W skupinkach za blidami

štwórtk, 16. nowembera 2023 spisane wot:

Zwjazkowe předsydstwo Domowiny chce jutře, pjatk, we Wojerecach „za blidami“ naćisk „Myta za hospodarstwo“ rozjimać. Što za tym tči, wopisuje dr. Hartmut Leipner, nawoda wuběrka za naležnosće změny strukturow, hospodarstwo a infrastrukturu, w rozmołwje ­z Axelom Arltom.

Čehodla chce Domowina „Myto za hospodarstwo“ spožčić?

H. Leipner: Je trjeba, wšitke aktiwity priwatnych předewzaćow na polu serbskeje rěče w šěršim zmysle připóznawać. K tomu słuša mjez druhim, zo w firmje aktiwnje serbsku rěč nałožuja, ju we wabjenju wužiwaja abo na druhe wašnje spěchuja. Wuznamjenjenje nima někajke pjenježne myto być. Skerje měło w zjawnosći wabić z tafličku abo ze znamješkom na podłožkach firmow a z tym wobswědčić, zo tu serbsku rěč podpěruja.

Předležacy naćisk za wustawki myta pak kriterije za požadanje njedefinuje?

Mysla hižo na festiwal 2025

wutora, 14. nowembera 2023 spisane wot:

Festiwalny wuběrk je wčera w Krawčikec korčmje z Chróšćanami a wjesnjanostu Markom Klimanom festiwal wuhódnoćił. Wo tym je so Marcel Brauman z Katharinu Jurkowej rozmołwjał.

Nawal hosći bě zaso jara wulki – su zastupjerjo dworow z wothłosom spokojom?

K. Jurkowa: Sobotu smy limit skoro docpěli, njedźelu njebě horcoty dla telko wopytowarjow kaž 2019. Lětsa běchu wšitke dwory wot spočatka programa hač do kónca jara derje pjelnjene, tež wosrjedź wsy bě wjele wopytowarjow. Wosebje kofej a tykanc pak njejsu lětsa tak derje předawali. Za 2025 nadźijamy so zaso šěsć wobdźělenych dworow.

Maja wšitcy wobdźěleni wotpohlad, tež za dwě lěće zaso sobu skutkować?

K. Jurkowa: Zasadnje haj. Konkretnje so klětu dorěčimy.

Kak běži stajne zhromadne dźěło mjez wuběrkom a čestnohamtskimi?

Festiwal je kaž wulki bifet

wutora, 07. nowembera 2023 spisane wot:

Wot dźensnišeho wabi mjezynarodna filmowa scena zajimcow do Choćebuza. Milenka Rječcyna je so ze serbskej dźiwadźelnicu a filmowej hrajerku ze Smječkec Boženu Bjaršec rozmołwjała.

Sym z „nowych medijow“ zhoniła, zo sće minjeny čas do wjacorych filmowych projektow zapřijata była. Kotry z nich je najaktualniši?

B. Bjaršec: We wobłuku Choćebuskeho filmoweho festiwala prezentuje telewizijny magacin Łužyca sobotu prapremjernje pask „Serbska utopija, kapitl I: Nowy swět – Eine neue Welt“. Produkcija labela Lusatia Film je projekt serbsko-němskeje syće Łužycafilm.

Wo čim film jedna?

B. Bjaršec: Přizemimy ze slědźerskej swětnišćowej łódźu w lěće 2123 w Grodku. Tam namakamy wšelake artefakty ze zašłosće, kotrež na łužiskich Serbow pokazuja. Sceny hraja w starym domskim, kotremuž hrozy rozpadanje. Za film pak běše to krasna kulisa. Wšako smy w ně­hdyšim dožiwjenskim parku Serbow přizemili.

W kotrej rěči bu film nawjerćany?

Z roboterom operować

póndźela, 06. nowembera 2023 spisane wot:

Wojerowski klinikum Łužiska jězorina hotuje so na to, w přichodźe z roboterom operować. Milenka Rječcyna je so z Julianu Kirfe, jednaćelku chorownje rozmołwjała.

Kak wažne tajke robotery dźensa su? Njeje tola dźěło nazhoniteho chirurgu lěpše?

Juliane Kirfe: My dóstanjemy roboter za wobłuk urologiju, gynekologiju a chirurgiju. Budźe tomu tak, zo stajnje jedyn lěkar za roboterom sedźi a jón z joysti­ckom a małym modulom posłužuje. Potom roboter takrjec operaciju přewjedźe. To budźe puć, kotryž přichodnje sylnišo změjemy. Budźe tomu stajnje tak, zo čłowjek a technika zhromadnje skutkujetaj. Dźensa praju, zo njemóžeš so jako ćežišćowy zastaraćel hižo robotice resp. roboterowej chirurgiji wobarać.

Operujeće w klinikumje tež minimalnoinwasiwnje?

Potrjebu wolerjow respektować

štwórtk, 02. nowembera 2023 spisane wot:

We wichorojtym času za swoju stronu je Budyski wokrjesny zjězd Lěwicy jako serbskopolitiskeho rěčnika wokrjesneho předsydstwa Hajka Kozela znowa wu­­zwolił. Z nim je Axel Arlt porěčał.

Čehodla sće znowa kandidował?

H. Kozel: Budyski wokrjesny zwjazk Lěwicy w separatnych wólbach serbskopolitiskeho kaž tež młodźinskopolitiskeho rěčnika wuzwola. To dopokazuje, zo je tola móžno, konkretne struktury a procedury nałožować, kotrež k tomu wjedu, zo so prawa serbskeho čłonstwa w Lěwicy wobkedźbuja. To bě rozsudny dypk.

Na krajnej runinje pak hinak wupada?

H. Kozel: Bohužel traje tam hišće rozestajenje ze změrcowskej komisiju wo našich prawach. Komisija njeje po pjeć lětach přeco hišće rozsudźiła. To sym na njedawnym wokrjesnym zjězdźe we Wojerecach kritizował. Tež tohodla chcu dale skutkować w funkciji, zo bychmy skónčnje dóšli ke konkretnym rezultatam.

Kak chceće k tomu přinošować přećiwk mjez wulkoměstami a wjesnej kónčinu w sakskej Lěwicy přewinyć?

Rady koordinuje a iniciěruje

srjeda, 01. nowembera 2023 spisane wot:

Pjatk tydźenja je towarstwo Serbska murja za swój angažement na dobro serbskeje rěče Myto Domowiny za dorost přijimało. Mjez mytowanymi čłonami towarstwa běše tež 24lětny rodźeny Chróšćan Syman Sćapan. Milan Pawlik je so z nim rozmołwjał.

„Serbska murja“: Čehodla sće towarstwo załožili? Čehodla sće sej runje tute mjeno wuzwolili?

S. Sćapan: Jako skupina namakali smy so w lěće 2016 na swětowym zetkanju młodźiny w Krakowje. Tu je tež ideja mjena nastała. Jako njesechmy pjeć młodostnych serbsku chorhoj we wulkim formaće w ćahu přez wuske haski Krakowskeho stareho města, je nas naš přewodnik kapłan Florian Mróz jaku pochodowacu „serbsku murju“ wopisał. To je so nam lubiło a tak smy zapřijeće jako mjeno towarstwa rady přiwzali.

Móžeš nam zaměry towarstwa a konkretne projekty tróšku bliže předstajić?

Serbski kandidat

póndźela, 30. oktobera 2023 spisane wot:

Jurij Bulank, 35lětny fachowy informatikar z Prawoćic, je direktny kandidat SPD za wólby do krajneho sejma w „serbskim wólbnym wokrjesu“. Z nim je so Marcel Brauman rozmołwjał.

Čehodla měła SPD tule wjetšu rólu hrać?

J. Bulank: Njebych to na stronu poćahował. Je wjele angažowanych Serbow w najwšelakorišich towarstwach. Ale na politiskim polu mało ludźi nadeńdźeš. Njemóžemy so na to spušćeć, zo knježerstwa serbske temy wobdźěłuja, ale dyrbimy sami na tym dźěłać, zo so serbske dypki narěča. Hdyž tola stronsce na wěcku hladam, móžu prajić, zo hódnoty SPD – swoboda, sprawnosć a solidarita – katolskim předstawam wotpowěduja a so njewužiwaja jenož jako přidatk w mjenje.

Za kotre naležnosće so zasadźujeće?

Šćěpić abo nješćěpić

štwórtk, 26. oktobera 2023 spisane wot:

Tuchwilu njeje docyła tak lochko, so přećiwo abo za šćěpjenje přećiwo schorjenju na korona rozsudźić. Na jednym boku so w zjawnosći hižo wulce wo tym njerěči, na druhim boku pak prašamy so, hač je scyła trjeba po infekciji so wospjet šćěpić dać. Anja Nowakowa je so ze serbskej domjacej lěkarku dr. Janu Markowej rozmołwjała.

Jako lěkarka sće za čas korona-pandemije ludźom poručiła so přećiwo wirusej šćěpić dać. Zwěsćamy stajnje a nowe warianty korony. K čemu radźiće aktualnje? Šćěpić abo nješćěpić?

„Łužičanska rapsodija“ rejuje!

wutora, 24. oktobera 2023 spisane wot:

Nowa rejowanska skupina za serbsku młodźinu bu w Serbskim ludowym ansamblu wutworjena. „Łužičanska rapsodija“ wona rěka. Maximilian Gruber je so z choreografom cyłka, Kornelom Kolembusom rozmołwjał.

Nowa rejowanska skupina w Serbach – za čo je wona trěbna?

Tež Serbski film ma přichod

štwórtk, 19. oktobera 2023 spisane wot:

Z Wojerec pochadźaca Angela Šusterec koordinuje syć Łužicafilm. Hanka Jenčec­ je so z njej wo přihotach na lětuši festiwal w Choćebuzu rozmołwjała. Tam wotměja runočasnje zetkanje čłonow­ syće. Łužicafilm zwjazuje akterow filmoweje branše z Łužiskim poćahom­.

Koho wita syć Łužicafilm, nimo swojich čłonow, na zetkanje zboka festiwala lětsa do Choćebuza?

A. Šusterec: Zetkanje syće Łužicafilm je projekt Załožby za serbski lud. Załožba staji tohorunja srědki za zetkanje k dispoziciji. Přeprošeni su wšitcy filmowcy Delnjeje, Srjedźneje a Hornjeje Łužicy, ale tež kóždy, kiž so z temami Łužicy filmisce rozestaja. Nimo toho su hišće wšitcy witani, kotřiž so w najšěršim zmysle z filmom we Łužicy zaběraja. To su na přikład kina, kulturne institucije, ale tež filmje bliske powołanja, kaž redaktorojo, wuhotowarki abo medijowi pedagogojo.

Što ma festiwal we Chočebuzu ze Serbami činić?

Serbska debata

nowostki LND