Ludźom bliska była a jich přewodźała

štwórtk, 11. apryla 2019 spisane wot:

Fararka Antje Schröcke je dźewjeć lět w Slepjanskej kónčinje jako dušepastyrka a poradźowarka za potrjechenych brunicoweje jamy skutkowała. Wo wobsahach jeje dźěła a planow je so ­Andreas Kirschke z fararku rozmołwjał.

Što Was hladajo na rozžohnowanje jima?

A. Schröcke: Začuwam wulku dźakownosć. Rozžohnowanska Boža słužba 24. měrca w Slepjanskej wosadźe bě jara hnujaca. Wjetši dźěl ludźi, kotřiž su přišli, znajach ze wšelkich gremijow a z wosady. Z mnohimi mějach wosobinsce činić. To je mje česćiło, zo sej prajach: „Sym ludźi woprawdźe w jich wotpowědnych žiwjenskich situacijach docpěła.“

Čehodla nětko po dźewjeć lětach skutkowanja tu přestanjeće?

A. Schröcke: Tuchwilne zrěčenje by klětu nalěto wuběžało. Tak bě načasu sej něšto­ noweho pytać a nańć. Trjebam nowe wužadanje.

Kak sće w Slepjanskej wosadźe přistup k ludźom dóstała?

„Přeju kóždej šuli tajki cyłk“

srjeda, 10. apryla 2019 spisane wot:

19. hłowna zhromadźizna Domowiny 30. měrca w Chrósćicach je někotre zajimawe aspekty wujewiła, tež njewočakowane. Janek Wowčer je so po zhromadźiznje z předsydu Domowiny Dawidom Statnikom rozmołwjał, kak je dźeń na njeho skutkował.

Kajki je Waš zaćišć po 19. hłownej zhromadźiznje Domowiny?

D. Statnik: Zhromadźizna bě połna temow a diskusijow, a smy sej we wjacorych dypkach zajimawy wuspěch zdobyli. Sym wolóženy, zo je so derje radźiła.

Běchu słowa čłona Serbskeho sejma Alexandra Pólka sposrědkowace?

D. Statnik: Zawěsće! Jeho słowa chutnje bjeru. Su-li to tež słowa Serbskeho sejma, potom tež moje słowo płaći, zo je to dobry rozmołwny zakład. Kak dale póńdźe, je hišće wotewrjene. Ale jenož podamy-li so na samsnu runinu, je tež móžno ze sobu rěčeć.

Delegaća hłowneje zhromadźizny su dźěłowe směrnicy za skutkowanje hač do lěta 2021 schwalili. Njeje jich trochu jara wjele, a njeby snano lěpje było so na ćežišća wusměrić?

Zwjazkowy předsyda strony Zwjazk 90/ Zelenych Robert Habeck přebywaše njedawno w Budyšinje. Po wopyće w Serbskim instituće je so Axel Arlt z nim rozmołwjał.

Knježe Habecko, što sće na swojej krótkej wiziće w Budyšinje nazhonił?

R. Habeck: W prěnim dźělu stejachu politiske debaty. Wopyt w Serbskim instituće bě mi kaž špihel za mój zwjazkowy kraj. Wšako pochadźam z Flensburga a běch minjene lěta politikar w kraju, kotryž je po ćežkich debatach a rozkorach hordosć na swojej dwě narodnej mjeń­šinje wuwił. A nětko sym trochu zdaća za serbstwo dóstał.

Němsko-danski pomjezny kraj bě Łužicy přeco wěsta orientacija. W čim widźiće sćin pódla wjele swětła?

Jednohłósnje su delegaća towarstwu Wendischer Freundes- und Arbeitskreis z wendlandskeho Łuchowa (Lüchow) asociěrowane čłonstwo w Domowinje spožčili. W Chrósćicach běštaj jeho 1. předsyda Ernst Stelte a 2. předsyda dr. Arne Lu­cke. Z nimaj je so Axel Arlt rozmołwjał.

Wobdźělitaj so prěni raz na hłownej zhromadźiznje Domowiny. Što staj wobkedźbowałoj?

E. Stelte: Sym zadźiwany, kelko delegatow a hosći tu na hłownej zhromadźi­znje je. Zdobom so wjeselu, zo je sakski ministerski prezident přišoł a postrownje porěčał. Jeho słowa su mje jimali, tež načate mnohostronske wobsahowe dypki. Domowina spjelnja šwarny, pisany kwěćel nadawkow. Trjebaš móc, chceš-li to zmištrować. Při čimž sym zwěsćił, zo tójšto tež čestnohamtsce zwoprawdźeja.

dr. A. Lucke: Začuwach ćopłotu, mějach začuće, w swójbje być. Jako wobydlerjo Wendlanda čujemy so wšej słowjanskej kulturje bliscy, štož spytamy w našim towarstwje wosebje spěchować. Tak chcemy korjenje wožiwić, kotrež su hižo před dołhim časom z rěču wotemrěli. To je nam wažne.

Serbski třěšny zwjazk je tuž partner?

„Twórba za wšěch Serbow“

srjeda, 03. apryla 2019 spisane wot:

Sobotu a njedźelu předstaja Serbski ludowy ansambl, chóraj Meja a Lipa, Sinfonietta Drježdźany a štyrjo solisća Korle Awgusta Kocorowy oratorij „Israelowa zrudoba a tróšt“. Bosćan Nawka je so z dirigentku a intendantku SLA Judith Kubicec rozmołwjał.

Knjeni Kubicec, što je najwjetše wužadanje hladajo na tutón wulkoprojekt?

J. Kubicec: Najćešo je terminy koordinować. Cyłkownje dźě 122 spěwarjow a hudźbnikow sobu skutkuje. Tež za kulisami je wjele ludźi zawjazanych. Wu­zběhnyć chcu našich technikarjow a naše šwalče. Cyle wotpohladnje smy so za pisanosć rozsudźili: Kocor, kiž bě ewangelski, je twórbu za wšěch Serbow spisał. Tole wotbłyšćujo wustupitej lajskej chóraj w katolskej drasće a naši spěwarjo w Budyskej ewangelskej drasće. Dalše wužadanje je, zo bu chětro naročna twórba hakle jónu, dokładnje před 25 lětami, předstajena a je tuž skerje mjenje we wušach, hač na přikład „Nalěćo“.

Kak sće oratorij z telko sobuskutkowacymi nazwučowała?

W Płomjenjach třoch dekadow

srjeda, 27. měrca 2019 spisane wot:

Dźensa swjećimy stote posmjertne na­rod­niny serbskeje spisowaćelki a lawreatki Myta Ći­šinskeho Hańže Bjeńšoweje. Składnost­nje je jeje syn Handrij Bjeńš ilustrowanu čitanku „Nitka witka a dru­he stworjenčka“ wudał. Bosćan Nawka je so z nim rozmołwjał.

Knježe Bjeńšo, knihu k stoćinam Wašeje maćerje mam za jara kmane počesćenje. Sće składnostnu publikaciju zwoprědka w myslach měł?

H. Bjeńš: Zo chcu knihu wudać bě z mojeje strony hižo dlěje jasne. Wo wobsahu sym pak hakle poněčim rozmys­lował. W tym zwisku sym bibliografiju našeje njeboh maćerje přehladał. To po­trjechi lěta wot 1955 hač do 1980. Ćešo wšako bě, so tam njejewjace přinoški w cyłkownje 30 lětnikach Płomjenja přepruwować. Najwjetši dźěl nětko w zběrce wozjewjenych nastawkow sym tak našoł.

Sće w běhu rešerše na Wam dotal dospołnje njeznate teksty storčił?

Ideje spěšnišo zeskutkownjeć

póndźela, 25. měrca 2019 spisane wot:

Prawje wjele Serbow měło so na Sakskim fondsu Čiń sobu we wšitkich ka­te­go­rijach, nic jenož w serbskej, wobdźěleć, přeje sej Domowina. Z Christo­phom Bielu, nawodu projektoweje skupiny za Łužiski rewěr z towaršnosće Łužiski hospodarski region, je Axel Arlt wo móžnych njejasnosćach rěčał.

Što chowa so za zapřijećom „městne hospodarstwo“ jako skupina wobdźělnikow na Sakskim fondsu Čiń sobu?

Ch. Biele: Městne hospodarstwo mjenu­je wšitke předewzaća, starace so ze swojimi posłužbami a wudźěłkami wo hospodarske wuwiće we Łužicy.

Na čo měli projektowe próstwy z měst­neho hospodarstwa wusměrjene być?

Ch. Biele: W fondsu Čiń sobu płaća samsne prawidła za wšěch. Wažne je, zo so­ projektowe ideje na wuwołanych kategorijach orientuja. Mytować maja so ideje, kotrež naše zhromadne žiwjenje a naš region spěchuja. Hospodarske skutkowanje spěchowanskich prawidłow dla k tomu njesłuša.

Zaměr je potajkim socialny angažement předewzaćow za ludźi w komunje?

Ch. Biele: Na kóždy pad! Fonds Čiń sobu­ ma k tomu přinošować, zo budu ideje spěšnišo zeskutkownjene.

„Tu knježi prawe nastajenje“

štwórtk, 07. měrca 2019 spisane wot:

Orchester Serbskeho ludoweho an­sam­bla wuhotuje njedźelu, 10. měrca, wo­sebity koncert „Stysk a wysk“. Bosćan Nawka je so z Peterom Biloenom rozmołwjał, kiž wuměłcow jako hóstny dirigent­ nawjeduje.

Knježe Biloeno, kak je k tomu dóšło, zo w Budyšinje dirigujeće?

P. Biloen: Swět klasiskeje hudźby je chětro mały. Intendantka SLA Judith Kubi­cec – wona dźě je sama wustojna diri­gentka – bě w Amsterdamje operu Georga Friedricha Händela dirigowała. Zhromadny hudźbny přećel so w tym zwisku wo to postara, zo smój so zeznałoj. Jako mi intendantka wo Budyšinje a SLA powědaše, běch jara wćipny. Nětko sym zbožowny, zo móžach přeprošenje přiwzać a z orchestrom dźěłać.

Kak mamy sej tele dźěło předstajić? Kajki maće zaćišć wo „našich“ hudźbnikach?

Na rybowe lěto derje nastajeni

wutora, 05. měrca 2019 spisane wot:

Nalěćo so bliži a do nawróta zymy, kaž lo­ni w tym času, nichtó wjac prawje njewěri, tež jednaćel Chrjebjanskeje rybo­weje tzwr Dietmar Mühle nic. Jost Schmidtchen je so z nim wo lońšich wunoškach, wo aktualnym stawje a wo nowych wužadanjach rozmołwjał.

2018 bě ćežke a njezwučene lěto. Kak je wróćo zhladujo hódnoćiće?

D. Mühle: Mějachmy so na mnohe nje­wšědne situacije nastajić. Dołho tra­ja­ca suchota a njewšědna horcota stej přirodny přiliw hatow pomjeńšiłoj, tak zo staw wody chětro woteběraše. Ryby mějachu tuž mjenje kislika. Zdźěla njemóžachmy je wjace z čołma picować. Hižo kónc julija dyrbjachmy prěnje nuzowe wułójenja přewjesć, štož woznamjenješe straty. Nic pak mortwych, ale jara wosłabjenych rybow dla, kotrež trěbny přirost hižo njedocpěchu. Skónčnje tež cyłkowny wunošk jědźnych karpow wjace docpěli njejsmy. Kupcy pak wo tym njejsu wjele pytnyli, wšako běchu to skerje straty we waze, nic w ličbje rybow.

Kajke je aktualne połoženje?

„Čumpate sćěny“ tež bjez metala

štwórtk, 28. februara 2019 spisane wot:

Towarstwo barakka wobdźěli so jako wuhotowar Chróšćanskeho Kilankec stato­ka na lětušim folklornym festi­walu. Bosćan Nawka je so z předsydu Tobiasom Bulankom rozmołwjał.

Knježe Bulanko, prěni raz chce towarstwo barakka folklorny festiwal sobu wuhotować. Kak je k tomu dóšło?

T. Bulank: Swjedźeń planowacy wuběrk je nas časćišo narěčał, hač nochcyli so na někajke wašnje za festiwal anga­žować. Hižo před lětomaj dóstachmy konkretny namjet, sobotu w Chrósćicach statok wobhospodarić. Smy internje rozmyslowali, diskutowali a so naposledk rozsudźili poskitk njepřiwzać. Hłowna přičina toho bě, zo njeje tehdy prosće dosć našich čłonow chwile měło. Nětko to hinak wupada, tež dokelž je dalše napra­šowanje loni dočasnje dóšło. Tak móžachmy wšelake koncepty rozjimać. Skónčnje smy wothłosowali a budźemy so tuž wo Kilankec statok, kotryž je to­horunja prěni raz pódla, starać.

Před lětomaj sće hižo wosebite delikatesy w Chrósćicach spřihotował a předawał. Změjeće tež lětsa tajki kulinariski poskitk?

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND