Berlin (dpa/SN). Generalny sekretar UNO António Guterres je zamołwitych w Iranje namołwjał, so dalšeje namocy přećiwo demonstrantam wzdać. Prawo na swobodne zwuraznjenje měnjenja měło bjez wobmjezowanja zaručene być, piše Guterres na internetnej platformje X. Wón je „šokowany“ hladajo na namóc přećiwo demonstrantam, kotraž je sej smjertne wopory žadała. Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) je namóc přećiwo demonstrantam tohorunja zasudźił. Po informacijach opozicije w Iranje je při rozestajenjach mjeztym wjace hač 400 ludźi žiwjenje přisadźiło.
Prezident USA Donald Trump hrozy mjeztym ze zasadźenjom wójska. Pječa je jemu režim w Iranje rozmołwy poskićił.
Reykjavik (dpa/SN). Wonkowny minister Johann Wadephul je zwólniwosć Němskeje za wjetši přinošk za wojersku wěstotu Grönlandskeje připowědźił. Prawe wotmołwy pak měli so we wobłuku NATO namakać, rjekny politikar CDU w Islandskej, hdźež bě wčera ducy do USA pozastał. Wadephul reagowaše z tym na hroženja prezidenta USA Donalda Trumpa, kiž chce sej arktisku kupu přiswojić. „Sewjerny Atlantik je za našu aliancu NATO geostrategisce wažny. Islandsa je w tym zwisku tohorunja jara wažna“, Wadephul rjekny. „Ćim wažniše je dobre zhromadne dźěło.“ Zwjazkowa wobora je do systema dohladowanja mórskich kónčin zapřijata. Hladajo na nowe wužadanja chcyła Němska pruwować, što je móžno, minister připowědźi.
Islandska wonkowna ministerka Þorgerður Gunnarsdóttir na to pokaza, zo su Europa, USA a Kanada stajnje dobri přećeljo byli. Transatlantiski zwisk je měr na swěće zachował. Wadephul zetka so dźensa wječor we Washingtonje ze zastupnikami knježerstwa USA.
Wiesbaden (dpa/SN). W industriji Němskeje jewja so pokazki na to, zo so wjacore lěta trajaca hospodarska kriza kónči. W nowembru je produkcija w industriji, twarstwje a pola energijowych zastaraćelow njewočakowano třeći měsac za sobu rozrostła. Wosebje sylne bě wuwiće w awtomobilowej branši. Porno tomu na eksport wusměrjene wobłuki hospodarstwa dale ćerpja, wosebje wysokich cłow USA dla. Hospodarscy fachowcy zwěsćeja najebać to pod smužku dźeń a wjace pokazkow na to, zo so hospodarstwo krok po kroku zaso zhraba.
Najnowše daty pokazuja, zo „so konjunktura němskeje industrije poněčim zaso k dobremu wuwiwa“, rjekny analyst Jens-Oliver Niklasch, zastupnik badensko-württembergskeje krajneje banki.
Štó su štyrjo najhórši njepřećeljo socializma? Nalěćo, lěćo, nazyma a zyma! Z tutym žortom so ludźo swój čas w NDR tomu smějachu, hdyž mějachu zamołwići swoju lubu nuzu, z wjedrowymi kapriolemi wobchadźeć. Statne medije potom hnydom wo „přirodnej katastrofje“ rěčachu. Dźensa so mi tohorunja zdawa, zo stejimy před mjezu eksistency. W kupnicy mi minjeny štwórtk napismo wulkeje bulwarneje nowiny do woči biješe: „Smjertny strach. Wostańće doma!“ Měnjena bě sněhowa fronta, kotraž so nam ze zapada bližeše a hrožeše, cyłe zjawne žiwjenje zlemić. Dźensa wěmy, zo njeje so swět sypnył. A po kónctydźenskich wjeselach na sankach a zamjerznjenych hatach mnozy mjeztym wobžaruja, zo ma přichodne dny wšitko zaso nimo być.
Warnowanje wjedrarjow je wažne. Hdyž pak so z „katastrofami“ jenož hišće tak mjerwi, jich wěšćenjam na kóncu nichtó wjace njewěri. Što pak, hdyž budu woprawnjene? Marko Wjeńka
Magdeburg (dpa/SN). W Saksko-Anhaltskej wuradźuja dźensa wječor wo dočasnym wotstupje ministerskeho prezidenta Reinera Haseloffa. K tomu zeńdu so krajne předsydstwa CDU, SPD a FDP. Haseloff sej žada, zo so strony pisomnje zawjazaja, zo koaliciju třoch stron tež po jeho wotstupje dale powjedu. Tež nawodnistwa ministerstwow nimaja so změnić. Haseloff bě minjeny tydźeń připowědźił, zo chcył zastojnstwo do młódšich rukow wotedać. Wón so nadźija, zo ma 46lětny Sven Schulze skerje móžnosće, so AfD wobarać a wólby krajneho sejma w septembru na dobro tuchwilneje koalicije zmištrować. Po dotalnych woprašowanjach leži AfD w Saksko-Anhaltskej ze 40 procentami jasnje před CDU, kotraž by 27 procentow dóstała. Tuž njeje ani wuzamknjene, zo změje AfD w nowym krajnym sejmje absolutnu wjetšinu.
Jeli so socialdemokraća a liberalni dźensa wječor ke koaliciji wuznaja, móhli Schulza kónc januara za ministerskeho prezidenta wuzwolić. Haseloff je wot lěta 2011 ministerski prezident. Schulze je krajny předsyda CDU a minister za hospodarstwo a ratarstwo.
Sobu do łoža swojeju knjeza abo knjenje smě třećina wšěch domjacych zwěrjatow. Tole je wuslědk reprezentatiwneho woprašowanja slědźenskeje agentury YouGov. Za tym su so tež ludźi w Šwicarskej, Francoskej, Awstriskej a Italskej prašeli. Na wšěch 29 procentow woprašanych rjekny, zo swoje łožo ze štyrinohačemi dźěli. Na druhim boku dyrbi 52 procentow zwěrjatow w nocy do swójskeho korbika abo do klětki.
Swojeho znateho na hońtwje zatřělił je 22lětny we wuchodowestfalskim Warburgu. Štyrjo młodostni w starobje mjez 22 a 24 lětami běchu minjeny pjatk wječor do ćmoweho lěsa šli. 22lětny zalěze z přewodnikomaj na łakańcu. Wottam třěli wón na 23lětneho, kiž sam na susodnej łakańcy sedźeše. Najebać prócowanje lěkarja młody muž hišće w lěsu wudycha. Zamołwići z toho wuchadźeja, zo jedna so wo tragiske njezbožo.
Kijew (dpa/SN). Ruska je přećiwo Ukrainje ćežku balistisku raketu zasadźiła. Raketa typa Orješnik je njedaloko Lwiwa blisko pólskeje mjezy na zemju zrazyła. Ukrainske wojerske lětarstwo je po wšěm kraju powětrowy alarm wukazało. Dotal njeje oficialnje wobkrućene, hač so woprawdźe wo raketu Orješnik jedna. Tale raketa je kmana atomowe bomby transportować. Při nadpadach Ruskeje na stolicu Kijew su štyrjo wobydlerjo žiwjenje přisadźili.
Ratarjo dale protestuja
Brüssel (dpa/SN). Do dźensa planowaneho podpisanja wikowanskeho zrěčenja EU-Mercosur ze štyrjomi krajemi Łaćonskeje Ameriki su francoscy ratarjo pomjezne přechody do Belgiskeje blokowali. Z traktorami zaraćichu awtodróhu A2 do směra na Brüssel. Ratarjo boja so konkurency tunich ratarskich wudźěłkow. Tež w Sakskej so burja hrožacym importam wobaraja, mjez druhim z traktorami před cyrkwju Našeje knjenje w Drježdźanach.
W Iranje žadyn internet