Přewidna cokorowa tita

pjatk, 20. julija 2018 spisane wot:
Milenka Rječcyna

Myslu-li na swój šulski čas, běch wjesoła, zo staj mi staršej do sportoweho wačoka črije z běłej pódušu za sportowu halu, dalše z ćmowej pódušu za sport pod hołym­ njebjom a šlapki za gymnastiku tyknyłoj. Za tymi měješe so mać samo we wobchodźe nastupić, dokelž běchu žadnostka. Dźensa wuzwoleja sej dźěći črije ze swojimi najlubšimi comicowymi figurami a k tomu sportowy wačok, tež tyzku za snědań a šulsku tobołu ze samsnym motiwom. Haj, móža sej samo běłe wěcy z motiwami poćišćeć dać, kotrež we wobchodźe njenamakaja, cyle po swo­jim słodźe.

Něhdy je mać mi knihi z kupjenej fo­liju zawobalała. Wobalki w kniham wot­powědnych wulkosćach we wobchodach husto njemějachu. A dźensa? Knihi produkuja zdźěla hižo w tajkich materialijach, zo wobalki žane wjace trěbne njejsu. Swoje šulske knihi sym sej mnohe lěta chowała a wone wupadachu hišće dołho stajnje tak, kaž běch je posledni šulski dźeń na polcu stajiła. Dźensa šulerjo nimo swojeje fible lědma hišće wučbnicy doma chowaja. Runje na serbskich šulach dawaja je dale wot šulerja k šulerjej.

Słowjanstwo dyrbi dale čakać

wutora, 17. julija 2018 spisane wot:
Cyril Kola

Na dosah ruki běchu koparjo narodneho mustwa Chorwatskeje na tym byli, jako­ prěni reprezentanća sporta jednoho ze słowjanskich krajow pyšić so z bły­šćatym złotom swětoweho mištra w najpopularnišej sportowej družinje, pěstowanej po cyłym swěće.

Ale zaso jónu dyrbješe słowjanstwo w tymle prestižnym nastupanju do měsačka hladać. W najposlednišej chwili jemu­ Équipe Tricolore přihotowanu radosć skazy, k wšemu njezbožu tež hišće w stolicy najwjetšeho słowjanskeho naroda. Něšto kaž tragika bywa při tym fakt, zo Francozojo – njech je jim jich wu­spěch­ na swětowych mišterstwach při­wšěm popřaty – we wobchadźenju z kožanej kulu (abo puchom, kaž bě Radworčan Michał Nawka-rěčespytnik w połstatych lětach zašłeho lěttysaca „bul“ ryzy serbsce wukřćić spytał) božedla njejsu wo ničo lěpši byli hač chorwatscy ko­parjo. Najwustojniši němski telewizijny rozprawjer wo kopańcy Béla Rethy samo přiznawajo měnješe, zo su Chorwaća po wašnju hraća přećiwnika přesahowali.

Zabawne zwěrjata

pjatk, 13. julija 2018 spisane wot:
Budyšin (SN). Pisany swět zwěrjatow steji­ w srjedźišću wobrazoweje knihi spiso­waćelki Susanny Gernhäuser za dźěći wot dweju lět, kotruž je Syman Šołta­ za Lu­dowe nakładnistwo Domowina z němčiny přełožił. „Mój wulki wo­brazowy słownik – zwěrjata“ njepřed­staja jenož jich „rěč“, kaž šćowkanje psa abo rjechtanje žaby. Dźěći móža tež stopy­ wjewjerčki w sněze slě­dować, sej bobrowy hród wotnutřka wobhladać abo raz wuspytać, hač zamóža maćernemu zwěrjeću prawe młodźo přirjadować. Tež njeznate zwěrjata z cuzych krajow dźěći w bohaće ilustrowanej knize – grafiki su wot Anny Ebert – namakaja.

W cyłku dobyć, sam pak přěhrać

pjatk, 13. julija 2018 spisane wot:
Bosćan Nawka

Dwě hrě hišće, potom su swětowe koparske mišterstwa (WM) – subjektiwnje na ryzy sportowy niwow zhladujo najsłabše po championaće w lěće 2002 – nimo. Přiwšěm­ smy wulkotne wrota, krasne kombinacije a smjerćsměšny slapstick dožiwili, organizacija kaž tež atmosfera zdatej so nade wšo radźenej być.

Chcu sobu skutkować

štwórtk, 12. julija 2018 spisane wot:

Po diskusiji „Rozmołwa ze Saksami“ w Budyskim Serbskim domje je Janek Wowčer składnosć wužił a so z ministerskim prezidentom Michaelom Kretsch­merom rozmołwjał.

Kak wupada Waš rezimej dźensnišeho rozmołwneho wječora w Budyšinje?

M. Kretschmer: Sym sej znowa wuwědomił, kelko zhromadneho mamy a zo smy bohaći serbskeje rěče a kultury dla. Přeju sej, zo wšitcy zhromadnje do přichoda našeje domizny inwestujemy, nowe ideje wuwiwamy, kak móhli atraktiwitu pozběhnyć, kak serbsku rěč a kulturu zachować. Tam chcu sobu skutkować.

Sće stipendij k zachowanju serbskeje rěče namjetował. Što konkretnje měniće?

M. Kretschmer: Pruwujemy, hač njemóhli tych, kotřiž na jednej ze sakskich wysokich šulow studuja a paralelnje serbšćinu wuknu a kotřiž chcedźa po zakónčenju studija w šulskej słužbje, w zarjadnistwje abo medicinje dźěłać, ze stipendijom podpěrać, zo bychmy tak hišće wjac ludźi pozbudźili serbsku rěč nawuknyć.

Sće wo tójšto ćežach słyšał, namjety dóstał, kak je wotstronić, a sće sam móžnosće rozrisanja namjetował. W čim widźiće swójsku zamołwitosć Serbow?

Čěska lětsa w srjedźišću

wutora, 10. julija 2018 spisane wot:

Pjatk, 13. pražnika, zahaja 21. mjezy­narodny gmejnski swjedźeń w Njebjelčicach. Bosćan Nawka je so z wjesnjanostu Tomašom Čornakom (CDU) wo tři­dnjowskim zarjadowanju rozmołwjał.

Knježe Čornako, što je ćežišćo lětušeho mjezynarodneho swjedźenja?

T. Čornak: Změjemy znowa wopyt ze wšěch našich partnerskich gmejnow kaž tež mnohich hosći, kotřiž su z nami zwjazani. Ćežišćo twori 50lětne part­nerstwo Sportoweje jednotki Njebjelčicy z čěskim towarstwom Sokol Roztoky. Dalšej delegaciji budźetej z Hlučína a Heřmanic. Tak budu lětsa tři regiony ze susodneho kraja zastupjene.

Kaž sće loni rjekł, ma swjedźeń signal być, zo hodźi so Europa jenož wotdeleka natwarić. Kak tomu lětsa wotpowědujeće?

Bianka Šeferowa

Dalokož móže wóčko hladać, njewidźi wone hižo dlěši čas žanu mróčel na njebju. Za někotrych, předewšěm šulerjow w lětnich prózdninach, je to wězo jara rjenje. Ratarjo na wuchodźe Němskeje pak pod trajacej suchotu njesměrnje ćerpja. Wosebje žitnym žnjam hrozy wulka škoda. Tež lěto 2003 bě hižo tak horce, zo registrowachu ratarske zawody štwórćinu mjenje wunoška. Lětsa wšak połoženje cyle tak jasne njeje, dokelž mějachmy z blakami sylne zliwki, druhdźe pak ani kapki dešća.

Nalěto a w lěću maja burja časćišo dyžli prjedy z wjedrowymi ekstremami ličić. Dołhe periody ćopłoty so ze šwihelemi abo wulkimi zliwkami wotměnjeja. Před lětstotkami bychmy so bojeli, zo zymu njepřežiwimy. To wjetšinu ludźi dźensa hižo njezajimuje. Wšako móžemy ratarske wudźěłki z druhich krajow importować. To pak woznamjenja dlěše puće, wjace energije a wotpłunow, kotrež powětr zanjerodźeja. Čertowske to koło, na kotrymž je ludnosć cyłeho swěta wina.

„Wo mjenje župy móžemy rěčeć“

štwórtk, 05. julija 2018 spisane wot:

Předsydstwo Kamjenskeje župy bě so njedawno wo namjeće přemjenowanja župy „Michał Hórnik Kamjenc“ zabě­rało. Měrćin Weclich je so wo tym ze županku Zalu Cyžowej rozmołwjał.

Kak je k tomu dóšło, zo so wo přemjenowanju Kamjenskeje župy scyła rěči?

Z. Cyžowa: Wjele wo tym hišće słyšała njejsym, zo je rěč wo tym. Fakt je, zo bě na zašłej hłownej župnej zhromadźiznje jedyn z delegatow namjetował, našu župu na „Serbski kraj“ přemjenować. Wšako so po jeho měnjenju w mjenje „Michał Hórnik Kamjenc“ Kamjenc z dźensnišeho zhladowanja hižo njehodźi.

Maće přemjenowanje za trěbne?

Z. Cyžowa: Smy na minjenym po­sedźenju župneho předsydstwa wo tym rěčeli. Nimamy pak za tak jara trěbne, zo dyr­bjeli župu na kóždy pad přemje­nować.

A što prajiće k „Serbskemu krajej“?

Z. Cyžowa: Wo tym měli diskutować. Tu dyrbja čłonojo a dalši rozsudźić, kak to widźa.

Što pak by za Was nowe mjeno, ewentualnje „Serbski kraj“, woznamjenjało?

Njebudu to jenož „politiske“ temy

wutora, 03. julija 2018 spisane wot:

W Budyskim Serbskim domje budźe jutře­ wječor „Rozmołwa ze Saksami“. Tam ma hłownje wo serbske temy hić. Janek Wowčer je so předsydy Domowiny Dawida Statnika mjez druhim za pozadkom wječora prašał.

Sakski ministerski prezident Michael Kretsch­mer přeproša zhromadnje z Wami na rozmołwu wo serbskich temach. Kak je k tomu dóšło a što je pozadk takrjec zjawneje rozmołwy?

D. Statnik: Ministerski prezident je sej předewzał, wšitke dźesać wokrjesow a tři wulkoměsta Sakskeje wopytać a tak z ludnosću do rozmołwy přińć. Serbja su runohódny dźěl Sakskeje a tuž bě mi wutrobna naležnosć, zo so sakske knježerstwo tež Serbam wěnuje. Tak sym ministe­rskemu prezidentej list napisał a sym cyłe knježerstwo do Serbskeho domu přeprosył.

Smě kóždy zajimowany na rozmołwu do Serbskeho domu přińć abo je wobdźělenje wobmjezowane?

Komponist a hudźbny wědomostnik Bernd Weinreich z Choćebuza swjeći dźensa 70. narodniny. W Złym Komorowje rodźeny dósta z pjeć lětami wukubłanje na klawěrje, pozdźišo na wiolinje a wioli. Jako šuler je wón w komornohudźbnych skupinach a ansamblach sobu skutkował. W starobje 14 lět hižo přiswoji sej wobšěrnu wědu w komponowanju. Wosomnaćelětny skomponowa za chowancow Złokomorowskeje hudźbneje šule prěnju twórbu za smyčkowy kwartet. Na Martina Lutherowej uniwersiće Halle/Wittenberg je wón 1973 studij jako diplomowy hudźbny wědomostnik wuspěšnje zakónčił.

nawěšk

nowostki LND