Ralbičanscy šulerjo w Słowakskej

pjatk, 11. oktobera 2019 spisane wot:
Skupina dźesać šulerjow Serbskeje wyšeje šule Ralbicy přebywa tuchwilu we wobłuku třidźělneho projekta Erasmus plus w słowakskim měsće Zvolen. Tam přewjedu wone zhromadnje ze šulerjemi ze susodneje Čěskeje kaž tež Słowakskeje wšelake eksperimenty. Tema jich slědźenja je woda. Tak sej spřistupnjeja, hač móže čłowjek wodu w přirodźe najwšelakorišo wužiwa. Wobdźělnicy projekta su mjez druhim wopytali žórło rěki Hron, wapnowu prózdnjeńcu a słowaksku stolicu Bratislavu, hdźež su so nadrobnišo z rěku Dunaj zaběrali. Po zhromadnym zakónčenju projektoweho tydźenja wróća so woni jutře zaso do domizny. Klětu w meji wotměje so třeći a posledni dźěl projekta w Ralbicach. Foto: Julija Serbinec

Rekordne wobdźělenje w Praze

štwórtk, 10. oktobera 2019 spisane wot:
Po dwanaće lětach je so tele dny rěčny kurs serbšćiny na Instituće za srjedźoeuropske studije (KSES) Praskeje Karloweje uniwersity zahajił, a to z rekordnej ličbu 26 zajimcow. Tohodla wutworja dwě wučbnej skupinje. Lektorka kursa dr. Katja Brankačkec, direktor KSES dr. Jiří Januška, kiž bě nawrót sorabistiki na Prasku uniwersitu zmóžnił, a předsyda Towarstwa přećelow Serbow (SPL) Lukáš Novosad – wón je ideju zwoprawdźił – su to ze studentami spontanje dorěčeli. Wudawki za druhi kurs přewozmje­ SPL, kotrež je zdobom wučbnicy za kursaj kupiło a je KSES dariło. Hižo tydźeń­ prjedy započa so kurs wo stawiznach a kulturje Serbow, kotryž podawa prof. dr. Petr Kaleta. Tu je nimale dwaceći studentow, štož je tohorunja rekordne wobdźělenje. W minjenych lětach bě maksimalnje sydom zajimcow. Foto: Lukáš Novosad

Přeća dźěći wobkedźbować

srjeda, 09. oktobera 2019 spisane wot:

Najmjeńšich sobu zapřijeć je do zakonjow UNO zakótwjene prawo

Što matej swójbny dowol a participacija, to rěka wobdźělenje, ze sobu činić? Prašenje to, kotrež su sej čłonojo a přistajeni Serbskeho šulskeho towarstwa w běhu lětušeje fachoweje konferency kónc septembra wuwědomili. Dokal sej swójbni na dowol dojědu, wo tym woni na wše­lake wašnje rozsudźeja. Runje tak je to ze začućom po dowolu, hač bě poradźeny.

Dale wuwučować

srjeda, 09. oktobera 2019 spisane wot:

Budyšin (SN/MiR). Na šulach w zamołwitosći Budyskeje regionalneje wotnožki Sakskeho krajneho zarjada za šule a kubłanje (LaSuB) skutkuje šwarna ličba bywšich wučerjow. Sakske kultusowe ministerstwo k tomu pohonja narěčeć pedagogow, kotřiž do renty abo předrenty du, w šuli dale wuwučować. „Angažement šulskich nawodow je mjenje abo bóle wuspěšny“, rozłožuje nowinski rěčnik LaSuB dr. Jens Drummer. „Ći jedni su hnydom zwólniwi na swojej abo hinašej šuli tež jako wuměnkarjo dale wučbu podawać. Dalši wučerjo, kotřiž do renty abo předrenty du, nochcedźa najprjedy jónu swójskich zajimow dla dale dźěłać. Wšako su so dołho na wotpočink wjeselili. Někotři pak po něšto času tola zaso někotre hodźiny wuwučuja.“

Přesćěhanych wopominać

srjeda, 09. oktobera 2019 spisane wot:

Wojerowscy šulerjo dalši projekt rjadu „Přećiwo zabyću“ zahajili

Wojerecy (AK/SN). We wobłuku projekta „Přećiwo zabyću“ so šulerjo we Wojerecach wot lěta 1995 wobstajnje, wjelestronsce a dokładnje z časom nacionalsocializma rozestajeja. Mjeztym je so něhdźe 2 500 šulerjow na nim wobdźěliło. To podšmórny wyši měšćanosta Stefan Skora (CDU) składnostnje njedawneho zahajenja mjeztym 24. projekta toho rjadu. Lětuši projekt steji pod hesłom „Rasizm we Wojerecach – wčera a dźensa“. Na wosebitym zarjadowanju su wobdźělnikam 9. a 10. lětnika wyšeju šulow „Při planetariju“, „Na kromje města“, Léona­ Foucaultoweho gymnazija, Lessingoweho gymnazija kaž tež Johanneuma slědźerske nadawki přepodali.

Cyła šula nětko cirkus hraje

srjeda, 09. oktobera 2019 spisane wot:

Pančicy-Kukow (ŠP/SN). „Hač hołbje, kozy, ponyje – haj, wšudźom słyšu šćowkanje“. Tak tele dny mócnje na Šuli Ćišinskeho w Pančicach-Kukowje spěwaja. Šulerjo maja tam mjenujcy njewšědnych hosći – cirkusowych ludźi, kotřiž z nimi zhromadnje program nazwučuja. Tak móža so holcy a hólcy porjadneho cirkusoweho powětra nasrěbać. Hižo do toho su wjele za to činili. Mjez druhim wuhotowachu a ćišćachu plakaty, pisachu přeprošenja, a praktikant Józef Donat je z nimi spěw spisał.

Serbscy gymnaziasća wuspěšni byli

póndźela, 07. oktobera 2019 spisane wot:

Wostrowc (JŠt). Na lětušej 6. sakskej bohemiadźe běchu šulerjo Budyskeho Serbskeho gymnazija wospjet wuspěšni. Ella Lois Schulze a Johana Hadankec wobsadźištej wobě 1. městno. Jakub Mark wubědźi sej druhe a Elias Kummer 3. městno.

Na bohemiadźe wobdźěleja so šulerjo 6. lětnika, kotřiž čěšćinu wuknu. Kónc septembra dopokazachu woni swoje kma­nosće we Wostrowskim (Ostritz) zetka­wanskim centrumje Marijiny doł. Konkurenca mjez wobdźělnikami běše wulka. Zastopnjowani běchu woni na zakładźe Europskeho referencneho ramika za rě­če do jednotliwych skupin. W hódnoćenskich skupinach wot A1 do B1+ wubědźowachu so najlěpši čěšćinarjo z 53 šulow. Nimo Serbskeho gymnazija Budyšin běchu woni ze sydom dalšich kubłanišćow Sakskeje.

Holcy a hólcy mějachu pisomne (tekst a tekstowe nadawki) a ertne (dialog a zho­towjenje prezentacije) pruwowanje złožić. Dialog přewjedźechu zhromadnje z maćernorěčnymi šulerjemi-dźewjatkarjemi z čěskeho Turnova. Wječor nazwučowachu zhromadnje čěski spěw „Byl jeden pán“, kotryž sta so z hymnu lětušeje bohemiady, a zanjesechu jón k zakónčenju wubědźowanja.

Pančicy-Kukow (SN/MiR). Z basnjomaj „W Lipju“ abo „Lećće z časom“ a dalšimi Jakuba Barta-Ćišinskeho zaběrachu so šu­lerjo 9. a 10. lětnika. „Zapřijeli smy šulerjow ze serbskich a serbšćinu wuwu­čowacych šulow Hornjeje Łužicy“, rjekny regionalna rěčnica Domowiny za Kamjensku župu „Michał Hórnik“ Katharina Jurkowa. Jako posledni we wobłuku štyri dny trajaceho projekta wobdźělichu so srjedu šulerjo-serbšćinarjo wyšich šulow „Korla Awgust Kocor“ Kulow, „Dr. Marja Grólmusec“ Radwor a „Dr. Marja Grólmusec“ Slepo. Na pjeć stacijach su sobudźěłaćerjo Kamjenskeje a dalšich župow kaž tež Rěčneho centruma WITAJ młodostnym basnika zbližili. Poboku běchu jim studenća a přichodni studenća wučerstwa. Pomhałoj běštej iniciatoram fachowej poradźowarce za serbšćinu Katka Bukowa a Milenka Ertelowa. Tak móžachu jednotliwe stacije, přiměrjene rěčnym kmanosćam šulerjow, přihotować a přewjesć. Wjetšina młodostnych, tež hdyž serbšćinu jako cuzu rěč wuknu, zrozumichu jadrowe wuprajenja, kotrež jim přewodnicy na stacijach posrědkowachu.

Šulerjo swoju prěničku zestajeli

pjatk, 04. oktobera 2019 spisane wot:
7. lětnik Ralbičanskeje wyšeje šule wopyta předwčerawšim Ludowe nakładnistwo Domowina w Budyšinje, hdźež tuchwilu jeho prěničku zestajeja. Pod hesłom „Naša serbska kniha“ su šulerjo minjeny měsac we wučbje serbšćiny kóždy swójsku fabulu pisali a we wuměłskim kubłanju k tomu wobrazy zhotowili. Wuhotowar nowostki Tomaš Šołta je z nimi nětko móžnosće zestajenja rozłožił. W běhu projekta „Naša serbska kniha“ zeznajomjeja so šulerjo z dźěłom a powołanjemi w nakładnistwje a wobdźěleja so na nastaću publikacije hač k doćišćanej wersiji. Šula bě wupisanje projekta LND dobyła. 12. decembra chce Ralbičanski spisowaćelski dorost w Konjecach swoju prěnju knihu zajimcam oficialnje předstajić. Foto: SN/Maćij Bulank

Na dotalnych nadawkach dale dźěłać

póndźela, 30. septembera 2019 spisane wot:

Z rozprawu poda předsydka Serbskeho šulskeho towarstwa Ludmila Budarjowa na lětušej hłownej zhromadźiznje sobotu w Budyšinje dohlad do dźěławosće SŠT a do přichodnych nadawkow.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND