Wuspěšna integracija?
Z dwěmaj fulminantnymaj hromaj je so němska wubranka koparjow srjedu dočasnje za wosmifinale lětušich Europskich mišterstwow kwalifikowała. Euforija w stadijach na public viewingu abo na fanowych milach je famozna. Tež hdyž wjedro tuchwilu tak prawje „sobu njehraje“ – cyle hłuboko w nami wšak mamy wšitcy nadźiju, zo so „lěćna bajka“ – wone koparske mišterstwa 2006 w Němskej – wospjetuje. Tehdy su sej němscy koparjo „jenož“ trěće městno, za to pak wulke sympatije publikuma w tu- a wukraju zdobyli. Emocije běchu za Němcow njetypiske sylne, kóždy tehdy z kóždym prosće wulku party swjećeše. Dźiwotworne potajnstwo kopańcy je, zo nanajspěšnišo wulke emocije zbudźi, dobre kaž tež hubjene, a to w cyłym přihladowarstwje. W tutym stawje zjednoća publikum – runje w tutych časach pačeneje towaršnosće je to balsam za našu dušu.
Zaručeny mandat sam njedosaha
Wólby Budyskeho wokrjesneho sejmika wuwědomjeja, kak sej ludnosć njewotwisneho serbskeho wokrjesneho radźićela waži. Z tym zaměrom je Serbske wolerske zjednoćenstwo (ZSW) lětsa znowa nastupiło. Jeho kandidatki a kandidaća su we wšitkich dźesać wólbnych wokrjesach hłosy zběrali. Z docpětym wuslědkom je SWZ tež w nowym wokrjesnym sejmiku zastupjene.
Wěm so dopomnić, zo běchu po wólbach Budyskeho sejmika 2014 rozmyslowanja, kotrež mějachu druhi mandat SWZ za móžny. Tehdy je SWZ swój wuslědk wo třećinu stopnjowało, jeho kandidaća su 6 758 křižikow na hłosowanskich lisćikach nažnjeli. Na to přiběraše wólbne wobdźělenje wot 52,1 procenta přez 64,6 procentow 2019 na lětsa 69 procentow, hłosy SWZ pak woteběrachu.
Měr ludźom najwažniši
Njeboh farar Rudolf Kilank je swój čas, hdyž bě wólbna njedźela, w Budyšinje wěriwych po Božej mši rady ze słowami rozžohnował: „Wy wšak wěsće, koho maće wolić!“ Sym sej wěsty, zo by wón z tutymi słowami dźensa do tójšto bjezradnych mjezwočow hladał.
Najbóle mje zamyla, hdyž widźu plakaty SPD ze zwjazkowym kanclerom Olafom Scholzom a Katarinu Barley, kotraž zajutřišim, njedźelu, za Europski parlament kandiduje: „Jasny kurs we wichorojtych časach“ abo „SPD wolić – měr zaručić“, tam steji. Kajki ma to jasny kurs być? Je SPD woprawdźe na prawym puću, měr zaručić?
Instagram? Čehodla to?
Wójna identitow abo měr rozuma
Hdyž w lěće 2015 młodeju mužow ze Syriskeje tehdyšemu trenarjej koparskeho mustwa SJ Chrósćicy II „přepodach“, jimaj prajach: Waju dla nichtó na hrajnišću němcować njebudźe, dyrbitaj sej potajkim zakładne serbske zapřijeća za kopańcu přiswojić. Salman a Iwan staj so bjez diskusije ze serbšćinu aranžowałoj.
Duch je swoboda myslenja
Strach nic znjewužiwać
Sće dźensa hižo z woknom hladali a klimowej změnje přihladowali? Ně? Potom pak je wulki čas!
Stajnje zaso je rěč wo tym, zo je změna klimy za njezwučene wjedrowe fenomeny abo swojorazne wobswětowe zjawy zamołwita. Horce temperatury k jutram, dwaj tydźenjej pozdźišo zaso zmjerzki, powodźenja w Brazilskej ... . W medijach abo socialnych syćach ludźo na to předewšěm ze spektakularnymi wobrazami pokazuja. Tajkich wšak je wšědnje. Po cyłym swěće so kóždy dźeń něšto njezwučene stawa a dźakowano šmóratkam hodźi so tole z fotami a widejemi dokumentować. Často ludźo twjerdźa, zo su to podawki, kotrež njemóhli so bjez změnjaceje so klimy stać. Fakt pak tohorunja je, zo je stajnje zaso k ekstremam dóšło. Jich ličba pak je minjene lěta přiběrała. Za kóždu dlěšu suchu periodu abo sylny zliwk pak změna klimy zamołwita njeje. Strachi před ekstremnymi wjedrowymi zjawami pak so přewšo rady znjewužiwaja.
Minus a plus digitalizacije
„Rewolucija swoje dźěći žerje“ – hrónčko płaći tež za digitalnu rewoluciju. Nimale wšitcy drje po šmóratku šmóraja, tola: Štó zamóže hišće tři sady porjadnje pisać? Starši, kotřiž zažnemu přistupej dźěći do swěta šmóratka zadźěwaja, su domjacym nadawkam digitalizowaneje šule druhdy hižo na puću. A hdyž budźe posledni stary nopašk poslednjeje domizniskeje stwy w digitalnym rowje pochowany, budźemy widźeć: Serbske žiwjenje z toho njeschadźa. Sćěhuješ dźěłarnički digitalizacije, hdźež maja zajimcy „so wuspytać“, maš zaćišć, zo je třihanje sekwencow so hibacych pisanych wobrazow dźensniši dźeń „klučowa kompetenca“.
Swójski podźěl často problem
Dokelž lědma hišće něchtó wšitke horncy ze spěchowanskimi srědkami za města a gmejny přewidźi, maja někotre komuny hižo přistajenych, kotřiž jeničce za tym slědźa, z kotreho hornca móhli sej te abo tamne srědki zawěsćić. Snano mjenowani ludźo na te wašnje samo swójsku mzdu ze spěchowanskimi srědkami zaručeja.
Najnowše tajke spěchowanje je leaderowy management Hornjołužiskeje hole a hatow wupisał. Kaž Serbske Nowiny w tymle tydźenju rozprawjachu, móža so komuny a towarstwa požadać, jeli chcedźa mjeńše projekty zwoprawdźić, za kotrež móža spěchowanske srědki hač do wobjima 20 000 eurow dóstać. Za někotrehožkuli je to hižo chětro wulki projekt. To je na kóždy pad najprjedy raz chwalobne. Z telko pjenjezami hodźi so hižo něštožkuli na wsach zeskutkownić. Špak při tym je, zo trjeba komuna abo towarstwo swójski podźěl. Bjez njeho njeńdźe.
Lózyskosć so přesadźi!
Pod tutón titul bych podawki kołowokoło reformy zakonja za škit klimy stajił. Hłownu rólu w absurdno-komiskej hrě koalicije hraješe – wospjet – Volker Wissing, naš zwjazkowy minister za naležnosće digitalizacije a wobchad. Zo móhł ze swojej politiku w zmysle awtoweje industrije pokročować, je wón koaliciskej partneraj Zelenych a SPD nućił, změnje zakonja přihłosować. Tuž njetrjeba so w swojim sektorje hižo sam wo dodźerženje zakonskich hranicow nastupajo mnóstwo wustorka wuhlikoweho dioksyda starać. Nowy zakoń postaja, zo so CO2-bilanca wšitkich sektorow nětko dohromady posudźuje. Sektor z dobrej bilancu móže potajkim druhi z hubjenej bilancu wurunać. Za Volkera Wissinga je to perfektnje, wšako słuša wobchad, hospodarski wobłuk w jeho zamołwitosći, do sektorow, kotrež w zańdźenych lětach dojednane cile za škit wobswěta wospjet docpěli njejsu. Loni je cilowu marku za zniženje wuhlikoweho dioksyda wo 13 milionow tonow misnył.
