Je so wam kónc tydźenja hižo raz wostudźiło? Mi nic. Znajmjeńša pjatk po wječorach nic. Kóždy tydźeń mjenujcy wěm, zo směm tři hodźiny swojeho časa rejowanju wěnować. To je za mnje móhłrjec ritual. Hdyž zastupju do baletneje žurle Serbskeho ludoweho ansambla, potom móžu wšě druhe starosće za krótki čas zabyć. Rejować, to njeje jenož za mnje zaběra we wólnym času, ale runje tak za dźesatki druhich w Serbach. Jeničce w Hornjej Łužicy mamy štyri serbske folklorne rejowanske skupiny: Wudworskich, Smjerdźečanskich, Slepjanskich a rapsodistow z Budyšina. Ja sym nimale wšě hižo raz wuspytał, wšako sym w Smjerdźacej rejować nawuknył, we Wudworju do serbskeje reje so zalubował, a nětko we Łužičanskej rapsodiji směm stajnje zaso swoje limity wupruwować.

Před dobrymaj lětomaj je domjacy lěkar swoju praksu w Chrósćicach zawrěł. W druhich kónčinach Łužicy je situacija podobna. Mnohim ludźom je to zarězk, kotryž so dołho dale wuskutkuje. Štóž fachoweho lěkarja trjeba, jědźe dawno hižo do Kamjenca, Wojerec abo Budyšina. Za někotrežkuli lěkowanje jědu pacienća samo hač do Drježdźan abo Zhorjelca. Dźěławi dyrbja za to dźeń dowola wzać. Za staršich ludźi, kiž sami awto nimaja, je kóždy lěkarski termin logistiske wužadanje. Štóž je na bus abo ćah pokazany, je často wjacore hodźiny po puću – za termin, kotryž traje snano jenož 15 mjeńšin. Tu njeńdźe jenož wo medicinske zastaranje. Dźe wo prašenje, kak žiwjenjahódny ma wjesny rum w přichodźe być. Politika rěči wo runohódnych žiwjenskich poměrach. Tola štóž je na wsy we Łužicy žiwy, dožiwja husto to nawopačne. Mjeztym zo je w městach wuběr lěkarskich praksow dosć wulki, je kóžda wjesna praksa, kotraž so zawrěje, dalša dźěra w syći medicinskeho zastaranja ludźi.

Prěni raz po přewzaću zastojnstwa je so nowa Njeswačanska wjesnjanostka Juliane Macalina we wozjewjenskim łopjenje gmejny wobšěrnišo wo swojim dźěle słowa jimała a při tym tež dohlad do komunikacije mjez wobydlerjemi a sobu dała: Wosebje dojimawe bě wuprajenje „ihr in der Verwaltung seid faule Schweine“.

Wona samo tróšku žortnje z tajkimi skřiwdźenjemi wobchadźa pisajo, zo njeje dotal na zarjedźe ani korčenje zasłyšała ani dožiwiła, zo so něchtó w błóće wala. A wězo bu wona hižo w prěnim połlěće z pisomnym wumjetowanjom konfrontowana, zo „njebě ženje tak zlě w gmejnje kaž pod nowym wjesnjanostu“. Wšako ma sej tež zwjazkowy kancler Friedrich Merz naposkać, zo najšpatniše knježerstwo wšěch dobow demokratiskeje Němskeje nawjeduje.

„Tola hudźba je rěč, kotraž zjednoća cyły swět!“, spěwa skupina Holaski w swojim znatym spěwje „Ejo, ejo“. Wšojedne hač w ćahu, w awće, w lětadle abo při morju – hudźba nas čłowjekow stajnje přewodźa a přez hranicy zwjazuje. Wosebje zwjeselace je, zo je hudźba z našeho serbskeho regiona dźensa na mnohich online-platformach přistupna, tak zo móža ludźo ju wšudźe słuchać. Tak drje wostanu naša rěč, naša kultura a naše tradicije tež přez wulke zdalenosće blisko. Hudźba ma wosebitu móc, dopomnjenki a začuća zbudźić. Někotre znate zynki dosahaja a hižo nastawaja wobrazy domizny, swójby, přećelow a zhromadnych dožiwjenjow. Runje młodym Serbam, kotřiž pućuja, studuja abo su z časami daloko wot domizny žiwi, móže serbski spěw začuće domizny posrědkować. Hudźba na to dopomina, hdźe swójske korjenje su.