Podpěra trěbna
Šwikawa (dpa/SN). Hladajo na špatne financielne połoženje žadaja sej komuny wot Zwjazka wob lěto 30 miliardow eurow pjenježneje podpěry. „Tak špatnje njeje so němskim městam a gmejnam wot lěta 1945 šło“, zwurazni prezident Němskeho zwjazka městow, Lipšćanski wyši měšćanosta Burkhard Jung (SPD) wčera w Šwikawje. Situacija komunow je katastrofalna a so dale přiwótřa. W lěće 2022 běchu etaty gmejnow a městow hišće wurunane. Po tym je deficit lěto wob lěto jasnje rozrostł.
Němski zwjazk městow žada sej tohodla wot Zwjazka pomoc – wob lěto 30 miliardow eurow – kotrež měli so komunam najpozdźišo klětu wupłaćić. Zo hodźało so to docpěć, měł Zwjazk podźěl komunow na wobrotowym dawku wot aktualnje 2,8 procentow nachwilnje na 10 procentow zwyšić, Němski zwjazk městow namjetuje. Zdobom žadaja sej komuny reformy. Při tym měli so statne wukony tež na socialnym polu přepruwować, běrokratija pomjeńšić a procesy digitalizować.
Knižne wiki zahajene
Lipsk (dpa/SN). Lipšćanske knižne wiki su wot dźensnišeho za publikum wotewrjene. Hač do njedźele prezentuje 2 044 wustajerjow ze 54 krajow swoje knižne nowostki. Na wikach a na festiwalu „Lipsk čita“ móža wopytowarjo mnohich spisowaćelow z tu- a wukraja sami dožiwić. Dźensa popołdnju spožča lětuše myto Lipšćanskich knižnych wikow. Na wčerawšim wotewrjenju wikow bě k protestam přećiwo kulturnemu statnemu ministrej Wolframej Weimerej dóšło.
Popłatk pacientow zwyšić?
Berlin (dpa/SN). Towaršnosć chorownjow Němskeje wupraja so za to, popłatk pacientow za přebywanje w chorownjach zwyšić. „Zwyšić připłatk na 15 eurow by rozumne a zastupujomne było. Popłatk we wysokosći dźesać eurow su 2004 postajili. Wot toho časa njejsu jón zwyšili“, rjekny nawoda předsydstwa towaršnosće Gerald Gaß nowinarjam. Wón rysuje w tym zwisku struchły wobraz połoženja chorownjow w Němskej. Tuchwilu bědźi so 80 procentow chorownjow z deficitom.
30 000 ludźi wotpokazali
Stawkowacy wohrěwaja so w Magdeburgu před centralu dźěłarnistwa ...
Merz by Trumpej wotradźił
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) je so do dźensa zahajeneho wjerška EU w Brüsselu wot wójny USA a Israela přećiwo Iranej wotmjezował. W knježerstwowej deklaraciji w zwjazkowym sejmje předsyda CDU potwjerdźi, zo by so Němska jasnje přećiwo nadpadej na Iran wuprajiła, bychu-li Berlin do toho konsultowali. „Bychmy wotradźili, tutón puć kročić“, wón rjekny. Na swojim wopyće we Washingtonje před tydźenjomaj bě Merz hišće rjekł, zo nochce USA powučować.
Dołhož wójna traje, njebudźe so Němska na njej wobdźělić, Merz rjekny. Wón poćahowaše so při tym na žadanja prezidenta USA Donalda Trumpa za wojerskej pomocu NATO w Hormuskim přeliwje.
Zemski wolij dźeń a dróši
New York (dpa/SN). Hladajo na to, zo so połoženje na Bliskim wuchodźe spochi přiwótřa, płaćizna zemskeho wolija dale stupa. Při nadpadźe iranskich raketow bu wčera w Kataru za swětowe wiki wuznamny zawod za běžity zemski płun chětro wobškodźeny. Płaćizna za wolij družiny Brent je po tym na wjace hač 115 dolarow rozrostła, to je 5,5 procentow wjace hač dźeń do toho. Prezident USA Donald Trump je wuwiću hišće polěkował, jako Iranej hrožeše, toho wudobywanišćo zemskeho płuna bombardować.
Tež w USA płaćizna za zemski wolij stupa, byrnjež wo wjele snadnišo hač druhdźe. Barrel wolija družiny WTI je so na 96 dolarow podróšił, štož je 40 procentow wjace hač do wójny USA přećiwo Iranej.
Zeleni: Merz pjenjezy přepraskał
Berlin (dpa/SN). Zeleni w zwjazkowym sejmje wumjetuja zwjazkowemu kanclerej Friedrichej Merzej (CDU) a jeho knježerstwu, zo z wurjadnym zamóženjom sta miliardow eurow lochkomyslnje wobchadźa. „To bě historiska šansa za Friedricha Merza w jeho zastojnstwje. Lěto pozdźišo dyrbimy rjec: Wón je pjenjezy přepraskał“, rjekny předsydka frakcije Zelenych Katharina Dröge w Berlinje.
„Friedrich Merz je so přećiwo tomu rozsudźił, tute pjenjezy na dobro našeho kraja inwestować: do dobrych šulow, porjadnych mostow a spěšneho interneta“, Dröge kritizuje. Město toho bě jemu měr z předsydu CSU Markusom Söderom wažniši. Wobchadźenje Merza z pjenjezami je jej „hórke přesłapjenje“.
Zwjazkowy sejm a Zwjazkowa rada běštej loni z kreditami financowane wurjadne zamóženje 500 miliardow eurow za infrastrukturu a škit klimy wobzamknyłoj. Zeleni běchu přihłosowali. Institut ifo je zwěsćił, zo je knježerstwo 95 procentow pjenjez za to wužiwało, zo by deficity etata wurunało.
Kak z Madźarskej wobchadźeć?
Čłonske kraje Europskeje unije w Brüsselu so zešli
Brüssel (dpa/SN). Statni a knježerstwowi šefojo čłonskich krajow Europskeje unije su so dźensa w Brüsselu k wjerškowemu zetkanju zešli. Na prěnim wuradźowanju po zahajenju wójny USA a Israela přećiwo Iranej stejachu wjacore łoskoćiwe temy na dnjowym porjedźe.
Z wulkej napjatosću wšitcy na to zhladowachu, hač dóńdźe k rozestajenju mjez madźarskim ministerskim prezidentom Viktorom Orbánom a druhimi statnymi šefami, mjez nimi zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU). Pozadk toho je dale trajaca madźarska blokada financneje pomocy za Ukrainu we wobjimje 90 miliardow eurow. Orbán je swój weto zapołožił, dokelž Ukraina dodawanje ruskeho zemskeho wolija přez swój teritorij do Madźarskeje blokuje. Ukraina twjerdźi, zo je wolijowód „Družba“ wójny dla wobškodźeny. Madźarska wumjetuje Ukrainje sabotažu a chce swoje weto hakle zběhnyć, hdyž wolij zaso do Madźarskeje dochadźa. Merz bě wčera w zwjazkowym sejmje rjekł, zo njesměła so EU w swojim postupowanju wot jeničkeho čłonskeho kraja zadźeržeć dać.
Bjezkónčna drama
Wutwarja železnisku čaru
Hrody a parki dyrbja lutować
Drježdźany (dpa/SN). Hrody a parki Sakskeje přiwabjeja syły wopytowarjow. Loni zličichu w objektach, w kotrychž maja ludźo zastup płaćić, dobrej dwaj milionaj wopytowarjow. To je nimale runje telko kaž lěto do toho, Statny zawod za hrody a parki (SBG) zdźěla. Hród Pillnitz z parkom wopyta 313 000 hosći, při čimž bě jich loni 94 000 mjenje hač 2024. Přičina njebě jenož špatne wjedro. Sypnjeneho Carolineho mosta dla njebě móžno, so z parnikom po Łobju na wulět do Pillnitz podać.
Hród w Moritzburgu je sej 306 000 wopytowarjow wobhladało. Drježdźanska železnica wožeše 224 000 hosći po parku Wulkeje zahrody. Statny zawod hrodow a parkow je swój wobrot na 13,5 mio. eurow zwyšił. Swobodny stat je 2025 cyłkownje 16,8 mio. eurow připłaćił (2024: 16,0 mio.). Starosće wobradźeja zamołwitym zalutowanja. Nimale wšudźe su postajili, durje za wopytowarjow přidatne dny zawrjene wostajić. Zo bychu stupace wudawki za milinu wurunali, zatwarja w někotrych objektach solarne připrawy. Palmowy pawiljon w Pillnitzu škitaja z wosebitej foliju před zymu.
