×

Nachricht

Failed loading XML...

Zapósłane (17.04.26)

Freitag, 17. April 2026 geschrieben von:

Leoš Šatava z Prahi skrótka reaguje na dopis Měrćina Wałdy (Zapósłane, SN z 14. apryla):

Wo temje nuznje trěbneho natwara a zdźerženja­ kulturnych mjezow a konturow je so hižo před lětdźesatkami swětoznaty francoski antropolog a filozof Claude Lévi-Strauss takle wuprajił: „Kóžda kultura so wuwiwa dźakowano wzajomnym wuměnam z druhimi kultu­rami. Wona pak dyrbi wuprudźować wěste spjećowanje, hewak njeby bórze ničo specifiske, štož móhła wuměnjeć, měła.“

Zapósłane (14.04.26)

Dienstag, 14. April 2026 geschrieben von:

Měrćin Wałda piše składnostnje rozprawnistwa „,Serbska utopija‘ zastarska?“ (SN 31.3.) wo teksće wědomostnika Serbskeho instituta, kiž widźi w Serbach „etnonacionalizm“:

Film „Serbska utopija“ so wot wědomostnika Serbskeho instituta kritisce diskutuje. (Barthold, Willi W.: Serbska utopija? In: Christian Prunitsch u. A.: Die Entgrenzung des Ruralen. Bielefeld 2025) Wusud, zo je film etnonacionalistiski, přima snano překrótko. Při tym so podhódnoća, pod kotrymi wuměnjenjemi serbska kultura scyła eksistuje. Wona njeje někajki moderny eksperiment „změšenja“ (hybri­dity), ale hižo lětstotki k tomu nuzowana, mjez rěčemi, politiskimi systemami a pod stajnym ćišćom, so přiměrjeć, scyła wobstać. Skerje wšak su Serbja we Łužicy ći, kotřiž su hižo dawno „změšeni“ resp. hybridni.

Zawěsće móhł sej někotryžkuli wjace „wotewrjenosće“ wot Serbow žadać, ale njeměł přewidźeć, zo móže za małe kultury runje tuta radikalna wotewrjenosć tež zhubjenje swójskeje identity woznamjenjeć.

Zapósłane (27.03.26)

Freitag, 27. März 2026 geschrieben von:

Sara Mičkec z južnotirolskeho Mareo wupraja so k přilopkej SN wo Domoj-kursu Zari:

Fakt, zo wukubłani wučerjo njedo­činja, šulerjow ze serbskej maćeršćinu spisownu serbšćinu dospołnje nawučić a zo korektorojo SN we wšědnym stresu njedohonja, wšitke stilistiske njeleposće z přinoškow wumazać, njerěči dawno hišće za to, zo so toho wzdamy, wučerjow serbšćiny wukubłować abo zo zalutuje LND městno stilizatora w SN.

Podobnje njeje fakt, zo lědma štó w běhu dźewjeć měsacow nowu rěč perfektnje nawuknje (štož wotwisnje wot definicije za wobknježenje rěče ani do kónca ži­wjenja móžno njeje), přičina za to, błóto na tuchwilu najinowatiwniši program za sposrědkowanje serbšćiny mjetać.

Kaž w přinošku steji, docpěja wobdźělnicy Domoj-kursa niwowaj B1 a B2 zhromadneho europskeho referencneho ramika, potajkim samsnej, kajkejž maja sakscy šulerjo w běhu wobdźělenja na předmjeće cuzeje rěče docpěć.

Zapósłane (23.03.26)

Montag, 23. März 2026 geschrieben von:

Regina Šołćina z Konjec piše: Hódni wěčnoh‘ wopomnjeća – woprawdźe?

Započinam z historiskim datumom: 30. januar 1971. Tón dźeń bu kolebka za jenički serbski muski chór, Delany, stajena, a to na 50ćinach tehdyšeho Ko­nječanskeho wjesnjanosty Mikławša Henča. Črjódka spěw lubowacych muži a mjez nimi pozdźiši zwólniwy dirigent Alfons Hrjehor. Gratulanća so při wjesołej naledźe a piwku rozsudźichu, załožić chór a z ideje wurosće lětdźesatki trajacy swěrny skutk. Přeco wjace muži, kiž mějachu hłós a lubosć za spěwanje, so přidružeše. Alfons, sam akordeon hrajo, pohonjowaše kaž tajki dobry „pastyr“ swoje „wowcki“ a woni jemu disciplinowane ze zahoritosću a pilnosću posłuchachu. Tak bu zwučowanska wutora „swjata“. Tutón wječor wšě druhe dźěła wotpočowachu.

Zapósłane (20.03.26)

Freitag, 20. März 2026 geschrieben von:

Christiana Piniekowa z Choćebuza ma přispomnjenje k přinoškej w młodźinskej přiłoze wo generacijach:

Zapósłane (19.03.26)

Donnerstag, 19. März 2026 geschrieben von:

Kristina Rječkec z Njeswačidła piše:

Njejsym drje kritikarka, ale chcu rady někotre chwalobne słowa wo zarjadowanju wutoru w Serbskim ludowym ansamblu zwuraznić:

Rejowanski kruch „Smy! – Bin ich?“ Lipšćanskeje choreografki Gundule Peu­thert je so přewšo poradźił. Začuwaš ­žiwosć a intensitu, kotraž za tym tči. Krótke interviewy wo temje serbska identita z hornjo- a delnjoserbskeje ludnosće a krótke sekwency rejwarjow/-kow wo jich kulturnych korjenjach sčinja kruch duši bliski a začujomny. Hudźba z miksom moderny a folklory w nowym stilu přitula so perfektnje kostimam a zwjazuje wobłuk ludowych rejow z inowatiwnej wurazowej reju. Kostimy skutkuja lochke a nic postajene. Běłosć drasty kaž tež lochkosć płata njesetej temu z jasnosću k přihladowarjej. Ornamenty na hornich dźělach drasty (na bluzach, lacach, košulkach, tank-topach) přadu nitku k pochadej abo začuću za serbstwo.

Kołki ze serbskimi motiwami, kiž so w času rejowanskeje performance na kožu kołkuja, maja imensnu symbolowu móc a trjechja runjewon do duše.

Zapósłane (18.03.26)

Mittwoch, 18. März 2026 geschrieben von:

Julian Nyča z Prěčec reaguje na dopis Tomaša Bjeńša we wčerawšich SN:

Štóž je sej přinošk Serbskeho rozhłosa składnostnje smjerće Hanza Mrózka naposkał, tón wě, zo je wón zwěsćił, zo su so temperatury w zašłych lětdźesatkach kaž po cyłym swěće tak tež w Trjebinje wobstajnje powyšeli a zo, kaž Mrózk w přinošku sam praji, wjele rostlin dźensniši dźeń zašo kćěje hač prjedy, zdźěla tydźenje zašo. To wobkrućeja tež wšitke daty wšěch wjedrowych stacijow. Njeje potajkim trjeba na tym městnje žurnalistam někajku ideologisku motiwaciju podsunyć. Tute zwěsćene daty do prašenja stajić, klinči skerje za někajkej ideologiju.

Zapósłane (17.03.26)

Dienstag, 17. März 2026 geschrieben von:

Tomaš Bjeńš z Konjec piše ke krótkopowěsćomaj w SN 12. měrca:

SN pisaja, zo je Sakski centrum za demokratiju w Budyšinje běrow wotewrěł, kotryž poradźuje wot prawicarskeje, antisemitiskeje a rasistiskeje namocy potrjechenych. Moja prěnja mysl při čitanju powěsće bě: Wudźeržuje Sakski centrum za demokratiju potom hišće ekstra běrow za poradźowanje wot lěweje a zeleneje namocy a ekstremizma abo politiskeje abo nabožneje namocy wukrajnikow potrjechenych? A na koho móža so ći wobroćić, kotřiž so towaršnostnje wothódnoćeja, wustorča a diskriminuja, dokelž njedźěla měnjenja a nahlady zeleneje a čerwjeneje ideologije?

Zapósłane (27.02.26)

Freitag, 27. Februar 2026 geschrieben von:

Sara Mičkec z južnotirolskeho Mareo:

Wjeselu so, zo su Serbske Nowiny dźens tydźenja tematiku Ladinjanow a olympiady narěčeli. Dokelž je tajka kompleksna, bych rady něšto dodała. Skrótka k tomu, čehodla pola nas žanu olympisku atmosferu začuwała njejsym: Wubědźowanja so prosće druhdźe wotměwaja. Zo bychmy sej do Antholzskeho doła (biatlon) dojěli, drje dyrbimy jenož přez mały horinski přesmyk jěć, ale za druhich naša gmejna ani na puću do Antholza njeleži.

Za trochu zamylace mam zwěsćenje, zo drje mějachu so ladinske kónčiny w zwisku z olympiadu wjace turistow nadźijeć. Wšě pjeć ladinskich dołow je sylnje turistisce wusměrjenych, prózdninarjow přichadźa dosć a nadosć.

Zapósłane (25.02.26)

Mittwoch, 25. Februar 2026 geschrieben von:

Sieghard Kozel ze Stróže wěnuje so Horstej Gallertej, kiž je njedawno na prawdu Božu wotešoł:

Za tydźeń, 1. měrca, chcedźa dźiwadźelnicy we wobłuku wosebiteho zarjadowanju w Dźiwadle na Hrodźe Horsta Gallerta wopominać. Bywši krajny rada bě lětsa 31. januara w starobje 88 lět zemrěł.

Kaž we wozjewjenju dźiwadła rěka, spominaja „na žiwjenje Horsta Gallerta, kotrež běše wot wole zrjadowanja, zamołwitosće a wulkeje zwjazanosće z kulturu našeho regiona“ postajene.

Chróšćan Šulerjo

Neuheiten LND