Hilse ma mjerzanje ze sudnistwom

wutora, 21. decembera 2021 spisane wot:

Berlin (SN). Budyskemu zapósłancej AfD w zwjazkowym sejmje Carstenej Hilsy hrozy zběhnjenje imunity. Kaž statne rěčnistwo minjeny pjatk Berlinskej nowinje taz potwjerdźi, hdźe wo přepytowanske jednanje podhlada spjećowanja přećiwo policajskim zastojnikam dla. Zamołwići su zwjazkowy sejm mjeztym prosyli, chłostanskim přepytowanjam přećiwo zapósłancej přizwolić.

Hilse bě so na demonstraciji tak mjenowanych prěkimyslerjow w nowembrje 2020 přikazam policistow spjećował. Při tym dźe wo podawk na kromje demonstracije k wothłosowanju sejma wo změnje zakonja wo škiće před infekcijemi 18. nowembra 2020. Policisća běchu Hilsu narěčeli, dokelž njeměješe nahubnik. Hilse pozdźišo we wideju twjerdźeše, zo měješe lěkarski atest při sebi, kiž jeho wot winowatosće, wužiwać nahubnik, wuwjaza. Policisća so na tym postorčichu, zo njeje we wopismje konkretna chorosć mjenowana. Jako chcyše Hilse scenu nahrawać, dóńdźe k ćělnemu rozestajenju ze zastojnikami.

MDR z dotal najwjetšim podźělom

wutora, 21. decembera 2021 spisane wot:
Lipsk (dpa/SN). Telewizija MDR docpěwa krótko do kónca lěta najwjetši podźěl přihladowarjow w Sakskej, Durinskej a Saksko-Anhaltskej po załoženju sćelaka před nimale 30 lětami. Srjedź decembra wučinješe tónle podźěl 10,3 procenty, „telko, kaž hišće nihdy“, kaž z Lipska rěka. Wosebje časowe woknješko mjez 19 a 20.15 hodź z krajnymi magacinami, powěsćemi „MDR aktuell“ a dalšimi wusyłanjemi ludźo rady wužiwaja. W mjenowanych krajach ma MDR wšědnje 2,52 milionow přihladowarjow, po wšej Němskej stej to 6,2 milionaj. MDR je tak hižo přez lěta najwuspěšniši třeći program. Tež wothłós w interneće dale přiběra. Intendantka MDR Karola Wille ma wuslědk za dopokaz, zo je sćelak swojemu publikumej wosebje bliski. „Problemy, temy a prašenja ludźi wobjednawać, to je faktor wuspěcha. Chcemy Saksku, Saksko-Anhaltsku a Durinsku jako sylny hłós wuchoda z jich kulturnej a regionalnej mnohotnosću dale skrućić a widźomniše sčinić, runje hladajo na spochi přeměnjacy so region.“

RKI: Strach jara wulki

wutora, 21. decembera 2021 spisane wot:

Nowa wirusowa warianta omikron tež šćěpjenych wohroža

Drježdźany/Berlin (dpa/SN). Sakski krajny sejm je so dźensa w Drježdźanach mjez druhim z teorijemi zapřisahańcy, z wohroženjom politikarjow a z hidu w interneće zaběrał. CDU bě temu za aktualnu hodźinu přizjewiła a sej žadała na tajke njeskutki ze wšěmi prawniskostatnymi srědkami reagować, kotrež stat w tajkim padźe ma. Do toho stejachu wólby a rozprawa krajneho knježerstwa k tuchwilnemu połoženju nastupajo koronapandemiju na dnjowym porjedźe. Zapósłancy wu­zwolichu Julianu Hertel na namjet knježerstwa za nowu społnomócnjenu swobodneho stata za škit datow. W běhu dopołdnja wuzwoli parlament 39 čłonow 17. zwjazkoweje zhromadźizny, kotraž ma 13. februara 2022 noweho zwjazkoweho prezidenta wuzwolić. Tuchwilny mějićel zastojnstwa Frank-Walter Steinmeier znowa kandiduje.

„Běłe koleso“ jako wopomnišćo

wutora, 21. decembera 2021 spisane wot:
Běłe wobarbjene koleso při tak mjenowanym europskim křižowanišću Thiemoweje a Saarbrückskeje dróhi w Choćebuzu dopomina na kolesowarku, kotraž bě tam loni 10. oktobra 61lětna smjertnje znjezbožiła. Hakle minjenu póndźelu bě na kři­žo­wa­nišću Měšćanskeho wobkruha a Dešankskeje dróhi k njezbožu z nakładnym awtom­ dóšło, kotrež chcyše wotbočić. Při tym je 23lětny kolesowar žiwjenje při­sadźił. Tajke „bě­łe kolesa“ steja mjeztym w mnohich městach Němskeje a druhich krajow. Z USA pochadźaca forma wopominanja ma šoferow awtow, ale tež kolesowarjow na wšěd­ne strachi w nadróžnym wobchadźe skedźbnjeć. Foto: Michael Helbig

Bój wo surowizny přiběra

wutora, 21. decembera 2021 spisane wot:

Mnichow (dpa/SN). Wěstota zastaranja industrije z wjace hač 20 wažnymi su­rowiznami je po přepytowanju Instituta němskeho hospodarstwa jara kritiska. Wulce riskantne je zastaranje za produkciju baterijow elektriskich awtow trěbnych surowiznow kobalta, litiuma a grafita, rjekny jednaćel instituta Karl Licht­blau wčera w Mnichowje. Platin, iridium a nikl móhli so z wulkim problemom při wudobywanju wodźika stać a „bjez wodźika so energijowa změna njeporadźi“, Lichtblau warnowaše.

Za 36 milionow nowych elektroawtow je 1 300 gigawattow baterijoweje kapa­city trěbnych. Znate składźišća kobalta pak dosahaja po dźensa wotwidźomnej po­trjebje runje hišće jědnaće lět. To je jasny signal, zo dyrbjeli spěšnje jednać a nowe baterije bjez kobalta wuwiwać. Karl Licht­blau na to skedźbni, zo kraje kaž China jara wjele tajkich surowiznow trjebaja a zo mjezynarodny bój wo nje přiběra. Hižo aktualne njedostatki při zastaranju ze surowiznami a spochi stupace płaćizny produkciju haća. Spušćomne a zapłaćomne zastaranje ze surowiznami dyrbjeli tuž wonkopolitisce zrjadować.

To a tamne (21.12.21)

wutora, 21. decembera 2021 spisane wot:

Noweho psa do Běłeho domu přiwzał je prezident USA Joe Biden. Wčera běštej „Commander“ a prezident prěni króć zhromadnje w krótkim wideju na Twitteru widźeć. Swójba Bidena bě 79lětnemu psa dariła, po tym zo bě jedyn z dotal dweju zemrěł. Tamny bě so zas a zaso ze sobudźěłaćerjemi nasadźał a jednoho z Bidenowych stražnikow samo kusnył. Bór­ze tež kóčka do Běłeho domu zaćehnje.

Wobkedźbujo ćahanje ptačkow stej žonje w Mecklenburgskej jězorinje w bahnje tčacy wostałoj. Wohnjowi wobornicy dyrbjachu jej wuswobodźić, po tym zo móžeštej wonej z mobilnym telefonom wo pomoc wołać. Kameradojo wšak dyrbjachu sej pola rybarja čołm wupožčić, zo móhli so k nimaj předrěć. Po wjace hač dwěmaj hodźinomaj – při temperaturje wokoło nule – su žonje skónčnje strowej z bahna wućahnyli.

Maja noweho sekretara

póndźela, 20. decembera 2021 spisane wot:

Vatikan (B/SN). Amtěrowaceho generalneho sekretara Ekumeniskeje rady cyr­kwjow (ÖRK) Ioana Saucu je bamž Franciskus na priwatnej awdiency přijał. Běše to nastupny wopyt rumunsko-ortodoksneho měšnika, kiž je 1. apryla naslědnistwo norwegskeho lutherskeho teologi Olava Fykse Tveita přewzał. Wón dósta wšitke prawa a cyłkownu zamołwitosć generalneho sekretara, zo by dźěło jako hłowny jednaćel ÖRK dale wjesć móhł. Pandemije dla njebě dotal móžno, jeho na hłownej zhromadźiznje oficialnje wuzwolić. Ekumeniskej cyrkwinskej radźe přisłuša 349 cyrkwjow.

Lětsa Boži narodk z Peruwa

Vatikan (B/SN). Bamž Franciskus dźa­kuje so lětsa za Boži narodk, kotryž pochadźa z Andow w Peruwje, a za božodźěsćowy štom ze sewjeroitalskeho Trentina. Mjeztym so na nim hižo lampki swěća. Na priwatnej awdiency wón peruskej dele­gaciji zwurazni: „Jězus je na swět přišoł, so mały sčinił, zo bychmy jeho při­wzać a něžnosć Božu přijimać móhli.“ Hody dótkatej so žiwjenje Boha a čło­wjekow. „Prošu njedajće nam kumštne komercielne hody swjećić“, bě próstwa hłowy katolskeje cyrkwje.

Scholz na wopyće w Italskej

póndźela, 20. decembera 2021 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Po swojich nastupnych wopytach w Parisu, Brüsselu a Waršawje je zwjazkowy kancler Olaf Scholz (SPD) dźensa do Roma wotlećał, hdźež wočakowaše jeho italski ministerski prezident Mario Draghi. Italska je jedyn z najwažnišich partnerow Němskeje a jedyn ze štyrjoch europskich krajow w skupinje sydom wodźacych zapadnych industrijnych statow. W tej skupinje změje Italska wot 1. januara předsydstwo. Zetkanje z bamžom Franciskusom njeje planowane.

Razne naprawy w Awstriskej

Wien (dpa/SN). W boju přećiwo warianće koronawirusa omikronej dla je Awstriska prawidła zapućowanja drastisce přiwótřiła. Wot połnocy płaći zasada 2G plus. Bjeze wšeho smě jenož hišće tón do kraja, kiž je trójce šćěpjeny. Za dwójce šćěpjenych a wustrowjenych płaći přidatna winowatosć testa PCR. Štóž tajki test nima, dyrbi so registrować dać ­a hnydom do karanteny. Ta je nimo, ručež negatiwny PCR-test předleži.

Johnson dale we wuskosćach

Dźesaćitysacy ludźi protestowachu wčera po wšej Pólskej přećiwo nowemu medijowemu zakonjej, kotryž bě parlament minjeny pjatk wobzamknył. We Waršawje zhromadźichu so demonstranća před prezidentskim palastom a žadachu sej swobodne medije (hlej wobraz). Nowy zakoń měri so přećiwo kritiskemu sćelakej TVN, kiž słuša koncernej z USA. Foto: dpa/Aleksander Kalka

Přepytowanski wuběrk Scholza dla rozhorjeny

póndźela, 20. decembera 2021 spisane wot:

Hamburg (dpa/SN). Dotal njeznate spočatne přepytowanja přećiwo bywšemu měšćanosće a nětčišemu zwjazkowemu kanclerej Olafej Scholzej (SPD) rozhorjeja opoziciju w parlamentariskim přepytowanskim wuběrku Hamburgskeho měšćanskeho parlamenta k tak mjenowa­nemu „Cum-ex“-skandalej. Hamburgske statne rěčnistwo bě powěsćerni dpa minjeny pjatk wobkrućiło, zo bě wot februara hač do septembra 2020 spočatne přepytowanja pře­ći­wo Scholzej podhlada njeswěry dla wjedło. Zakład běchu wjacore wozjewjenja chłostajomneho njeskutka dla. Dokelž njebě so podhlad wobkrućił, su přepytowanja zastajili, kaž rěčnica zdźěli. Do toho běštej magacin ARD „Panorama“ a Manager Magazin wo naležnosći rozprawjałoj.

Zo njejsu wuběrk wo přepytowanjach informowali, je „lózyskosć“, rjekny zastupnik Lěwicy we wuběrku Norbert Hackbusch dpa. By nadawk prezidial­ne­ho wotrjada senatneje kenclije było, wotpo­wědne informacije posrědkować. Zastupnik CDU Richard Seelmaecker rě­če­še wo wědomym za-nós-wodźenjom parlamenta. „Je skandal, zo su akty před wuběrkom chowali.“

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025