Za sfilmowanje bestsellera pytaja hrajerjow
Połpostawa „lego-Lessinga“
SI přeslědźuje „delnjołužisku rěčnu krajinu“
Choćebuz (SN/bn). „A serbski?“ Tak rěka dosć prowokantne prašenje na čerwjenych nalěpkach, kajkež so hižo chwilku na mnohich blakach w Choćebuzu jewja, zwjetša na taflach a plakatach z jednorěčnje němskim napisom. Kaž we wobłuku akcije „A serbsce?“ w Hornjej Łužicy žadaja sej njeznaći iniciatorojo, zo „by mjeńšinowa rěč była widźomniša“.
Nic jenož aktiwisća, ale tež rěčespytnicy Serbskeho instituta (SI) zaběraja so ze zjawnej widźomnosću serbskeje rěče, a to w ramiku wobšěrneho, na něhdźe dźesać lět zapołoženeho projekta „Digitalny portal k serbskim a łužiskim rěčnym a kulturnym krajinam“, kotryž bu w juliju 2022 zahajeny. Z wažnym podźělom je prašenje, hdźe „je serbska rěč zjawnje w Delnjej Łužicy widźeć? Jenož na oficialnych taflach a pokazowarjach w serbskim sydlenskim rumje, abo tež druhdźe, na přikład na pomnikach, wabjenskich plakatach abo druhich priwatnych napisach? A kak nastajenje ludźi k wjacerěčnosći wobwliwuja?“, w zdźělence SI rěka.
Ferije w muzeju
Budyšin/Kamjenc/Wojerecy (SN/bn). Ze spočatkom lětušich zymskich prózdnin su muzeje Hornjeje Łužicy swoje ferialne poskitki za šulerki a šulerjow zahajili. Tak je dźensa něhdźe 10 zajimcow we wobłuku programa „Klinčace wobrazy a mozaik“ Budyskeho Serbskeho muzeja zhromadnje pasliło a molowało kaž tež z tworjenjom a žiwjenjom Jana Buka so zeznajomiło. Za tydźeń slěduje identiske zarjadowanje, za kotrež su hišće přizjewjenja móžne (hlej https://sorbisches-museum.de).
Tohorunja dźensa je z „Bronzowej dźěłarničku“ prózdninski program Muzeja zapadneje Łužicy w Kamjencu startował. Dnjej pozdźišo slěduje poskitk „Pohlad za kulisy“, mjez druhim z wodźenjemi po preparaciskej dźěłarni a po archeologiskich magacinach. 21. februara wuhotuja dźěłarničku „Upcycling – Nowe ze stareho sam zhotowjeć“, 23. februara zakónča program z „Wohnjowym alarmom w muzeju“. Wšitke zarjadowanja započnu so w 14 hodź. a traja něhdźe 90 mjeńšin, popłatk wučinja stajnje 4,50 eurow. Přizjewjenja su pod www.museum-westlausitz.de móžne.
Wendland a Łužica we wědomostnym přirunanju
Łuchow (SN/bn). Wědomostnica w Serbskim instituće (SI) dr. Jenny Hagemannowa je njedawno w hamtskim domje we Łuchowje/Lüchowje (Wendland) něhdźe 60 připosłucharjam, mjez kotrymiž bě tež zastupjer Domowiny, wuslědki swojeje disertacije „Zdźědźene krajiny“ předstajiła. Za swoje doktorske dźěło bě Hagemannowa we Wendlandźe a we Łužicy slědźiła a wjacore interviewy přewjedła. W swojej transdiciplinarnej, na Leibnizowej uniwersiće Hannover nastatej disertaciji wobjednawa awtorka přiswojenje a wužiwanje regionalneho kulturneho herbstwa we Wendlandźe a we Łužicy w přirunanju. Připódla „nastawaja při tym komprimowane małe přehlady wo słowjanskich wobsydlenjach, wo serbsko-němskich stawiznach a wo pochadźe kulowcow (Runddörfer), modernych žadosćow, idylkach, spjećiwosćach, projektach, ale wo tež starodawnych tradicijach a widach. Wona wotwěra naš wid na sebje samych, kak ze swojim regionalnym herbstwom wobchadźamy – abo tež nic.
Beno Njekela
Wo knihach a kniharni (10.02.23)
Zymske prózdniny so bliža. Tón abo tamny dojědźe sej do zymskeho dowola a wjeseli so na tójšto sněha k sněhakowanju abo sankowanju. Runje tak čitanje a wuchodźowanje wočerstwjenju słužitej. Tuž móžu tu abo tamnu knihu doporučić.
Zawěsće sej někotryžkuli na městnje dowola tež tamnišu cyrkej a kěrchow wobhlada. Awtorojo Kai Wenzel, Heinz Henke a Christoph Kretschmer z Budyšina su napisali knihu „500 Jahre Taucherfriedhof Bautzen“. Kniha je jako pjaty zwjazk w rjedźe „Spisy Archiwoweho zwjazka Budyšin“ w nakładnistwje Mitteldeutscher Verlag Halle wušła. Na zakładźe tutoho wjednika hodźa so stawizny kěrchowa derje sćěhować. Njefaluja tež wopisanja rownišćow znatych serbskich a němskich wosobinow města Budyšina.
Fararka na wuměnku Sabine Bauer-Helpert, narodźena w Šěrachowje, je wotrostła a dźěłała w zapadnym dźělu Němskeje. 2016 poda so na wuměnk a přesydli so do Zhorjelca. „Görlitzer Spaziergänge. Eine Neubürgerin entdeckt ihre Stadt“ mjenuje wona swój pućnik po měsće.
150 přinoškow lětsa dóšło
Waršawa/Zielona Góra (SN). Wo požadane Němsko-Pólske žurnalistiske myto Tadeusza Masowieckeho prócuja so lětsa w medijach skutkowacy wobeju krajow z cyłkownje 150 přinoškami. 76 z nich je z Němskeje, 74 z Pólskeje.
Binarodna jury, kotrejž přisłuša za kategoriju telewiziju tež nawodnica Budyskeho studija MDR Bogna Korjeńkowa, rozsudźi wo mytach w pjeć kategorijach. Lawreatow mytuja we wobłuku Němsko-Pólskich medijowych dnjow 15. a 16. junija w Zielonej Górje.
Zapodate přinoški su tematisce šěroko zapołožene. Zastupjene su artikle a wusyłanja, kotrež so z ćežkimi zhromadnymi němsko-pólskimi stawiznami rozestajeja, runje tak sylnje kaž přinoški, kotrež so na aktualne połoženje wěstotnu, energijowu a klimowu politiku nastupajo w Europje poćahuja, běrow žurnalistiskeho myta wčera zdźěli.
Dóšli su 65 printowe přinoški, 17 rozhłosowe, 20 telewizijne, 27 přinoški w kategoriji „Nowe žurnalistiske formaty“ a 21 nastupajo „Lokalny žurnalizm w pomjeznym regionje“.
Loni bu 183 přinoškow zapodatych.
Domowina z nowymi wustawkami dozałožena
We Wojerowskim Towarstwowym domje zetkachu so 9. małeho róžka 1913 delegaća serbskich towarstwow k prěnjemu zarjadowanju štyri měsacy po załožowanju Domowiny 13. winowca 1912 we Wojerecach znowa k schwalenju nowych wustawkow třěšneho zwjazka. Na schadźowanju před 110 lětami bu narodna organizacija serbskeho ludu dozałožena.
Za předsydu Domowiny wuzwolichu znowa překupca a zapósłanca Sakskeho krajneho sejma Arnošta Barta z Brězynki a za městopředsydu wobkrućichu zastupnicy towarstwow Wochožanskeho fararja Bogumiła Šwjelu. Zapisowar bu wučer a dirigent Pančičanskeje Lipy Serbskeje Jurij Słodeńk a jeho naměstnik bu Wojerowski knihićišćer Awgust Lapštich a předsyda tamnišeho Serbskeho burskeho towarstwa. Funkciju pokładnika dowěrichu překupcej Janej Haješej z Wulkich Zdźar, předsydu tamnišeho serbskeho towarstwa.
