Berlin (dpa/SN). Zakitowanske ministerstwo je přerjadowanje wojerskich ležownosćow za ciwilne zaměry přetorhnyło. Přičina je přiběraca potrjeba planowaneho powjetšenja zwjazkoweje wobory dla, ministerstwo zdźěli. Stop přerjadowanja potrjechi najprjedy raz 187 bywšich ­wojerskich ležownosćow, kotrež su w swójstwje zwjazkoweho zarjada za imobilijowe naležnosće. Objekty so zasadnje za wužiwanje přez zwjazkowu woboru hodźa. K tomu přińdźe 13 dalšich ležownosćow, kotrež wójsko hišće wobhospodarja, kaž dźěl lětanišća Berlin-Tegel. Přerjadowanje objektow zwjazkoweje wobory za ciwilne zaměry běchu spočatk 1990 tych lět zahajili a po skónčenju woborneje winowatosće 2011 pokročowali.

Tokio (dpa/SN). USA a Japanska chcedźa při wudobywanju, předźěłanju a mjezsobnym dodawanju rědkich surowiznow přichodnje wušo hromadźe dźěłać. Zaměr je, „spušćomnosć a wěstotu dodawanskich rjećazow za kritiske mineralije a rědke surowizny zaručić“, rěka w dokumenće, kiž staj prezident USA Donald Trump a nowa japanska ministerska prezidentka Sanae Takaichi w japanskej stolicy Tokiju podpisałoj.

Pozadk zrěčenja je monopol zhromadneho přećiwnika China. W cłownej zwadźe z USA bě China rědkim surowiznam eksportne cła napołožiła. Zajutřišim, štwórtk, chce so Trump na hospodarskim wjeršku w Južnej Koreji z chinskim prezidentom Xi Jingpingom zetkać a wo wikowanskim konflikće rěčeć.

Japanska nadźija so „noweje złoteje doby spochi rosćaceje japansko-ameriskeje aliancy“, rěka w dalšim dokumenće, kotryž staj Trump a Takaichi podpisałoj. Trump chwaleše, zo je Takaichi wudawki Japanskeje za zakitowanje zwyšiła a nowe brónje w USA skazała.

Ptača gripa so rozšěrja – diskusija wo zawrjenych chlěwach

Greifswald (dpa/SN). Ptača gripa so w Němskej lětsa nazymu wosebje spěšnje a raznje rozšěrja, štož je njezwučene. Wot spočatka septembra je Friedricha Loefflerowy institut 30 padow w plahowarnjach pjerizny a 73 mortwych dźiwich ptačkow registrował. Wjace hač 500 000 potrjechenych kokošow, kačkow, husow a putow su mjeztym morić dyrbjeli. Poprawom zwěsćeja fachowcy přiběrace ličby mrětwy w nowembru za čas ćahanja ptačkow. Institut Friedricha Loefflera je za mrětwy wužitneho skotu zamołwita zwjazkowa institucija.

Wozjewjene ličby wotbłyšćuja wokomikne połoženje, kotrež so wobstajnje měnja, zdźěli rěčnica instituta powěsćerni dpa. Tuchwilu 23 podhladnych padow na wirus pruwuja. „Z dalšimi padami dyrbimy ličić.“

Marko Šiman je jedna z konstantow sakskeho krajneho sejma. 35 lět swojeho žiwjenja je hižo za ludowe zastupnistwo nałožował. Lětdźesatki trajace dźěło w parlamenće jemu wězo tež dowola, wěste wuwića kritisce pohódnoćić. Jedna tajka wěc, a to bě na rozmołwje wčera cyle ­jasne, je zdźěla pobrachowacy respekt w parlamenće, kiž jeho jara myli. Šiman je zastupjer klasiskich parlamentariskich hódnotow. Jedna z tutych je, zo so zapósłancy drje we wěcy horco hadruja, ženje pak druhemu čłowječu dostojnosć njewotrjekuja. Za někotre strony a frakcije w běhu lět drje bě tuta zasada ćežka. Tež dźensa zaso móžemy wobkedźbować, zo ličba populistow w parlamentach přiběra. Woni, ale tež politiscy ekstremisća, kaž je to w Sakskej tež strona AfD (posudk wustawoškita), wo tute zasady parlamen­tarizma njerodźa. Ludźi kaž Šimana tuž w sejmje trjebaja, zo bychu sej strowu kulturu debatow nadal wobchowali.

Maximilian Gruber