K prawej hodowničce słuša po mojim zdaću wjele rjaneho, čisteho, frinkolaceho so sněha a někotre stopjenki zymy, zo so sněh njeby přeměnił hnydom zaso do někajkeho mazaneho wusmuža. W tutym nastupanju je nam swj. Pětr – abo štóž hewak je za wjedro zamołwity – w zašłych lětach něštožkuli dołžny wostał. Na tajke „prawe“ hodowne wjedro móžu so poprawom jenož z dźěćacych lět dopomnić.
Jónu pak bě nam wono trochu njeměrnu patoržicu wobradźiło. Bydlachmy tehdom w chětro zanjesenej wjesce bjez kóždeho zwiska ze swětom. Awtobus hišće žadyn njejězdźeše a najbliše dwórnišćo bě tež někotre kilometry zdalene. Mojej sotře běštej wobě na šulach – jedna w Budyšinje, jedna zady Zhorjelca. K hodam měještej wězo prózdniny. Dokelž maja tajke młode knježnički swoje specialne přeća, kotrež tež najlěpši rumpodich po formje, barbje a maćiznje wuhódać njemóže, běštej sej z nanom pisomnje wučiniłoj, zo so w Budyšinje zetkaja a potom hromadźe „rumpodicha honja“.
Něhdy běše z wašnjom, bydlenske stwy hakle po smjertnej njedźeli hodownje debić. Krute prawidło je dawno přežite. Mnozy nochcedźa so samo přez cyłe lěto spočatnje typiskej adwentnej dekoraciji wzdać.
Fijałkowe, magenta-barbne, róžojte, mintowe abo oranžowe: Ochranowske hwězdy poskićichu so w minjenych lětach w jara njewšědnych barbach na wikach. Tež hdyž dźěše při tym wo wosebite edicije a sławna markowa twora z Hornjeje Łužicy je přeco hišće klasisce běła, žołta abo čerwjena, pokazuje so w přiběracej měrje trend: „Hwězda je so k cyłolětnemu produktej wuwiła“, hódnoći Jens Ruppert. Wón je předawanski nawoda manufaktury w Ochranowje, hdźež požadane artikle hižo 125 lět zhotowjeja.
Kóžde hody, hdyž nadeńdu mjez swojimi darami po zwučenym wašnju tež někajku rjanu knihu, dopominam so na hody lěta 1943, jako buch z małej njenahladnej knižku najbohaćišo wobdarjeny. Běše to darik pod njewšědnymi wobstejnosćemi. Njewšědna je tež kniha, kotruž sebi dźensa hišće wysoce wažu. Knižka je mjenujcy jenož 4 x 6 centimetrow wulka, za to pak nimale runje tak tołsta kaž wulka. Je to w Praze ćišćany čěsko-němski a němsko-čěski słownik z krótkim rozmołwnikom we woběmaj rěčomaj. Njewšědnje je tež, zo mi knižku dari něhdyši francoski wójnski jaty, kotryž běše rodźeny Čech, w Parisu bydlacy. Mjenowaše so Jean Vlk (po serbskim „Wjelk“) a běše, jako mi knižku dari, hižo „něhdyši“ jaty.
Wěcka měješe so takle:
Hórki (SN/MWj/bn). Z finalnym předstajenjom adwentneje akcije „Hody jědu“ je so wčera na Hórčanskim Smolic statoku nimale 300 ludźi praweje dohodowneje atmosfery nasrěbało. Wo to postarała je so skupina Brankatschki ze znatymi serbskimi a zdźěla zeserbšćenymi mjezynarodnymi adwentnymi štučkami.
wětřikec hólcy po njebju honja
wětřikec holcy do rejki zwonja
we walčiku dopomnjenki rejwachu
we włosach kalendrowe łopješka
swoju lubu nuzu ze zemju mějachu
róžički w nazymje wospjet kćějachu
sněženki na jabłukach drěmachu
wětřikec hólcy po njebju honja
wětřikec holcy do rejki zwonja
we walčiku sony a přeća rejuja
klětu so lutych dobrotow nadźija
za zeleny počas protyki dźěłaja
měr a lubosć wšudźe sej přeja
Měrana Cušcyna
Je mróčel w nocy sněh přiwjezła,
kraj z mjechkim móškom zwodźěwała.
Nět dalina so zybola,
mi rańše wóčko zaslepja.
Wšo ćěmne, błudne bě zakryła
a polo slěbrojće zwoblěkała.
Je ćišinko, a sněženki
so znošuja kaž jandźelki.
Mi w‘ hałuzach wětřičk zašeptać chce:
Słyš, lětko chwatajo domoj dźe!
So dopomnju. Što zwostanje?
Mje dźerž, hdyž hladam na tebje.
Bianka Wjeńcyna
„Rěčna krajina Slepo“ je prototyp digitalneho informaciskeho portala wo konkretnym rěčnym rumje. Projekt je Sakska spěchowała a tak nuzowe inwentarizowanje slepjanšćiny zmóžniła.
Budyšin (SN/at). Serbski institut swoju internetnu kulturnowědomostnu platformu Sorabicon.de za přichod wukmani. Předźěłanu strukturu w delnjo- a hornjoserbskej, němskej a jendźelskej rěči namakaja wužiwarjo nachwilnje pod www2.sorabicon.de, kaž je to Marek Slodička wčera na nowinarskej rozmołwje instituta předstajił. Wón mjenowaše dotalnu strukturu Sorabicon 1.0, paralelnje wersiju 2.0 natwarja. Hišće w prěnim kwartalu 2023 chcedźa dotalne a nowe wobsahi hromadu zwjesć pod znatej adresu sorabicon.de.
Budyšin (SN). Wjelelětny wuměłski nawoda chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, generalny cyrkwinskohudźbny direktor na wuměnku Friedemann Böhme, so kónc šulskeho lěta 2022/2023 ze zastojnstwa rozžohnuje. Přičina wotstupjenja je po jeho słowach prosće „staroba“. Takrjec zakónčacej wjerškaj jeho skutkowanja budźetej předstajeni třećeho dźěla oratorijoweho cyklusa Korle Awgusta Kocora a Handrija Zejlerja „Žně“ klětu w awgusće. Koncertaj matej so nahrawać a w formje CD spřistupnić. Böhme bě nawod ćělesa w lěće 1996 přewzał a je potajkim 26 lět nawjedował.
Nowa nawodnica chóra brigady budźe nazhonita dirigentka mjez druhim Noweje Łužiskeje filharmonije, Statneho dźiwadła Kassel a tójšto serbskich lajskich spěwanskich cyłkow, kapałnica Statneju dźiwadłow w Zwěrinje (Schwerin) a Choćebuzu kaž tež něhdyša intendantka Serbskeho ludoweho ansambla Judit Kubicec. To stej předsydstwo kulturneje brigady a nawodnistwo Serbskeho gymnazija zhromadnje rozsudźiłoj. Kubicec chce zastojnstwo klětu 1. septembra nastupić.