6 449, a na bronzowym městnje tuteje nješwarneje lisćiny slěduja – runjež něchtó bubnuj – „njepočinki wěstych krajow“. Nažel wčera předstajena rozprawa wustawo­škitarjow njepřeradźa, wo kotre staty konkretnje so jedna.

Přiwšěm je, njeby-li cyłkowna naležnosć na sebi tajka chutna była, wotpowědny kapitl naj­zajimawši. Wšako hodźi so skoro kaž krimi­ ze časa zymneje wójny čitać. Často jako najhórje začuwany strach před islamistiskimi złóstnistwami – rozprawa zjima je pod hesłom „nabožna ideologija“ – so w ličbach njewotbłyšćuje: 362 padow so w aktach jewi.

Analogne formaty su wobmjezowane

štwórtk, 09. julija 2020 spisane wot:

Předwčerawšim je zapósłanc Zelenych w Němskim zwjazkowym sejmje Stephan­ Kühn mjez druhim redakciju Serbskich Nowin wopytał. Što bě wotpohlad wopyta serbskich institucijow, a kak zhladuje wón na tuchwilnu sylnu digitalizaciju tež medijow, to chcyše ­Janek Wowčer wot njeho wědźeć.

Čehodla sće serbske institucije wopytał?

Zhromadnje postupować

srjeda, 08. julija 2020 spisane wot:

Předsydka załožboweje rady Susann Šenkec­, předsydka Rady za serbske nalež­nosće Braniborskeje Kathrin Šwjelina a jeje sakski kolega Marko Suchy, předsyda parlamentariskeje přirady załož­by Marko Šiman, załožbowy direktor Jan Budar, zastupowacy jednaćel Domowiny Marcus Końcaŕ a předsyda Domowiny Dawid Statnik su póndźelu w Budyšinje wo přidatnych pjenjezach z fondsa za strukturnu změnu wuradźowali. Janek Wowčer je so z Dawidom Statnikom rozmołwjał.

Čehodla bě póndźelne zetkanje tak wažne?

D. Statnik: Njebě to prěnja tajka rozmołwa, hižo w lěće 2017 smy tajku přewjedli. Přiwšěm bě wona trěbna, dokelž su we wšěch gremijach nowi čłonojo. Zdobom mějach wuradźowanje za wažne wobzamknjenja zakonja w zwjazkowym sejmje dla.

Što běchu ćežišća zetkanja zastupjerjow serbskich gremijow?

Tuńše jězby w prózdninach

póndźela, 06. julija 2020 spisane wot:

Šulerjo a wučomnicy do 20 lět móža so wje­selić. Wobchadnej zwjazkaj Sakskeje poskićatej jim w prózdninach potuńšene jězdźenki. Měrćin Weclich je so wo tym­ z nowinskim rěčnikom wobchadneho zwjazka Hornje Łobjo (VVO) Christianom Schlemperom rozmołwjał.

Kelko tajki prózdninski tiket płaći ?

Ch. Schlemper: Wot spočatka lětnich prózdnin budźe to 30 eurow. Jězdźenka wostanje potom cyłe šěsć tydźenjow płaćiwa. Budźe to po cyłej­ Sakskej a cyłym srjedźoněmskim wob­chadnym zwjazku (MDV) – hač do Halle abo Altenburga.

Što to konkretnje rěka?

Ch. Schlemper: Młodźi pasažěrojo móža za 68 centow wob dźeń busy, ćahi, tramwajki a přewozy wužiwać. Tak je tiket­ přihódna alternatiwa za čas, w kotrymž wjele šulerjow měsačnu kartu za puć do šule nima. Za mało pjenjez móža sej tuž prózdninske wulěty planować.

Su hišće dalše poskitki?

„Sambesi“ wostanje dale zawrjeny

póndźela, 06. julija 2020 spisane wot:

Byrnjež hosćenc „Sambesi“ we Wojerowskej coologiskej zahrodźe po po­wšitkownych postajenjach korony dla zaso wotewrěć móhli, wostanje pak tón najprjedy raz zawrjeny. Silke Richter je so ze šefom restawranta Ralfom Gerstmannom rozmołwjała.

Sće chcył wo swojich dožiwjenjach w afriskim kraju Gambija rozprawjeć. Korony dla pak sće termin přesunył. Přiwšěm sće nětko pjenježne dary do Gambije přepokazał. Kak je k tomu dóšło?

R. Gerstmann: Sym přednošk, kiž měješe w měrcu być, nětko zarjadował. Běše to prěnje zarjadowanje po zawrjenju w měrcu. Postajenjow hygieny dla sym z přihotami dosć zahe započał. Wothłós bě jara dobry. 35 wopytowarjow je 500 eurow dariło, a pjenjezy sym hnydom do Gambije přepokazał. Rady poskićam swój přednošk tež towarstwam, šulskim rjadownjam a dalšim zajimcam.

Za čo sće čas zawrjenja hosćenca wužiwał?

Nowa kwalita zamołwitosće

pjatk, 03. julija 2020 spisane wot:
Axel Arlt

Połdra lěta po kónčnej rozprawje Komisije za rozrost, strukturnu změnu a dźěło je zwjazkowy sejm dźensa zakoń wo redukowanju a zakónčenju zmilinjenja bru­nicy kaž tež zakoń wo zesylnjenju struktury za wuhlowe regiony wobzamknył. Prašenje pak je, hač bě zwjazkowe knježerstwo kompromisowe poručenja tak mjenowaneje strukturneje komisije přejara złahodniło abo hač nětko wobzamknjene wobsahi nastupajo škit klimy dosahaja. Kritikarjo su w dźensnišej sejmowej debaće samo „zakoń wo 18lětnym zawěsćenju wuhla“ rozjimali. Tež prašenje wodoweho managementa w pohórnistwowej Łužicy, nětko zakótwjene w rezoluciji parlamenta, njeje dorozrisane.

Z praksu sej wulki són spjelniła

štwórtk, 02. julija 2020 spisane wot:

W Radworju maja wot wčerawšeho dźěća­cu lěkarsku praksu. Wjesnjenjo maja tuž nětko nimo powšitkowneje dalšu lěkarku we wsy. 39lětna Jadwiga ­Wałdźina praksu nawjeduje. Před lětomaj je so wona ze swójbu do Łužicy ­nawróćiła. Do toho bě jako dźěćaca ­lěkarka a chirurgowka mjez druhim na uniklinikumje w Münsteru, pozdźišo w Drježdźanach na uniklinikumje ­a w praksy zasadźena. Clemens Šmit je so­ z njej rozmołwjał.

Gratuluju k wčerawšemu wotewrjenju swójskeje praksy. Sće do toho rjekła, zo chceće w swojej nowej dźěćacej praksy něštožkuli hinak činić, hač je poprawom z wašnjom. Što z tym měniće?

Prapremjera – solo za dudy

štwórtk, 02. julija 2020 spisane wot:

Pod hesłom „Kóždom ludej swoje dudy“ wěnuje so dudak a spěwar Serbskeho ludoweho ansambla Handrij Henčl njedźe­lu w Budyskim Serbskim muzeju z koncertom wosebitemu ludowemu instrumentej. Cordula Ratajczakowa je so­ z hudźbnikom rozmołwjała.

Kak sće ideju koncerta zrodźił?

H. Henčl: Loni je so mje organizatorka Wojerowskich hudźbnych swjedźenskich dnjow prašała, hač nochcu raz na dudach koncert wotměć. Tak smy tam hromadźe z hudźbnikami našeho Prěnjeho łuži­skeho barokneho orchestra koncertowali. Wothłós bě přewšo dobry a zarjadowanje wupředate. Ludźo su fifolejo domoj šli. Nětko mamy koronu, a cyły swět žedźi so za programami w małym formaće, za čož su dudy kaž stworjene. Sym tuž tehdyši program swojim móžnosćam jako solist přiměrił a to SLA namjetował. Argumentowach, zo su ludźo nětko lačni, nazymu budźe paleta poskitkow snano hižo přewulka. Tak bě w běhu třoch tydźenjow ideja wuzrawjena. Budźe to prapremjera – tajki solowy koncert za dudy hišće w ansamblu njemějachmy.

Što Was na dudach wabi?

Hriwna spočatk wulkeje změny

srjeda, 01. julija 2020 spisane wot:
Marko Wjeńka

Zawjedźenje němskeje hriwny w bywšej NDR dźensa před 30 lětami drje zwjazuje kóždy, kiž je čas tehdy wědomje dožiwił, z cyle wosobinskimi dopomnjenkami. Mi je so razne dopóznaće do pomjatka zaryło, jako stejach prěni króć ze zapadnymi pjenjezami w zaku we wobchodźe: Nětko dyrbimy za wšitke banalne wěcy kaž chlěb, mloko a butru z wonej zapadnej hriwnu płaćić, kotraž bě runje hišće złoto hódna, hdyž jako dar wowki z poslednjeje jězby do zapada w kamorje ležeše.

Chcedźaz busami přijěć

wutora, 30. junija 2020 spisane wot:

Delegacija towarstwa Societas Amicuum Liberec (SAL), kotrež organizuje Serbske kulturne lěto w čěskim měsće, bě wčera z hosćom w Budyšinje, mjez druhim pola Domowiny. Cordula Ratajczakowa je so z čłonku SAL, zamołwitej za program lěta Janu Vančatovej a z intendantku SLA Judith Kubicec rozmołwjała.

Po přestawce koronakrizy dla nětko Serbske lěto SAL – što planujeće?

J. Vančatová: Smy za nalěto plano­wane zarjadowanja w Liberecu na nazymu přesunyli. To bohužel za procesiony křižerjow, kotrež chcychmy sej wobhladać, móžno njebě. Zakładnje nimamy jenož­ wotpohlad, našim ludźom serbsku kulturu zbližić, ale chcemy ju tež na městnje we Łužicy dožiwić. Dwě ekskursiji mamy lětsa planowanej. Za meju předwidźanu třidnjowsku do Hornjeje a Delnjeje Łu­žicy chcemy w septembru nachwatać, a srjedź awgusta po­damy so tři dny do Delnjeje Łužicy, do Choćebuza, Grodka, Bórkow a Raduša. Tam dotal scyła hišće byli njejsmy. Lětušej wjerškaj budźetej w Liberecu přehladka Maje Nage­loweje 9. oktobra a 11. nowembra wustajeńca wo stawiznach Serbow. Tajki wupada hruby koncept.

Kak wobdźěli so SLA?

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND