Nastork za žiwu dwurěčnosć

štwórtk, 03. januara 2019 spisane wot:

Wot lětušeho płaći Serbski komunalny program­ w Sakskej. Z njeho dóstanje kóžda komuna w dwurěčnym sydlenskim rumje njewobmjezowanu lětnu podpěru 5 000 eurow, zo by serbšćinu spěchowała. Z Marju Michałkowej, předsydku Rady­ za serbske naležnosće Sakskeje, je Andreas Kirschke wo tym porěčał.

Na čo je program wusměrjeny?

M. Michałkowa: Wotnětka pře­wostaja swobodny stat kóžde lěto njeběrokratisce 300 000 eurow. Pjenjezy su wjazane na spěchowanje dwurěčnosće, słuža aktiw­nemu nałožowanju serbskeje rěče. Tak komuny lětnje pawšalnje 5 000 eurow dóstawaja, njetrjebaja próstwu stajić a wužiwanje dokumentować. To płaći za 29 komunow w Budyskim a 15 dalšich w Zhorjelskim wokrjesu.

Što budźe ze zbytnej sumu pjenjez?

M. Michałkowa: Chcemy serwisowy běrow zarjadować, kotryž komunam přełož­ki zaruča. Tam maja na přikład přeprošenja za zarjadowanja, posedźenja a schadźowanja kaž tež mustrowe wustawki w serbšćinje zestajeć.

Što to konkretnje rěka?

Webstronu dale pjelnić

štwórtk, 20. decembera 2018 spisane wot:

Internetny poskitk dyrdomdej.de měri so na kubłarki runje tak kaž na staršich. Milenka Rječcyna je so z před­sydku Serbskeho šulskeho towarstwa Ludmilu Budarjowej rozmołwjała.

Mjeztym wosom měsacow je internetna strona „dyrdomdej.de“, kotruž je Serbske šulske towarstwo wuwiło, online. Kajki je dotalny wothłós?

L. Budarjowa: Smy jara spokojom. Nimamy na stronje ličak wužiwarjow. Tón chcemy hišće instalować. Njemóžu tuž z wěstosću rjec, kelko ludźi stronu wužiwa. Wěste pak je, zo je wona woblubowany srědk zaběry w našich dźěćacych dnjowych přebywanišćach a mjez staršimi. Dale a wjace kubłarkow wužiwa tam podate nadawki za wuknjensku zaběru z dźěćimi a předłohi za wumolowanje. Wězo swój čas traje, prjedy hač so na wužiwanje tajkeho noweho medija zwuča.

Poskitk je w swětadalokej syći prezentny. Su tež tajcy zwonka pěstowarnjow SŠT, kotřiž poskitk wužiwaja?

Kak dale po ewaluaciji?

póndźela, 17. decembera 2018 spisane wot:

Mjez wědomostnikami, kotřiž su so zabě­rali z ewaluaciju wučby delnjoserbšćiny na zakładnych šulach w Braniborskej, bě tež dr. Jana Šołćina. Milenka Rječcyna je so ze sobudźěłaćerku Bu­dyske­ho Serbskeho instituta a Instituta za sorabistiku Lipšćanskeje uniwersity rozmołwjała.

Što je facit skutkowanja skupiny wědomostnikow a studentow?

J. Šołćina: Z ewaluaciju běchu wulke wočakowanja zwjazane. Wona bu wja­core lěta přihotowana a bě trěbna. Derje, zo bu přewjedźena.

Su wuslědki překwapili?

J. Šołćina: Ewaluacija bě jara wobšěrnje zapołožena. Wuslědki su mjenje abo bóle to potwjerdźili, štož su mnozy hižo intuitiwnje začuwali abo štož běchu wobkedźbowanja mnohich na posrědkowanju delnjoserbšćiny lěta dołho pokazowali. Nam předleži nětko kompleksne, intensiwne a empiriske přepytowanje.

Kak nětko dale postupujeće?

Tež młodźina angažowana

wutora, 11. decembera 2018 spisane wot:

Kulowske towarstwo Bratrowstwo wotmě­ minjeny pjatk swoju hłownu a wólbnu zhromadźiznu w Salowje. Za před­sydku wuzwolichu znowa Sonju Hrjehorjowu. Janek Wowčer je so z načolnicu najwjetšeho serbskeho towarstwa Kulowskeho regiona rozmołwjał.

Čłonojo Bratrowstwa su Was třeći króć za předsydku wuzwolili. Kak to wosobinsce hódnoćiće?

S. Hrjehorjowa: To je mi pohon, dale za towarstwo skutkować. Zdobom je to dopokaz, zo su čłonojo z mojim dźěłom spokojom. Sym dźakowna za dowěru. Chwalu sej zhromadnosć cyłeho předsydstwa a dźělenje nadawkow, štož sym w rozprawje wuzběhnyła. Lětsa su mje čłonojo předsydstwa za čas dlěšeje chorosće derje zastupowali.

Što běchu wjerški w běhu lěta?

S. Hrjehorjowa: Na kóždy pad běštej to lětny a patronatny swjedźeń Bratrowstwa, kotryž zwjazamy stajnje ze swjedźenjom za cyłu serbsku wosadu. Dalšej wjerškaj běštej swójbnej pućowani. Z Achimom Mičom pobychmy nazymu w Sakskej Šwicy­, a nalěto wulećachmy sej z kolesom. Za njón smy cil krótkodobnje změnili a so zhromadnje jako Bratrowstwo na beneficny koncert do Łazka po­dali.

Kak Serbja mysla?

štwórtk, 06. decembera 2018 spisane wot:

Čěski basnik a přećel Serbow Milan Hrabal je zawčerawšim swójsce zesta­janu zběrku přisłowow „Z łužiskeje pokła­downje“ w Budyšinje předstajił. Bosćan Nawka je so z nim rozmołwjał.

Knježe Hrabalo, što je Was pohnuło trojorěčnu zběrku přisłowow wudać?

M. Hrabal: Sym hižo dwě dwurěčnej zběrce z tajkimi wobrotami zestajał. Časćišo pak su mi Němcy woprawnjene prašenje stajili, kak měli přisłowa rozumić, hdyž ani čěsce ani serbsce njemóža. Tak sym zběrce němske přełožki přidał. Móžu rjec, zo je zajim Němcow na Serbach tule mysličku zrodźił.

Rěčiće wo přełožkach. Čehodla njejsće so na hižo eksistowace wotpowědniki zło­žował?

Młody talent hudźi z koryfeju

wutora, 27. nowembera 2018 spisane wot:

Serbski ludowy ansambl hotuje so na při­chodnej wjerškaj. Zajutřišim wuho­tuje sinfoniski koncert a sobotu wosebity program „Agua e vinho“, hdźež mjez druhim 14lětny gitarist Matteo Hórnik jako hósć wustupi. Bosćan­ Nawka je so z nim rozmołwjał.

Knježe Hórniko, přichodnu sobotu hu­dźiće w Röhrscheidtowej bašće zhromadnje ze sławnym słowjenskim gitaristom Nejcom Kuharjom. Kak staj zwučowałoj, a sće snano napjaty?

M. Hórnik: Najprjedy dyrbiš sej swój hłós sam nazwučować, doniž jón dospołnje njewobknježiš. Zhromadnje probu­jemoj hakle krótko do koncerta. Potom so na wěste tempo dojednamoj, při čimž budźe wosebje wažne mustry w kruchach wobkedźbować. A haj, trochu napjaty sym. Z tajkim znatym gitaristom hromadźe hrać je něšto wosebite a rědka šansa.

Kak dołho sće zwučował, a kelko hodźin so wob dźeń z gitaru zaběraće?

M. Hórnik: Za koncertnej kruchaj sym wjacore tydźenje znajmjeńša hodźinu wob dźeń zwučował. Cyłkownje wěnuju so wšědnje něhdźe štyri hodźiny swojemu instrumentej.

Čehodla a kak sće so za gitaru rozsudźił?

Mina Witkojc dale inspirěruje

štwórtk, 22. nowembera 2018 spisane wot:

Braniborske statne ministerstwo za wědomosć, slědźenje a wuměłstwo přepoda přichodnu sobotu w Bórkowach prěni króć Myto Miny Witkojc Žylowskemu dźěćacemu dnjowemu přebywanišću „Mato Rizo“, kotrež je w nošer­stwje Serbskeho šulskeho towarstwa. Milenka Rječcyna je so ze zamołwitej za naležnosće Serbow Braniborskeje, ze statnej sekretarku za kulturu a wědomosć Ulriku Gutheil, rozmołwjała.

Hdźe je Myto Miny Witkojc zakótwjene?

U. Gutheil: Minjene lěta je Braniborska z rjadom naprawow k tomu přinošowała, kulturu a rěč Serbow lěpje zachować a dale wuwiwać. W lěće 2014 bu serbski zakoń nowelěrowany, lěto po tym wotměchu so prěnje wólby Rady za naležnosće Serbow a lěta 2016 bu krajny plan za sylnjenje delnjoserbšćiny wobzamknjeny – Myto Miny Witkojc je naprawa krajneho plana.

Na koho je myto wusměrjene?

Program jaknya regionalny

wutora, 20. nowembera 2018 spisane wot:

Sobotu wotměje so we wulkim domje Budyskeho Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła 144. schadźowanka. Bosćan­ Nawka je so z Jakubom Wowčerjom, kiž zhromadnje z Maksimilianom Kralom zarjadowanje wospjet wuměłsce­ nawjeduje, rozmołwjał.

Knježe Wowčerjo, prěni raz je hłowne jewišćo NSLDź hrajnišćo programa schadźowanki. Kak so to wuskutkuje?

J. Wowčer: Wuměnjenja su přirunujo z „Krónu“ wo wjele přihódniše. Wosebje za wobswětlensku techniku je wuchadźišćo cyle hinaše, štož skići nam retomas přidatnych móžnosćow. To chcemy a budźemy wězo wužiwać. Za to mamy jewišćowy zawěšk. Nimo z tym zwisowacych dramaturgiskich lěpšin wolóža wón nam přetwar mjez jednotliwymi přinoškami. Přestawki budu tuž jara krótke, tež dokelž móžemy na přikład z hižo přistupnymi kalešemi dźěłać.

Što woznamjenja nowe zarjadnišćo za přihladowarjow?

Snadne rozdźěle – sylne wuskutki

štwórtk, 15. nowembera 2018 spisane wot:

Lětuši fachowy dźeń 2plus steješe pod hes­łom „Diskursy pozbudźowaca wuč­ba­ – empatiska a za žiwjenje wuznam­na“. Milenka Rječcyna je ze zamołwitym regionalneje wotnož­ki Sakskeho krajneho zarjada za šule a kubłanje za serb­ske šulstwo Bosćijom Handrikom a nawodnicu Rěčneho centruma WITAJ dr. Beatu Brězanowej rěčała.

Je lětuši fachowy dźeń na dotalnej, w zašłymaj lětomaj wotměwacej so, zarjadowani nawjazał?

B. Handrik: Haj, nitka fachowych dnjow 2plus hodźała so takle zjeć: diferencowanje, systematisce a z přichil­nosću wuwučować. Wučerjo posrědkuja w rozdźělnych předmjetach wšědnje wobsahi po rozdźělnych metodach a podadźa so ze šulerjemi do procesa zaměrneho wuknjenja.

A što mamy sej pod empatiskej wučbu předstajić?

B. Handrik: W idealnym padźe so šuler narěčany čuje wot temy, kotruž runje wobjednawaja, a wón sebi samemu dowěri, zo zapřimnje, kak ma sej wotpowědnu wědu přiswojić.

Kak móže wučer k tomu přinošować?

Wotmach je nuznje trěbny

srjeda, 14. nowembera 2018 spisane wot:

Mjez třomi delegatami z Budyskeho wo­krjesneho zwjazka CDU, kotřiž wu­zwo­la na zwjazkowym zjězdźe 8. decembra w Hamburgu sobu nowu před­syd­ku abo noweho předsydu strony, je Ro­land Ermer z Njedźichowa. Axel Arlt je z nim porěčał.

Kak sće wokrjesny stronski zjězd minjeny kónc tydźenja w Kumwałdźe dožiwił?

R. Ermer: Čłonojo so wjesela, zo započnje so w CDU něšto hibać. Su wćipni, štó so na zwjazkowym zjědźe přesadźi.

Změja čłonojo wšelakich faworitow?

R. Ermer: Po mnohich rozmołwach mam zaćišć, zo za nas Jens Spahn žanu rólu njehraje. Koho budu delegaća wu­zwolić, Friedricha Merza abo Annegret Kramp-Karrenbauer, njehodźi so hižo rjec. Jeju dožiwili hišće njejsmy. Tohodla streamuja regionalne zetkanja CDU samo online w interneće, zo móhł je kóždy slědować, kiž so wobdźělić njemóže.

A wosobinsce?

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND