Dušepastyr mjez horami a łužiskej holu

pjatk, 29. julija 2016
artikl hódnoćić
(0 )
Serbski superintendent Jan Malink je tež předsyda Serbskeho wosadneho zwjazka a wot 1. junija 2003 farar Budyskeje Michałskeje wosady. Prawidłownje swjeći w Michałskej cyrkwi serbske a němske kemše.  Foto: SN/Maćij Bulank Serbski superintendent Jan Malink je tež předsyda Serbskeho wosadneho zwjazka a wot 1. junija 2003 farar Budyskeje Michałskeje wosady. Prawidłownje swjeći w Michałskej cyrkwi serbske a němske kemše. Foto: SN/Maćij Bulank

Serbski superintendent a předsyda Serbskeho wosadneho zwjazka Jan Malink swjeći jutře šěsćdźesaćiny

Do najznaćišich serbskich wosobinow słuša superintendent Jan Malin­k, kiž swjeći jutře w Budyšinje šěsćdźesaćiny. Narodźił je so wón 30. julija 1956 jako třeće dźěćo serbskej swójbje w sprjewinym měsće. Jeho nan dr. Pětr Malink bě wučer, pozdźišo spisowaćel, lektor a wědomostnik. Mać Kata bě dźowka Baćońskeho kantora Mikławša Cyža. Kata Malinkowa wučerješe a pře­łožowaše jako mać sydom dźěći často po wječorach a nocach ze słowjanskich rěčow kaž tež z němčiny do serbšćiny. Malin­kec swójba je ewangelsko-katolskeho pochada, štož běše tehdy hišće jara rědko. Młody Jan wotrosće ze sotrami Hanku, Marku, Christianu, Gabrielu, Terezu a z młódšim bratrom Stefanom. Po wuchodźenju Budyskeje Serbskeje zakładneje šule dźěše na Serbsku rozšě­rjenu wyšu šulu a maturowaše tam 1975 jako­ najlěpši absolwent.

Dźěd Jana Malinka běše wot nacijow přesćěhowany Łazowski farar a čłon Wu­znawanskeje cyrkwje Jurij Malink, kiž pochadźeše ze swójby serbskich duchownych. Wnučk Jan rozsudźi so, po powołanskich stopach dźěda a pradźěda kročić, na čož studowaše wot lěta 1975 do 1981 teologiju w Naumburgu, Lipsku a Berlinje. Za čas studija na cyrkwinskich wysokošulskich kubłanišćach čitaše tež tójšto politiskich spisow, kotrež njejsy hewak w NDR dóstał. W Lipsku zalubowa so do studentki zubneje mediciny Trudle Grofic z Chasowa, z kotrejž so 1979 zmandźeli.

Lěta 1981 přistajichu Jana Malinka za wikara Budyskeje Pětroweje wosady. Na Serbskim ewangelskim cyrkwinskim dnju w meji 1982 we Łazu słyšach jeho prěni raz prědować, a to wo hesle nabožneho zetkanja „Wěra – wěrywuznaće – serbski lud“. Wón swjećeše kemše w Božim domje, w kotrymž běštaj woblubowany basnik Handrij Zejler 37 lět kaž tež jeho dźěd Jurij 17 lět Bože słowo šěriłoj. Přeswědčiwje rozłoži tři hesła cyrkwinskeho dnja a wuzběhny: „Skutk wěrywu­znaća móhł być, zo wotpokazamy wuspěch w powołanju, hdyž dyrbimy při tym swoju wěru zaprěć. Lubosć napřećo narodej nam kaza to dale dać, štož smy wot swojich wótcow namrěli, rěč, kulturu, tradicije.“ Wón sam a jeho swójba so po tym matej. Jako wikar wozjewješe Malink­ wot septembra 1982 w měsačniku Pomhaj Bóh we 18 pokročowanjach zajimawy slěd „Martin Luther – Wobrazy z jeho žiwjenja.“

Wikariatej přizamkny so jednolětny přidatny studij na ewangelskej teologiskej fakulće Komenskeho w Praze. Přeslědźejo tam archiw w Strahovskim muzeju pismowstwa zeznajomi so narodninar z listowanjom Mikławša Andrickeho. Zhromadnje z mandźelskej Trudlu wuda wo tym 1988 w LND knihu „Zrudoba to běše a nadźija“.

Třećeho adwenta 1983 staj Jana Malinka Budyski superintendent Volker Kreß a serbski superintendent Siegfried Albert w přepjelnjenym Hrodźišćanskim Božim domje za fararja zapokazałoj. Hrodźišćanski wjesnjanosta Jurij Ćemjer je jemu serbsce a němsce podpěru komuny přilubił.

Wosada z jědnaće wsami kaž z Wor­cynom, Njechornjom a Běłej Horu jeho lubje witaše. Na duchowneho čakaše tam dosć dźěła, kaž Bože słužby njedźelu a swjate­ dny, křćizna, paćerska wučba, konfirmacije, kwasy, pohrjeby, zetkanja młodych swójbow a žonow. Na jědnaće lět jako wosadny farar zhladujo wón praji: „Hrodźišćo njeje wo ničo hubjeńše hač cyła wostatna ewangelska serbska Łužica. Ze swojim mjenom pak njeje tak znate kaž Bukecy abo Rakecy.“ Serbske kemše Malink tam prawidłownje swjećeše.

Jako za serbstwo angažowaneho fararja přeprosychu jeho 1987 tež na swjatočnosć k 75. narodninam Domowiny. Za čas fararjenja Jana Malinka w Hrodźišću stachu so w lětomaj 1989 a 1990 w NDR rozsudne politiske změny. Wón bě jedyn ze šěsć Serbow, kotřiž so 1. nowembra 1989 na Kulowskej farje pola kapłana Michała Nawki zetkachu a demokratiske njewotwisne hibanje załožichu – Serbsku narodnu zhromadźiznu. Ta zwoła 11. za nowember 1989 prěni forum w Budyskej kolpingowni ze zaměrom, zo by Domowinu a serbske institucije w demokratiskim zmysle reformowała. Farar Malink sta so z jeje wuznamnym reprezentantom a wozjewi namjety za reformu Domowiny w serbskim dźeniku. „Běch nětko jedyn z tych, kotřiž sobu přemyslowachu, sobu planowachu a sobu spytachu něšto za Serbow wudobyć.“

Malink wuradźowaše sobu za Serbskim kulojtym blidom a w jeho nadawku jako čłon za Centralnym kulojtym blidom NDR w Berlinje. Tam zastupjeny běše tohorunja prof. Joachim Ullmann, kiž bě za čas studija Malinka jeho docent w Naumburgu. Wo narodnym połoženju serbskeho ludu a wo reformach rozprawješe Malink 15. měrca 1990 samo w rozmołwje w němskej te­lewiziji. Spočatnje wón serbsce porěča: „Mamy dźensa najskerje prěni króć móžnosć, live přez telewiziju w našej maćernej rěči někotre słowa słyšeć.“ W rozmołwje tež rjekny, zo nastupi na wurjadnym kongresu Domowiny 17. měrca jako kandidat Serbskeje narodneje zhromadźizny za předsydu organizacije. Na kongresu pak hłosowaštaj 302 delegataj za Bjarnata Cyža jako předsydu, jenož 223 za Malinka.

Jan Malink wěnowaše so dale duše­pastyrstwu, wšako bě jónu rjekł: „Mi so moje powołanje lubi, a ludźo trjebaja fararja we wosadźe.“ 14. awgusta 1994 powołachu jeho za duchowneho ewangelskeje wosady Budyskeje cyrkwje swj. Pětra, w kotrejž běše jako wikar swoju słužbu zahajił. Krótko do toho załožichu na jeho namjet na cyrkwinskim dnju w Njeswačidle Serbske ewangelske towarstwo, kotrež stara so hač do dźensnišeho wo serbske wosadne žiwjenje.

Wjeršk Malinkoweje duchowneje słuž­by běše 1. junija 2003 powołanje za štwórteho serbskeho superintendenta a zdobom za druheho fararja Budyskeje Michałskeje wosady ze 34 wsami. Wobšěrne je wot toho časa jeho skutkowanje na dobro ewangelskeho serbstwa mjez Čornobohom, Slepom a Wojere­cami. Wón je wuběrny swobodnje rěčacy prědar, kiž tematiku přeswědčiwje rozłožuje, štož nazhonjeja tohorunja připosłucharjo nabožneho wusyłanja Serbskeho rozhłosa. Serbsce njeprěduje jenož w Michałskej cyrkwi, ale runje tak w Rakecach, Poršicach, we Wojerecach a druhdźe kaž tež na wosadnych popołdnjach mnohich wsow. Jubilar ma wulku zasłužbu na tym, zo staj sej fararjej Christoph Rummel w Hodźiju a Thomas Haenchen w Bukecach serbsku rěč přiswojiłoj, w kotrejž tež prědujetaj.

W měrcu 2008 wuzwolichu čłonojo Jana Malinka za noweho předsydu Maćicy Serbskeje. Wosom lět je wón tele wažne čestnohamtske zastojnstwo hač do lětušich nowowólbow swěru wukonjał. Swój čas wón namjetowaše, wupisać tři myta za wědomostny dorost – pomjenowane po Michale Hórniku, Janu Arnošće Smolerju a Bogumile Šwjeli.

Jeho wuběrny skutk bě zestajenje Spěwar­skich za ewangelskich Serbow, kotrež wopřijimaja 348 kěrlušow z no­tami, mjez nimi jědnaće wot njeho přełoženych a dalšich 15 wobdźěłanych starych kěrlušow. Lěta 2010 su nowe spěwarske w LND wušli. Jubilar slědźi tež wobšěrnje wo cyrkwinskich a městnych stawi­znach. Jara zwjesela jeho wuspěšne spisowaćelenje a slědźenje mandźelske­je Tru­dle a powołanske wuwiće dźěći. Dźowka Jadwiga Malinkowa kroči jako Slepjanska fararka po slědach nana.

Přejemy Janej Malinkej k narodninam Bože žohnowanje, wuspěchi w powołanju a dale krutu strowotu. Manfred Laduš

wozjewjene w: Předźenak
Prošu přizjewće so, chceće-li komentar podać

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND