Do jamy lawa so podał

štwórtk, 02. decembera 2021 spisane wot:

We wobłuku swjedźenskeho lěta „1 700 lět židowske žiwjenje w Němskej“ je njedawno znaty dźiwadźelnik Roman Knižka hromadźe z dujerskim kwintetom Opus 45 literarno-komorny hudźbny program „Ich hatte einst ein schönes Vaterland“ w Budyšinje předstajił. Něhdźe 130 ludźom poda wón w tamnišim wopomnišću dohlad do žiwjen­skich poměrow Židow mjez Němca­mi wot 18. lětstotka hač do přitomnosće. Cordula Ratajczkowa je so z 51­lětnym rodźenym Budyšanom wo dźens­nišich politiskich poměrach rozmołwjała.

Knježe Knižka, na kóncu zarjadowanja sće wuzběhnył, zo je Wam tale literarno-koncertna tura naležnosć wutroby, wo­sebje předstajenje w Budyšinje. Čehodla?

Na prěni kurs serbšćiny

wutora, 30. nowembera 2021 spisane wot:

Na Drježdźanskej Ludowej uniwersiće (VHS) maja mjeztym tři njedźele rěčny kurs serbšćiny. Milenka Rječcyna je so z Jadwiga Pjacec rozmołwjała, kotraž tam jědnaće zajimcow wuwučuje.

Kak je tutomu kursej serbšćiny w Drježdźanach dóšło?

J. Pjacec: Ludowa uniwersita je so pola nas w towarstwje Stup dale z.t. naprašawała. Kaž je nam Ludowa uniwersita zdźěliła, běchu so do toho hižo na Domowinu wobroćili, zwotkelž pak trěbnu podpěru dóstali njejsu. Jako běchu zwěsćili, zo je w sakskej stolicy towarstwo, kotrež ma Serbow jako čłonow, su so na nas wobroćili. Tak su prěni króć zwisk k towarstwje nawjazali.

Při wšěm, njeje to wšědne, zo w jednym měsće, w kotrymž su Serbja absolutna mjeńšina na VHS serbšćinu podawaja.

J. Pjacec: Haj, to je prawje. Sobudźěłaćerjo VHS su nam rjekli, zo maja wšě móžne rěče w poskitku. Serbšćina pak je pobrachowała, a to, runje w sakskej krajnej sto­licy. Maja za samozrozumliwe, zo so w Drježdźanach serbšćinowy kurs za dorosćenych poskići.

A kak to nětko funguje? Sama wšak njesće wukubłana za wuwučowanje rěče?

Žiwy adwentny kalender njeje

póndźela, 29. nowembera 2021 spisane wot:

Lětsa bychu žiwy adwentny kalender we Wojerecach dwacety raz přewjedli. Na to nětko takrjec w ćichim spomi­naja. Z hłownym organizatorom ­Torstenom Vogelom je so Silke Richter rozmołwjała.

Knježe Vogelo, što koronapandemiju ze žiwym adwentnym kalendrom zwjazuje a što jeju dźěli?

T. Vogel: Bych nimale rjekł: Kóžde lěto zas, kaž so tak rjenje praji. Mjeztym je to ske­rje napřećiwnosć. Loni smy nowy format namakali. Tón by samo aktualnym postajenjam wotpowědował. Při­wšěm smy so hinak rozsudźili.

Što to dokładnje rěka?

T. Vogel: Lětsa mějachmy „bajkowy adwentny kalender“ planowany – w cyrkwi a z hygienowym konceptom. Bo­hužel je incidenca mjeztym dramatiske rozměry nabyła. Prawidło 3G zwoprawdźić je organizatorisce ćežko, 2G porno tomu wotpokazujemy. Mi je jara žel, zo dyr­bimy tele małe swětleško nadźije wu­padnyć dać. Ale kóžda wěc ma dwě stronce, a po dokładnym wotwažowanju smy so rozsudźili žadyn žiwy adwentny kalender njepřewjesć.

Kak sće žiwy adwentny kalender loni orga­nizowali?

LAB 1 přeproša huźbnikow

srjeda, 24. nowembera 2021 spisane wot:

Laboratorij za serbsku tradicionelnu hudźbu (LAB1) rěka dźěłarnička, na kotruž Serbski ludowy ansambl w kooperaciji ze Załožbu za serbski lud zajimcow za nalěto 2022 přeproša. Cordula Ratajczakowa je so z iniciatorom Tomaszom­ Nawku rozmołwjała.

Kak sće ideju za LAB 1 zrodźili?

T. Nawka: Hižo mnohe lěta zaběra so Měrko Šołta, předsyda Towarstwa za staru serbsku ludowu hudźbu, z Kralowym huslerskim spěwnikom, jónkrótnym ruko­pisom serbskeje ludoweje hudźby z druheje połojcy 18. lětstotka. A tak nasta tež na wšelakich zetkawanjach mysl, so bliže z tutym žórłom zaběrać a je spřistupnić dalšim zajimcam, kotřiž so za serbsku – a nic jenož – hudźbu horja. Po zapodaću próstwy je Załožba za serbski lud namjetowała, zo měł Serbski ludowy ansambl přewjedźenje přewzać.

Koho sće jako docentow zdobyć móhli?

Rozhorjenosć, zrozumjenje a nowe zaměry

srjeda, 24. nowembera 2021 spisane wot:

Před 13 lětami nasta pola Horow blisko Wojerec wuhladnišćo, zwotkelž móžeš přirodu derje wobkedźbować. Z nim zwjazane pak su tež starosće, wo kotrychž je so Silke Richter rozmołwjała z dr. Alexanderom Harterom, managerom přirodoškitneho projekta łužiskeje jězoriny.

Knježe Hartero, w zašłosći je wuhladnišća dla k njerjanym komentaram dóšło. Što bě so stało?

Dr. Harter: W juliju mějachmy pad, zo je­ so něchtó při filmowanju wjelkow myleny čuł. Pozadk bě, zo je hajnik kilometer zdalene dźiwje swinjo třělił. Film nastróženych wjelkow z komentarom filmow­ca bě samo na kanalu Youtube widźeć­. Dyrbjach z filmowcami, kotřiž nochcychu dowidni być, telefonować, zo dyr­bimy afriskeje swinjaceje mrětwy dla dźiwje swinje třěleć. To žno ma trochu hórki přisłód, zo tele wuhladnišćo tež za filmowcow wudźeržujemy a dyrbimy sej potom jich njerjane komentary naposkać. Na zbožo pak su to wuwzaća. Ja znajmjeńša bych sej ze stron tych, kotřiž­ chcedźa přirodu wobkedźbować, wjace zrozumjenja za naše dźěło přał.

Wulki wothłós na wuhladnišćo pak tež starosće wunjese.

Wulkotne dźěła zawostajił

štwórtk, 18. nowembera 2021 spisane wot:

Posledni interview z loni zemrětym ­filmowcom dr. Tonijom Brukom je Knut Elstermann na Choćebuskim ­filmowym festiwalu (CFF) předstajił. Cordula Ratajczakowa je so z filmowym kritikarjom rozmołwjała.

Loni sće na CFF dokumentaciju „Serbja do kina“ předstajił, lětsa rozmołwu z Tonijom Brukom – Serbja Was njepušća?

K. Elstermann: Hdyž so jónu z temu intensiwnje zaběraš, wostanješ z njej zwjazany. Hommage bě wězo zrudna składnosć, přiwšěm wona wulkotnje na jeho skutkowanje dopomina. Tři krasne filmy „Wopyt“, „Zornowc“ a „Serbski Barliń“ pokazuja, kajki mnohostronski filmowc Toni Bruk bě.

Sće tele tři filmy do toho znał?

K. Elstermann: Pask wo słowjanskim Berlinje znajach, a mam jón za jara dobry. Tež hinaše jeho paski přeco zaso wulki zaćišć we mni zawostajeja – jeho filmowe rukopisy su jara wšelakore. Bruk zamó so temje přiměrić a wu­měłsko- eksperimentelne filmy činić kaž „Zor­nowc“, w kotrymž wobrazowa rěč w srjedźišću steji, ale tež klasisku reportažu, kaž je to „Serbski Barliń“. Wón je wšitko zamóhł.

Njeje pak wšitko zwoprawdźił, štož je chcył. Sće to „tragiske“ mjenował. Čehodla?

Pod hesłom „Domizna – cuzba – rěč“ je Swobodny zwjazk němskich awtorow (FDA) wot 12. do 14. nowembra w Cho­ćebuzu swoju zwjazkowu konferencu mjeńšinowym rěčam w Němskej a tu wosebje Serbam wěnował. Mjez wjacorymi serbskimi spisowaćelemi bě tež Jill-Francis Ketlicojc wobdźělena. Cordula Ratajczakowa je so z njej rozmołwjała.

Sće jako čłonka FDA pomhała konferencu přihotować – kak je docyła k tomu dóšło?

Wo pop-operje film nastawa

póndźela, 08. nowembera 2021 spisane wot:

Tučasnje wobdźěłuja wuměłscy nawodźa pop-opery „Carpe noctem“ na předstajenjach nahrawany material. Wo tym je so Pětr Dźisławk ze Symanom Hejdušku rozmołwjał.

Što su waše konkretne nadawki a naroki při postprodukciji pop-opery?

Syman Hejduška: Smy na předstajenjach w septembrje wobraz a zwuk nahrawali. To bě njesměrnje wjele mate­riala, kotryž dyrbjachmy najprjedy jónu přehladać, sortěrować a mjeztym wobdźěłać. Dokelž njeběchmy ze zwukowej kwalitu na někotrych městnach hišće cyle­ spokojom, wotpowědne instrumenty a hłosy w studiju znowa nahrawamy.

Za kotre studijo sće so rozsudźili?

Syman Hejduška: Zwuk wobdźěłali smy w Röhrsdorfskich Castle Studios. Tam smy sej w zašłych tydźenjach prawidłownje ze skupinkami hudźbnikow a spě­warjow dojěli a wotpowědne zwuki nahrawali. Mjeztym smy z wuporjedźenjom materiala nimale hotowi. Wo dalše wobdźěłanje spěwow so tohorunja zamołwići Castle Studios staraja. Woni su z nami we wuskim zwisku a jednaja po našich přećach.

Kotre wužadanja sće při nahrawanjach zmištrować dyrbjeli?

Bjez zjawneje debaty njeńdźe

štwórtk, 04. nowembera 2021 spisane wot:

Kulturnowědnik Julian Nyča je zjawnu onlinepeticiju pod titlom „Kein Bismarck-Denkmal auf dem Czorneboh/Čornobóh“ nastorčił. W běhu dweju dnjow je wjace hač 500 ludźi ju podpisało. Cordula Ratajczakowa je so z nim rozmołwjała.

Kak sće ideju peticije zrodźił?

Wobstajnje dźěłać za demokratiju

srjeda, 03. nowembera 2021 spisane wot:

Iniciatiwu Ciwilna kuraža Wojerecy poče­sća 11. nowembra w Drježdźanach za jeje wjelelětny akciski dźeń „Dźeń a nóc za tolerancu“ we wobłuku zwjazkoweho wubědźowanja „Aktiwnje za demokratiju a tolerancu“. Ze Cindy Paulick, projektnej nawodnicu Regionalneho dźěłanišća za kubłanje, demokratiju a perspektiwy žiwjenja (RAA) we Wojerecach, je Andreas Kirschke porěčał.

Knjeni Paulick, kak je iniciatiwa Ciwilna kuraža Wojerecy počesćenje přiwzała?

C. Paulick: Jako ležeše loni w nowem­brje informacija wo dobyću w našim listo­wym kašćiku, smy so hobersce wje­se­lili. Rozmyslowachmy wo wosebitosći w našim angažemenće za tolerancu. Spěšnje běchmy sej přezjedni, zo leži wona w kontinuiće, z kotrejž swój akciski dźeń přewjedujemy.

Kak je akciski dźeń nastał?

słowo lěta 2022

nawěšk

nowostki LND