Telko zajimowanych wopytowarjow kaž minjenu sobotu drje su w Čornym Chołmcu lědma hdy widźeli. Po wjesnym puću kaž tež na dohromady jědnaće statokach je so ze swójbami a dźěćimi jenož tak mjerwiło. Kóžde třeće lěto přeprošuja Čornochołmčenjo na dworowy swjedźeń.
Tak móžachu hosćo wot dopołdnja hač do wječora po Krabatowej wsy dundać, hladać, słuchać, wobdźiwać a woptawać. Podobnje, kaž znajemy to wot folklornych festiwalow w Chrósćicach, bě tež tu kóždy statok z lubosću wupyšeny. Wobsedźerjo poskićowachu kofej, plincy a samopječeny tykanc, z barow předawachu alkoholiske napoje. A nawarili běchu słódne kuski do brjucha: kwasnu poliwku, chrěn z howjazym mjasom, gulaš z dźiwinoweho mjasa, hrochowu poliwku a druhe dobroty. Na přitulnych dworach sedźo sy móhł najwšelakoriši stary ratarski grat, kiž bě wokoło domskich a na zahrodach wustajeny, wobdźiwać. Po wjesnym puću jězdźeše stary běrnjacy parjak na koleskach, z kotrehož poskićowachu čerstwe parjene běrny.
Na dźesatym serbskim ewangelskim domizniskim dnju 18. junija je wón w Židźinskim chórje ze sylnym hłosom sobu spěwał. „Smy swjedźensku Božu słužbu w Sprjejčanskej cyrkwi sobu wuhotowali. Mje stajnje znowa zahorja, kak Serbja hromadźe dźerža. Runje domizniski dźeń je kóždolětny wjeršk w našim wosadnym žiwjenju“, powěda Dirk Nasdala z ewangelskeje Janskeje wosady we Wojerowskim starym měsće. Jeho mandźelska Sigrun hižo wjacore lěta na swjedźenskich kemšach próstwy sobu čita. Wobaj čujetaj so ze serbskej kulturu wusko zwjazanaj. Na kemšach so wonaj serbsce sobu modlitaj.
Wernisaža wosebiteje wustajeńcy „Krabat – Muž. Mytos. Marka.“ Budyskeho Serbskeho muzeja je daloko přez łužiske mjezy sahajo wulki zajim zbudźiła, a tak njebě nawal wopytowarjow překwapjacy. Mjez serbskimi, němskimi, čěskimi, chorwatskimi a słowjenskimi hosćimi běchu mjez druhim generalny konsul Čěskeje Jiří Kuděla, sekretarka chorwatskeho pósłanstwa Petra Radić, postrowy swojeje institucije posrědkowacy magister akademije Cravatica Nikola Albaneže, zapósłancaj Sakskeho krajneho sejma Marko Šiman a Hajko Kozel, krajneho radu Budyskeho wokrjesa zastupowaca přirjadnica Birgit Weber, Kamjenski wyši měšćanosta Roland Dantz, direktor Załožby za serbski lud Jan Budar a předsyda Domowiny Dawid Statnik.
„Tajkule zestawu dotal hišće měli njejsmy“