To a tamne (06.11.18)

wutora, 06. nowembera 2018 spisane wot:

Zwada wo spěrawych wotpadkach je w badensko-württembergskim Murgu zasadźenje policije zawiniła. Swědk bě wobkedźbował, kak muž spěrawe wotpadki do kontejnera za metalowy šrot mjeta. Jako tón na kritiku njereagowaše a prosće wotjědźe, hněwny swědk z připowěšakom wotpadki mužej dowjeze a je tam přez kerk na jeho ležownosć­ zmjeta, při čimž boiler­ muža na hłowje trjechi a zrani. Tón sej to lubić njeda a wěcy wróćo mjetaše. Hakle­ policija zwadu skónči.

Lětadło prezidenta je w Běłoruskej na předań. Tupolew-154M prezidenta Aleksandera Lukašenka móžeš za 1,7 milionow eurow kupić. Mašina ruskeje produkcije z lěta 1995 słuša běłoruskemu lětanskemu předewzaću Belavia. Hinak hač tamne modele Typolew smě Tu-154M europske lětanišća wužiwać, dokelž poměrnje mjelčo leći.

Bamž wusahowaceho wuznama

póndźela, 05. nowembera 2018 spisane wot:

Berlin (B/SN). Lěta 1978 bu Karol Wojtyła za bamža wuzwoleny. K 40. róčnicy dopominaše Berlinski arcybiskop Heiner Koch na jeho wulki wuznam za němske stawizny: „Z wuzwolenjom Wojtyły jako Jan Pawoł II. zahaji so wuwiće, kotrež ma za nas Němcow, za arcybiskopstwo Berlin a za město Berlin wusahowacy wuznam. Bamž, pochadźacy z Pólskeje, bě rozsudny pućrubar za powalenje „železneje murje“, za zjednoćenje přez lětdźesatkaj dźěleneho biskopstwa Berlin a za jednotu Němskeje.“

Kulisa z nowej scenu

Nowa Cala (B/SN). Změnjena je scena w barokowym kulisowym dźiwadle wo ćerpjenju Jězusa w klóštrje Nowa Cala. Wotnětka je tam „Jězus před Kajfasom widźeć“. Wone 33 figurow, figurowe skupiny a dźěle kulisow pokazuja Jězusa na přesłyšowanju před Wyšim měšnikom Kajfasom, kiž proces před Poncijom Pilatusom přihotowaše. Předstajenje pasiona w Nowej Cali je po wulkosći, wobjimje a wuměłskej kwaliće jónkrótne w Europje. Morawski moler Josef Felix Seyfried bě kulisu wokoło lěta 1750 stworił.

Jednotu pozitiwnje widźeć

Razne sankcije přećiwo Iranej

póndźela, 05. nowembera 2018 spisane wot:

Washington (dpa/SN). USA su dźensa dotal najrazniše hospodarske sankcije přećiwo Iranej wukazali. Naprawy maja wolijowemu hospodarstwu, bankam a transportnej branši z wažnymi přistawami zeškodźeć. USA chcedźa Iran nuzować, nowym jednanjam wo atomowym zrěčenju přihłosować. Ze sankcijemi maja so tež wšitke wukrajne předewzaća chłostać, kotrež dale z Iranom wikuja. Potrjechene su tež němske firmy.

Ukrainska aktiwistka zemrěła

Kijew (dpa(SN). Znata ukrainska aktiwistka přećiwo korupciji je tři měsacy po nadpadźe z kisalinu na nju zemrěła. Kaž prezident Petro Porošenko sobotu oficialnje zdźěli, je Jekaterina Gandsjuk w jednej z Kijewskich chorownjow wudychała. 33lětna bě w swojim ródnym měsće Čersonje nad Čornym morjom pady korupcije pola policije wotkryła. Kónc julija běchu ju skućićeljo z kisalinu nadpadnyli a ćežko zranili.

Koaliciske zrěčenje podpisane

Zwjazkowy prezident Frank-Walter Steinmeier (naprawa) a francoski statny prezident Emmanuel Macron staj wčera w elsaskim Strasbourgu we wobłuku měroweho koncerta na kónc Prěnjeje swětoweje wójny spominałoj. Zetkanje w Strasbourgskej katedrali bě zdobom zazběh cyłeje serije wopominanskich zarjadowanjow, kotraž ma ze zetkanjom 60 statnych a knježerstwowych šefow 11. nowembra w Parisu swój wjeršk docpěć. Tón dźeń před sto lětami bě so wójna skónčiła. Foto: dpa/Ludovic Marin

CDU a SPD spytatej nowozapočatk

póndźela, 05. nowembera 2018 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). W CDU so dale z wotmachom na změnu na čole strony hotuja. Zwjazkowe předsydstwo je so dźensa hišće raz zetkało, zo by tři dny trajace klawsurne posedźenje w přihotach stronskeho zjězda spočatk decembra skónčiło, na kotrymž zwjazkowa kanclerka Angela Merkel hižo njenastupi. W běhu dnja chcyše wona zjawnosć wo wuslědkach informowć. Paralelnje je SPD dźensa wo wobsahowym nowozapočatku wuradźowała. Tež tu wočakowachu stejišćo předsydki Andreje Nahles.

Cyłkownje dwanaće žonow a muži chce so wo naslědnistwo Angele Merkel na čole strony prócować. Woprawdźite šansy drje maja pak jeno třo prominentni kandidaća: generalna sekretarka Annegret Kramp-Karrenbauer (56), zwjazkowy minister za strowotnistwo Jens Spahn (38) a bywši předsyda frakcije unije w zwjazkowym sejmje Friedrich Merz (62). Zo móhli čłonojo kandidatow bliže zeznać, planuja wjacore regionalne konferency.

Dźeń a wjace smjertnych woporow

póndźela, 05. nowembera 2018 spisane wot:

Agrigent (dpa/SN). Při ćežkich njewjedrach a zapławjenjach je w Italskej dotal něhdźe 30 ludźi žiwjenje přisadźiło. Wčera zemrěštaj Italčanaj, kotrajž w Němskej bydlitaj, jako woda jeju awto sobu torhny. W nocy na njedźelu zličichu dźesać smjertnych woporow. Dźewjećo zahinychu, jako woda prózdninski dom, w kotrymž chcyštej swójbje kónc tydźenja přežiwić, zapławi. Dwě wosobje přežiwi­štej, dokelž běštej runje nakupować. Italski ministerski prezident Giuseppe Conte je potrjecheny region wčera wo­pytał. W samsnym času bě nutřkowny minister Matteo Salvini na sewjeru we Veneciskej po puću, hdźež běštej wichor a zliwki wulke škody zawiniłoj.

Zwjazk ratarjow trochuje, zo je wichor něhdźe 14 milionow štomow spowróćał. Wohnjowa wobora wozjewi widejo spjateho jězora, kotrehož powjerch bě kompletnje ze štomami pokryty. Škody móhli so tež negatiwnje na zymski sport wuskutkować. Sněhakowarske čary w Dolomitach wupadaja kaž „bombardowane bitwišća“, piše nowina La Repubblica.

Tiger bjez zubow?

póndźela, 05. nowembera 2018 spisane wot:
Nětko wón tu je, prěni Serbski sejm. 24 čłonow jemu přisłuša, a za dwaj tydźenjej zhonimy, štó twori jeho předsydstwo, takrjec prěnje „serbske knježerstwo“. Najebać wulke wotpokazanje dyrbju přiznać, zo běchu wólby a wuličenje hłosow jara dokładne. Připóznaće wuprajam iniciatiwnikam za wutrajnosć, zo su nimo wšěch ćežow­ při wěcy wostali a swoju ideju zwoprawdźili,­ znajmjeńša dźělnje. Nětko mamy wočaknyć, kak komunalna a nadregionalna politika na wuzwolenje prěnjeho serbskeho parlamenta reaguje. Hinak hač iniciatiwnicy sej mjenujcy myslu, zo njebudu němscy politikarjo hnydom za čłonami sejma běhać a jich na čerwjenym přestrjencu witać, ale budu ze swo­jimi wupruwowanymi partnerami dale­ dźěłać. Hdyž iniciatiwnicy tu runje telko mocy nałoža, kaž su Serbow na wsy wo swojej ideji informowali, potom wostanje Serbski sejm zawěsće wjele citowany tiger bjez zubow. Janek Wowčer

To a tamne (05.11.18)

póndźela, 05. nowembera 2018 spisane wot:

Jónu wokoło Wulkeje Britaniskeje płuwał je 33lětny Ross Edgley. Wón trjebaše za 2 900 kilometrow dołhu čaru 157 dnjow. Jako so wón wčera pobrjohej w juhowuchodnym Margate bližeše, přewodźeše jeho witanski komitej 400 płuwarjow. Tam bě so rekordne „pućowanje“ 1. junija zahajiło. Poprawom chcyše płuwar čaru za sto dnjow zmištrować. Wulke žołmy, zyma a kwale pak tomu zadźěwachu. Edgley płuwaše wšědnje dwanaće hodźin a přenocowaše na čołmje.

Mjeztym 3. swěcowy spektakl w Podstupimje je sej kónc tydźenja na wšě 100 000 ludźi wobhladało. Wot pjatka bě tam něhdźe 30 objektow na wosebite a zdźěla­ spektakularne wašnje wobswětlenych. Ludźo ćahachu ze swěćacymi powětrowymi balonami po měsće. Na wjacorych městnach wustupowachu hudźbne skupiny a pokazachu wohnjowu show.

Trump hrozy z namocu

pjatk, 02. nowembera 2018 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je krótko do wólbow kongresa migrantam z namocu hrozył, dyrbjeli-li woni ilegalnje do USA přińć. Wojacy na mjezy budu wotpowědnje reagować, jeli migranća kamjenje mjetaja, rjekny Trump wčera w swojej narěči w Běłym domje. Wón wojakam praji, zo maja kamjenje mjetacych migrantow za wobrónjenych­ měć, štož by rěkało, zo móhli na ćěkancow třěleć. Wuraznje rjekł pak Trump to njeje.

Protesty po pušćenju žony

Islamabad (dpa/SN). Dwaj dnjej po pušćenju bohahanjenja dla k smjerći zasudźeneje křesćanki protesty radikalnych islamistow w Pakistanje dale traja. Rozmołwy mjez knježerstwom a radikalno­islamskej skupinu Tehreek-e-Labaik Pakistan, połoženje změrować, su zwrěšćili. Protesty běchu wčera wudyrili, po tym zo bě sudnik před wosom lětam k smjerći zasudźenu Asiju Bibi ze smjertneje cele pušćił. Křesćance běchu wumjetowali, zo je w zwadźe z druhimi žonami profeta Mohammeda haniła. Mać pjeć dźěći běchu lěta 2010 k smjerći zasudźili.

Podźěl ekomiliny 38 procentow

Zapósłanča Lěwicy w Němskim zwjazkowym sejmje Caren Lay (srjedźa) a jeje sobudźěłaćer Silvio Lang (nalěwo) staj so dźensa wo aktualnym połoženju w Serbach mjez druhim w redakciji našeho wječornika wobhoniłoj. W srjedźišću rozmołwy ze šefredaktorom­ SN Janekom Wowčerjom steješe nimo njedawnych nadpadow na serbskich­ młodostnych tež spěchowanje digitalizacije. Caren Lay Serbow w tym zwisku namołwja sej trěbne srědki za zaměrnišo wužadać. Foto: SN/Hanka Šěnec

nawěšk

nowostki LND