Benjamim Hrjehor je dramaturg inscenacije „Skazany pryzlak“, kotraž změje sobotu na jewišću Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła swoju premjeru. Wo wužadanjach, nowych impulsach a nawróće do Łužicy po kročelach je so Maximilian Gruber z nim rozmołwjał.

Kak sće so kruchej dramaturgisce přibližił?

Kruch běchu hižo wupytali, potajkim na to wliw njemějach. Awtor wšak je mjenje abo bóle znaty, na přikład přez seriju „Stromberg“ abo dalše, předewšěm telewizijne produkcije. Hru mějach wot cyłeho spočatka za zajimawu, wšako ma wěsty potencial. Přiwšěm pak wědźach, zo dyrbi so dale wuwić. W originalu su wěste dimensije, kotrež awtor njedowujedna. Při regionalizowanju a předźěłanju smy hišće tójšto swójskich idejow do hry zapletli. Tak móžu nětko rjec: To je hra Larsa Albauma, ale do njeje smy wjele swójskeje kreatiwity inwestowali. To je dźěło, kiž je so mi jara derje lubiło, wšako smy sej tam poměrnje wjele swobody wzali a nimo kreatiwity tež swójske stejišća zaplesć spytali.

Na kotrych městnach je so tole konkretnje stało?

Mjeztym hižo 76. mjezynarodny fil­mowy festiwal Berlinala so jutře w Berlinje­ zahaji. Milenka­ Rječcyna je so­ z filmowču Grit Lemke­ rozmołwjała.

Pojědźeće na lětuši filmowy festiwal Berlinalu­ do Berlina?

Haj, kaž hižo mnohe lěta sej tam zaso dojědu. Njejsym drje lětsa akreditowana, wšako je to dosć drohe. Tola mam za wažne, zo so jako łužiscy filmowcy na tutym festiwalu wobdźělimy. Nimo mje je tam stajnje dalšich zajimcow z Łužicy, mjez druhim sobudźěłaćerki Załožby za serbski lud a filmoweje syće Łužyca. Dale su tam zastupjerjo Choćebuskeho filmoweho festiwala, kotryž wšak so we wosebitej měrje filmam europskich mjeńšinow wěnuje.

Kotru hódnotu ma festiwal za łužiskich zajimcow z branše a hraja tam mjeńšiny scyła někajku rólu?

Claudija Kilankec dźěła mjeztym něšto dlěje hač štwórć lěta jako młodźinska referentka Budyskeho dekanata w Drježdźansko-Mišnjanskim biskop­stwje. Milenka Rječcyna je so ze Serbowku rozmołwjała.

Što su Waše nadawki?

Staram so w prěnim rjedźe wo młodostnych katolskich wosadow. Při­chodnje chcu dale a bóle zwisk ze skupinami młodostnych w jednotliwych wosadach nawjazać, jich ideje a přeća za zarjadowanja zběrać a pomhać, tute zwoprawdźić. Tuchwilu natwarjam sej syć kontaktow. Přiwšěm pak sym hišće cyle na spočatku.

Kak wulki teren zastaraće?

Teren saha wot Biskopic přez Budyšin hač do Žitawy a je z tym dosć wulki. Jako duchowny je kapłan Pětr Mróz za dekanat zamołwity.

Na kotre nazhonjenja nawjazaće?

Sym tele dźěło dlěje hač dwě lěće w serbskim dekanatnym dušepastyrstwje we Worklecach zamołwiła, za čož sym jara dźakowna. Tam sym tójšto nawuknyła a swoje zamóžnosće jako socialna dźěłaćerka wudospołniła.

Kotre plany maće za tute lěto?

„Vanessa, njechodźiš da dźensa scyła na žane reje?“ Prašenje mojeje wowki sobotu wječor pokazuje jasnje na změnu minjenych lět. Serbske reje a wjesne swjedźenje, kotrež běchu něhdy samozrozumliwe, bywaja dźeń a rědše. A nadobo dyrbiš rozkłasć, što je so počasu wšitko změniło.

Hustodosć rěka, młodźina nima zajim za tradicije. Tola tute pozdatne wujasnjenje njetrjechi. Mnozy młodostni su wote­wrjeni za serbsku kulturu, přeja sej pak načasne koncepty, lěpše wabjenje a zarjadowanja, kotrež jich žiwjensku realitu wotbłyšćuja. Tradicije móža jenož dale žiwe być, jeli so dale wuwiwaja. Zamołwitosć za to njeleži jeničce pola młodźiny, ale w cyłym zhromadźenstwje.