Namibija w Budyskej bance

srjeda, 11. nowembera 2015 spisane wot:

Nowa wustajeńca serbskeho tworjaceho wuměłstwa, kotruž wot zašłeho štwórtka w Budyšinje pokazuja, steji pod hesłom „Ja sym“. Hłowny motiw kołowokoło wobrazow pak su skerje pjenjezy. To započina so hižo pola hosćićela wustajeńcy, Budyskeje Ludoweje banki na Hošic hasy.

Wuměłstwo w srjedźišću pjenježnistwa, na bance – znjese so to scyła? Hdyž tola při přewuskim wusměrjenju na wuspěch wuměłstwo – wšojedne kotreje družiny – často pod tym ćerpi. Přiwšěm, zwiska mjez wuměłstwom a pjenjezami je we wšěch časach było. W srjedźowěku a nowowěku sy jako wuměłc pak bohateho spěchowarja měł pak jako nimašnik wumrěł. A dźensa wuměłske twórby za zdźěla njepředstajomne płaćizny přesadźuja, kaž na přikład před třomi lětami wobraz „Der Schrei“ Edvarda Muncha za nimale 120 milionow dolarow.

Banka je prawy partner

Na pogromowu nóc dopominali

wutora, 10. nowembera 2015 spisane wot:
Pjeć kopolakow na róžku Dr. Arnošta Mukoweje a Kurta Pchalekoweje hasy w Budyšinje skedźbnja na tehdy tam bydlacu židowsku swójbu Sabath. Na jich dóńt su wčera składnostnje pogromoweje nocy 9. nowembra 1938 spěwajo a modlo so dopominali. Mać Elsu Sabath kaž tež dźowce Alice a Käthe běchu před 77 lětami po měsće ćěrili a wšitke tři w Auschwitzu zamordowali. Farar Johannes Probst namołwješe k česćownemu wobchadźenju ze wšěmi tu bydlacymi ludźimi. Foto: SN/Maćij Bulank

Chóraj Budyšin a Łužyca zahoriłoj

póndźela, 09. nowembera 2015 spisane wot:

Kopicu najwšelakorišich poskitkow kulturneho razu sy kónc tydźenja wu­žiwać móhł. Nahladna ličba zajimcow je so wčera za spěwne popołdnjo na Haslowskej Bizoldec žurli rozsudźiła.

Haslow (AW/SN). Wokřewjacy kermušny koncert z chóromaj Budyšin a Łužyca je wčera pola Bizoldec w Haslowje wjace hač 60 připosłucharjow dožiwiło. Po lońšim wustupje w Choćebuzu a na přeprošenje Zwjazka serbskich wuměłcow koncertowaštej nětko wobě ćělesy w Hornjej Łužicy w dalšim zhromadnym programje. Tón skićeše pisany wěnc serbskich spěwow – nowočasnych a ludowych – kaž tež pěsnje susodnych słowjanskich ludow a z dalšich krajow.

Počesća serbsku stawiznarku

póndźela, 09. nowembera 2015 spisane wot:
Budyšin (Šo/SN). Stawiznarka Trudla Malinkowa ze Serbskeho instituta dóstanje lětuše myto Concordia Historical Instituta­ w missouriskim Saint Louisu za swoje slědźenja wo serbskim fararju Janu Kilianu. Concordia Historical Institute wěnuje so přeslědźenju a hajenju historiskeho­ namrěwstwa Lutherskeje cyrkwje – Missouriskeje synody w USA. Ewangelski duchowny Jan Kilian nawjedowaše 1854 skupinu něhdźe 600 serbskich wupućowarjow, kotřiž nańdźechu w Serbinje, blisko texaskeje stolicy Austina, nowu domiznu. Hišće w 1920tych lětach wotměwachu so tam serbske bohosłužby. Hač do dźensnišeho pěstuja někotři tamniši wobydlerjo serbske nałožki a wudźeržuja mnohostronske poćahi do Łužicy.­ Trudlu Malinkowu, kotraž je tež knihu wo serbskich wupućowarjach do zamórskich krajow napisała, počesća 12. nowembra w Saint Louisu za zběrnik studijow „Jan Kilian (1811–1884) – pastor, poet, emigrant“. Dwurěčny, němsko-jendźelski zwjazk bazuje na mjezynarodnej konferency Serbskeho instituta.

Tři myta za film z Chorwatskeje

póndźela, 09. nowembera 2015 spisane wot:

Choćebuz (HA/SN). Tak kaž hižo často na Choćebuskim festiwalu wuchodoeuropskeho filma je sej tež na 25. jubilejnym wot 3. do 8. nowembra film z Chorwatskeje prěnje myto wudobył.

Na swjatočnym zarjadowanju sobotu wječor w měšćanskej hali su wuznamjenili film „Připołdniše słónco“ chorwatskeho režisera Dalibora Matanića – a to hnydom trójce. Jako najlěpši mjez dwanaćomi produkcijemi dósta wón 25 000 eurow a škleńčanu figuru Lubina. Nastał bě film w słowjensko-serbiskej koope­raciji. Tihanu Lazović, kotraž měješe hłownu rólu, počesćichu jako najlěpšu hrajerku festiwala. W pasku „Připołdniše słónco“ předstajeja serbisko-chorwatsku lubosć, kotraž ćerpi pod politiskimi a wójnskimi wobstejnosćemi w krajach tehdyšeje Juhosłowjanskeje. Publikum měješe přinošk „Siska Deluxe“ ze Słowjenskeje za najlěpši.

9. 11. – Historiski dźeń

póndźela, 09. nowembera 2015 spisane wot:

W stawiznach Němskeje drje njeje druheho termina, kiž ma tajki wuznam kaž 9. nowember. Najwjace ludźi w našim kraju zwjazuje z nim spektakularne powalenje Berlinskeje murje 1989 jako wjeršk měrniweje rewolucije a jako dźeń radosće.

Jako přewšo struchły dźeń porno tomu wostanje 9. nowember 1938 w pomjatku. Tón dźeń docpě přesćěhanje němskich židow swój dotalny wjeršk. Po smjertnym atentaće na němskeho diplomata w Parisu inscenowachu němscy nacionalsocialisća tak mjenowanu kristalowu nóc. Po wšěm kraju zapusćachu nacije židowske wobchody a bydlenja a zapalachu synagogi. Sta židow při tym morichu.

9. nowember je pak tež dźeń załoženja Weimarskeje republiki. Tehdy wuwoła Philipp Scheidemann (SPD) z woknom Berlinskeho Reichstaga „Němsku republiku“. Něšto hodźin pozdźišo proklamowaše lěwicar Karl Liebknecht na balkonje Berlinskeho hrodu Swobodnu socialistisku republiku Němsku.

9. nowembra 1923 spyta Hitler ze swojimi přiwisnikami w Mnichowje prěni króć z pučom móc na so storhnyć. SN

Chce k akceptancy SKI přinošować

pjatk, 06. nowembera 2015 spisane wot:
Serbska kulturna informacija Lodka w Choćebuzu, zaměstnjena w tamnišim Serbskim domje na Augusta Bebelowej, spjelnja wažne nadawki za prezencu Serbow w delnjołužiskej metropoli. Mjez druhim zastaruje wobydlerjow a hosći z informacijemi kołowokoło zarjadowanjow k serbskim temam abo ze serbskim wobsahom. Nowa sobudźěłaćerka Sandra Mählojc chce w swojim dźěle k akceptancy Lodki w Choćebuzu a wokolinje přinošować. Michael Helbig

Chrósćicy (KJu/SN). Přihot hłowneje wólbneje zhromadźizny bě ćežišćo wčerawšeho wuradźowanja předsydstwa župy „Michał Hórnik“ w Chrósćicach. Na „hłownu“, kotruž přewjedu pjatk, 13. nowembra, na Wotrowskej starej šuli, wočakuja cyłkownje 50 delegatow. Na njej wuzwola zdobom nowe župne předsydstwo. Prěnje namjety za čłonow hižo předleža. Přiwšěm pak pytaja w regionalnym zwjazku Domowiny dale zwólniwych, kotřiž chcyli w gremiju sobu skutkować, zo by dźěławosć Kamjenskeje župy zaručena była. Zdobom skedźbnichu wčera hišće raz na to, zo dóstanu delegaća župneje hłowneje zhromadźizny swoje delegatne podłožki hakle na zhroma­dźiznje we Wotrowje.

1946 přewjedźechu w Pančicach-Kukowje prěni nazymski koncert po Druhej swětowej wójnje w Serbach. Po nim slědowachu kóždolětnje dalše, tež na druhich městnosćach Hornjeje a Delnjeje Łužicy. Dźeń a wjace serbskich kulturnych ćělesow je tele zarjadowanja spěwnje a instrumentalnje wobrubjało. Nazymskokoncertne hibanje w Serbach wuwi­ so k woprawdźitej tradiciji, kotraž słuša hač do dźensnišeho ke krutemu wobstatkej našeho kulturneho žiwjenja.

Tele wuwiće bě jeno dźakowano wšelakim organizatoram móžne – serbskim towarstwam z Domowinu na čole, městnym Domowinskim skupinam a nětko tež dźak Załožbje za serbski lud. Wona mjeztym lěto wob lěto koncerty přiho­tuje, wučinja za nje městnosće a wabi na zarjadowanja. Ale bjez zwólniwosće na­šich­ serbskich kulturnych cyłkow njebychu tele koncerty tak wuspěšne byli. Wosebje serbskim lajskim chóram, rejwanskim skupinam a ansamblam słuša tuž wosebite připóznaće.

Ratarske wurazy sej wot nana přiswojił

srjeda, 04. nowembera 2015 spisane wot:

W Ludowym nakładnistwje Domowina wuńdźe nětko domiznowědna kniha pod titulom „Hdźe statok mój“, kotruž je napisał 78lětny rodźeny Baćonjan dr. Beno Knebel, kiž bydli dźensa z mandźelskej w Berlinje. Alfons Wićaz je so z nim rozmołwjał.

Što je Was pohnuło po telko lětach zwonka Łužicy wudać knihu, w kotrejž wopisujeće swój ródny dom a žiwjenje w Baćonju?

B. Knebel: Jako rentnar mějach nadobo wjele swobodneho časa. Wužiwach swój kompjuter jako pisansku mašinu. Sym so ze wšelakimi temami zaběrał, tak na přikład z wulětnymi jězbami po cyłej Europje a zwonka njeje, ale tež z dopomnjenkami na čas dźěćatstwa. Hižo jako 16lětny wyši šuler napisach 1953 nastawk wo Baćonju, kotryž sym před lětami wjesnjance knjeni Žurowej pokazał a wona je jón serbskemu nakładnistwu sposrědkowała.

W swojej knize dokumentujeće serbske ratars­ke žiwjenje 1940- do 1950tych lět. Što je Was při tym fascinowało?

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND