Zhromadnjewo wjele wjace docpějemy
Budyski krajny rada Udo Witschas (CDU) je minjeny pjatk Eliasej Kummerej wuznamjenjenje wokrjesa jako čestnohamtskemu za měsac oktober přepodał. 20lětny Budyšan organizuje sportowe zarjadowanja a młodźinske turněry a skutkuje jako wuchowanski płuwar. Wón studuje tuchwilu w pjatym semestru w Lipsku wučerstwo za wyši schodźenk za předmjetaj sport kaž tež hospodarstwo, domjacnosć a techniku (htd). Prózdninski sobudźěłaćer SN Linus Hrjehor je so z nim rozmołwjał.
Sto Će motiwěruje, telko časa a energije za čestnohamtske nadawki nałožować?
Kopańca ludźi zwjazuje
Kopańca je wjace hač jenož sport – wona zwjazuje ludźi, polěkuje přećelstwam a wuči wažne kajkosće. Mariji Čušcynej, trenarce Ralbičanskeje młodźiny F, je tónle sport woprawdźita naležnosć wutroby. W rozmołwje ze Stellu Pilzec rozprawja wo swojej zahoritosći, wo radosći na dźěćacej kopańcy a wo tym, što ma jako trenarka za wuspěch.
Što běchu přičiny za Waš rozsud, stać so z trenarku?
Kopańca mje hižo cyłe moje žiwjenje zahorja. Přez wosobinske wobdźělenje na sporće, přez mojeho nana, kiž bě wjele lět jako trenar a hrajer w towarstwje DJK Sokoł Ralbicy-Hórki aktiwny, a přez mojeho syna, kiž sam w Ralbicach kopańcu hraje, sym towarstwu wusko zwjazana. Róla trenarki je za mje tohodla woprawdźita naležnosć wutroby.
Wobchadźa so z Wami hinak hač z muskim trenarjom?
Zwjazkowa wobora wabiła
Benedikt Šołta z Nowoslic, kotryž je tuchwilu jako hłowny gefrajter we Wuskidźi pola Zhorjelca stacioněrowany, bě zašły štwórtk jedyn ze zastupjerjow wustajerja Zwjazkoweje wobory. Milu Dźisławkec je zajimowało, kotre nadawki Benedikt Šołta w Ralbicach ma.
Čehodla sće nadawk dóstał, na powołanskich wikach za Zwjazkowu woboru wabić?
Absolwuju w času regionalnych powołanskich wikow připadnje runje praktikum w Budyskim karjerowym centrje. W tym zwisku směm so tež hnydom na wikach wobdźělić, zo bych nazhonił, kak wabjenje za woboru funguje.
Što sće dźěćom poskićili, štož smědźachu sami wuspytać?
Zajimowani šulerjo smědźachu sej pola nas wuhotowanje a drastu wojaka zwoblěkać. To rěka nahłownik, škitny lac a druhe móžne wuhotowanja. Pokazachmy jim, što wšitko k wuhotowanju wojaka słuša a su na městnje pytnyli, kak ćežke drasty su, w kotrychž dyrbja wojacy tež w nuznym padźe běhać. Ručež bě so dosć zajimcow namakało, smy małe wubědźowanje organizowali. Šulerjo mějachu z monturu poł koła wokoło sportnišća běžeć a dobyćer dósta darik wot Zwjazkoweje wobory.
Z wothłosom spokojom
Filip Žur wukubłuje so tuchwilu na mechatronikarja za industriju w zawodźe TDDK w Nadróznej Hrabowce. Wón bě tohorunja dźensa tydźenja w Ralbicach, zo móhł přichodnym wukubłancam wo swojich pozitiwnych nazhonjenjach w zawodźe rozprawjeć.
Kajki je twój feedback dnja? Bě team TDDK z dnjom spokojom?
Njeběch hač do kónca na městnje w Ralbicach, ale štož sym sobu dožiwił, bě cyle pozitiwne. Spočatnje mějachmy ruce połnej dźěła, zo bychu zajimcy pola nas pozastali. Porno zašłym lětam bě jich chětro mało. Njemóžu pak rjec, hač je so situacija popołdnju polěpšiła. Wot 16 hodźin wšak su starši ze swojimi dźěćimi priwatnje tam přišli. To su ći najzajimawši wopytowarjo, dokelž so woni woprawdźe za wukubłanske městna zajimuja a so zaměrnje na stejnišćach informuja. Ći tamni dźě su ze stron šule na wiki přišli a z tym njeběchu tak zajimowani, za wukubłanjemi pytać a wo nimi wjac nazhonić.
Kotre prašenje su wopytowarjo najhusćišo stajili, kotrež sy dyrbjał wotmołwić?
Małe maja so wjetše stać
Krabatowy tydźeń 2026 je so předwčerawšim z kemšomaj w serbskej a na to w němskej rěči w Kulowje zakónčił. Milenka Rječcyna je so z předsydu Krabatoweho towarstwa Steffenom Mühlom rozmołwjała.
Smy w procesu změnow. Na kotrym městnje to tež w Krabatowym towarstwje zwěsćiće? Dokal puć Krabata wjedźe? Kotra je Waša filozofija a kotre su Waše přeća?
Krabat ma mnohe woršty. Hdyž so prašamy, dokal nas puć z Krabatom wjedźe, njehodźi so tuž na to zlochka wotmołwić. Widźimy postup w tym, zo wuslědźimy historisku wosobu a połkownika Janka Šajatovića. To słuži zdobom nadźěłanju regionalnych stawiznow. Wězo so prašamy, što za pjeć lět wěmy, kajke změjemy dopóznaća, hdźe scyła stejimy a što móžemy napisać. Snano pak za pjeć lět tež skerje mytos Krabata widźimy. Móžno, zo je Krabatowy młyn w Čornym Chołmcu potom dwójce tak wulki kaž dźensa. Wotewrjene je tež prašenje, hač změjemy wjace projektow, kotrež na stawizny regiona nawjazuja, abo hač wostanje region kaž je, stajnje pak z Krabatom.
Što Krabat za Was woznamjenja?
Literatura na Spotify a Audible
Knižne wiki za dźěći a młodźinu so přeměnjeja. To wuchadźa z informacijow wčera zahajenych knižnych wikow w Frankfurće nad Mohanom. Milenka Rječcyna je so z jednaćelom Ludoweho nakładnistwa Domowina Symanom Pětrom Cyžom rozmołwjała.
Knižne wiki w Němskej, předewšěm dźěćace a młodźinske nakładnistwa, zhubjeja kupcow. Kajka je situacija w Serbach?
Situacija po cyłej Němskej pokazuje so tež w našim nakładnistwje. Předawanske ličby knihow dźěćaceje a młodźinskeje literatury spaduja, to mjeztym hižo tři lěta wobkedźbujemy. A to njepotrjechi jenož nowonakłady abo publikacije, kiž hižo dlěje předleža. Tež nowostki, kiž wudawamy, ludźo hižo tak njekupuja, hač hišće před něšto lětami.
Što su přičiny za to?
To dospołnje posudźować je ćežko. Na jednym boku je to powšitkowny demografiski trend. Na druhim pak steja nakładnistwa tež w mjezsobnej konkurency. Z rozmołwow wěm, zo wudawamy dobre knihi, kiž dźěći a młodostni rady čitaja. Tež naše temy su žiwjenju a přećam młodeje generacije bliske.
Šiman wospjet na čole přirady
Z Markom Šimanom, wčera znowa wolenym předsydu parlamentariskeje přirady Załožby za serbski lud, je so Marcel Brauman rozmołwjał.
Połdra lěta je trało, doniž njeje přirada po spočatku wólbneje doby zaso dospołnje dźěłakmana. Je to wuraz přiběraceje dysfunkcionalnosće politiki?
Ně, to ma druhe přičiny, skerje, zo su na zwjazkowej runinje priority hinak zarjadowali. Łužiski zapósłanc CDU Florian Oest pak je ćišć wukonjał, zo bychu procedere zakónčili. Wón bu na namjet CDU jako čłon přirady woleny. Jeho zastupjer je Knut Abraham (CDU). Na druheho zastupjerja – tule ma AfD prawo namjeta – njejsu so dojednali. Braniborski krajny sejm je Larsa Katzmareka (SPD) a Falka Peschela (BSW) wolił, jeju zastupjerjej staj Wolfgang Roick (SPD) a Julian Brüning (CDU). Ze Sakskeje je nimo mje Doreen Schwietzer (AfD) zaso w přiradźe, naju zastupujetaj Elaine Jenčec (CDU) a Timo Schreyer (AfD).
Što budu ćežišća dźěławosće w tutej wólbnej dobje?
Turněr nětko nachwataja
Horcoty dla je Kulowske konjace sportowe towarstwo swój tradicionalny jěchanski a skakanski turněr w lěću wotprajić dyrbjało. Kónc tydźenja jón nachwataja. Z čłonku předsydstwa Magdalenu Šeferec je so Stefan Šmit rozmołwjał.
Knjeni Šeferec, spočatk oktobra hišće turněr pod hołym njebjom, potajkim wonka nachwatać je poměrnje pozdźe a hladajo na wjedro a wuměnjenja riskantne. Čehodla sće tajki pózdni termin wolili?
Chcychmy turněr na kóždy pad hišće lětsa nachwatać. Tohodla smy pytali za terminom, za kóncom tydźenja, na kotrymž njeje w Sakskej a tež w Braniborskej žadyn turněr abo druhe wjetše zarjadowanje, wšako nochcemy druhim zarjadowarjam konkurencu činić. Na tamnym boku wšak je za přewjedźenje tajkeho turněra tež tójšto pomocnikow trěbnych, kotřiž dyrbja sej to zarjadować. Tak smy so po dołhim pytanju w předsydstwje našeho towarstwa na tutón kónc tydźenja dojednali a so nětko přewšo wjeselimy, zo móžemy naš jubilejny 55. turněr hišće přewjesć.
Kajki waš kónc tydźenja wupada? Hdy so wubědźowanja započinaja a kelko přizjewjenjow maće?
Serbja ju wozbožuja
Minjenu njedźelu je towarstwo přećelow Libereca (SAL) z oratorijom „Wulkotna woda“ dźesatu róčnicu swojeho wobstaća woswjećiło. Z předsydku Janu Vančatovej je so Lukáš Novosad wo towarstwje rozmołwjał.
SAL eksistuje dźesać lět. Kak je wone nastało?
Wšo je z Milanom Turekom započało, kotryž je stajnje wo Serbach rozprawjał. Poprawom je wón na Františeka Vydru z Chrastavy nawjazował. Tehdom su so w Liberecskej knihowni klanki w serbskich narodnych drastach wustajeli. Wustajeńcu běštaj Monika a Bjarnat Cyžec spřihotowałoj. K njej słušeše přednošk, hdźež staj Cyžec mandźelskaj spěwałoj a na serbskich dudach hudźiłoj. Běch tehdom wozbožena.
Tehdom bu towarstwo załožene?
Budyšin su wrota regiona Krabata
Prěni raz so tydźeń Krabata lětsa w Budyšinje zakónči – 10. oktobra na nazymskim swjedźenju. Wo tym je so Marcel Brauman z předsydu towarstwa Nutřkowne město, Renéjom Meißnerom, rozmołwjał.
Što to za Budyšin woznamjenja?
To je wulkotny zazběh, Budyšin sylnišo z cyłym regionom Krabata zwjazać. Wjeršk sćěhuje klětu, hdyž so Krabatowy tydźeń tu zahaji. Z tym pósćelemy ludźi na wotkrywansku jězbu do regiona.
Kajki nazymski swjedźeń wupada?
Wostanje wězo naš wulki swjedźeń swójbow, wikowarjow a nutřkowneho města. Krabata a jeho region móža hosćo tón dźeń widźeć a dožiwić, tež w zwisku z wobstejacym programom.
Što móže Budyšin regionej přinošować?
Widźu Budyšin jako wrota regiona Krabata. W našim historiskim starym měsće mamy wjele hosći, kotrychž móhli bóle do regiona wjesć. Nimo pokiwow, zarjadowanjow a turistiskich poskitkow móhli to perspektiwisce tež ze zwiskom z Krabatowym kolesowanskim pućom a z rozšěrjenjom šćežki bajow wo postawu Krabata zdokonjeć.
Štó Krabat za Was je?
