W Budyskej regionalnej wotnožce Sakske­ho krajneho zarjada za šulu a kubła­nje (LaSuB) přija wčera popoł­dnju 41 wučerkow a wučerjow wopismo zastojnika. Woni běchu jedna z prěnich­ skupin po wšej Sakskej.

Budyšin (SN/MiR). Mjez tymi, kotřiž su wčera do zarjada přišli, bě tež wučer serbskeho pochada. W štwórtej ze štyrjoch skupin móžeše Maćij Čižank, wučer Budyskeho Serbskeho gymnazija za něm­činu a stawizny, z rukow statneho sekretara Herberta Wolffa wopismo zastojnika přijeć. Do toho pak měješe runja swojim kolegam z pozběhnjenej ruku spřisahać, zo chcedźa zastojnistwo po najlěpšej wědźe a wědomju wukonjeć, wustawu wobkedźbować, prawo zakitować a prawdu napřećo wšitkim nałožować. Mnozy dodachu swojej přisaze „z Božej pomocu“. Maćij Čižank po swjatočnym akće rjekny: „Runje za sakski šulski system je to kročel doprědka, toho abo tamneho wučerja docpěć abo wróćo zdobyć. Wosobinsce so za mnje ničo njezměni, nastupajo swoje dźěło w šuli docyła ničo.“

Hdźe su serbske dźěći?

pjatk, 25. januara 2019 spisane wot:
Ptački kwasuja! Předewšěm činja to nětko zaso w pěstowarnjach a šulach. Tam na to dźiwaja, zo wosebje serbske dźěći nałožk w swojej maćeršćinje zwobraznjeja. Na tamnym boku wuměłcy Serbskeho ludoweho ansambla dźěćom kóžde lěto znowa spo­dobny program wuhotuja. A kedźbuja na to, zo přećam wučerjow a kubłarjow wotpowěduja. Ći pokazuja na to, zo njemóža wšitcy jich chowancy serbsku rěč na jewišću běžnje sćěhować. Přiwšěm serbšćina na wšěch ptačokwasnych zarjadowanjach SLA rólu hraje. A to je derje tak! Přiwšěm, před lětami mějachmy w Chróšćicach a Budyšinje wjace hač jeničce­ tři ryzy serbskorěčne předstajenja ptačokwasneho programa. Prašam so, hdźe su serbskorěčne dźěći wostali? Hdźe su te, kotrež wuknu jako njeserbske serbšćinu na maćernorěčnym niwowje, a to wot časa žłobika? Znajmjeńša šulerjo dyrbjeli teksty, kotrež su zwjetša lochce spisane, zrozumić, abo? Milenka Rječcyna

Ptački zaso kwasuja

štwórtk, 24. januara 2019 spisane wot:
Nětko zaso ptačokwasne ćahi ludźi po wšej Łužicy zahorjeja. Wčera hižo su dźěći Čornochołmčanskeje pěstowarnje „Krabat“ swjećili, a braška Matthes je ćah kwasarjow nawjedował. Njewjesta Finja a nawo­ženja Dante za nim kročeštaj. Na wjesnej žurli su woni zhromadnje ze wšěmi chowancami pěstowarnje, kotraž je w nošer­stwje Dźěłaćerskeho dobroćelstwa Łužica, swójbnym, wjesnjanam a mnohim dalšim hosćom krasny ptačokwasny program předstajili. Foto: Silke Richter

Serbske a serbšćinu podawace šule přeprošeja tuchwilu na dźeń wotewrjenych duri. Tak mějachu starši a jich dźěći składnosć, so zańdźenu sobotu po wšelkich kubłanišćach rozhladować.

Wóslink/Kulow/Radwor/Wojerecy (DJ/AK/MiR). Wopytowarjam Wóslinčanskeje Ewangelskeje srjedźneje šule njebě zańdźenu sobotu lochko parkowanišćo namakać. Wšako su sej mnozy tam do­jěli. Šulerjo běchu w jědźerni spodobny kulturny program přihotowali. Dźesat­karjo poskićachu tykanc a kofej. Starši, nětčiši a přichodni šulerjo kaž tež dalši přiwuzni wužiwachu přiležnosć rozmołwy. A rozhladowachu so po fachowych rumnosćach. Tam bě składnosć z wučerjemi, kotřiž fachowe předmjety wuwučuja, rozmołwjeć. Mjez wopytowarjemi bě tež wulka ličba něhdyšich šulerjow a jich staršich, štož zwuraznja wosebitu zwjazanosć šule ze staršiskimi domami. Tuž słuša dźak šulerjam, wučerjam a přistajenym Wóslinčanskeho kubłanišća, kotřiž so kóžde lěto znowa za to zasadźeja, zo je dźeń wotewrjenych duri wosebity wjeršk w běhu šulskeho lěta.

Nowy hort přeswědča

štwórtk, 17. januara 2019 spisane wot:

Měrna atmosfera po cyłym domje zmóžnja wuknjenje a kreatiwitu

Zastupju do předrumnosće noweho horta­ w Pančicach-Kukowje. Tam strowi mje hodowny štom, rjenje z hwězdami a swěčkami pyšeny. Hnydom za nim na sćěnje wisa drjewjany křiž. Napřećo pak je informaciska tafla. Tam namakam mjena a fota wšitkich w dźěćacym dnjowym přebywanišću skutkowacych kubłarkow. Hišće wisa tam tež informa­ciske łopjeno wo wšitkich zarjadowanjach, kotrež su dźěći loni derje na „swjedźeń Chrystusoweho naroda“ přihotowali. Namakam pokiw na dźeń wote­wrjenych duri 11. januara 2019, njecyły měsac po wotewrjenju noweho horta. Štož je so z marodneho betonoweho twarjenja stało, je widźenjahódne. Gmejna je tójšto pjenjez nałožiła a z pomocu spěchowanskich pjenjez rjane přebywanišćo za šulerjow a jich kubłarjow natwariła. Nošer horta je Miłočanski Křesćansko-socialny kubłanski skutk.

Fachowa wuměna

Hižo zboka njestać

štwórtk, 17. januara 2019 spisane wot:
Kelko wjeselo wobradźa dźěćom, młodostnym a dorosćenym, na instrumentach hudźić, to nazhonjamy na mnohich zarjadowanjach po wšej Łužicy. Na tamnym boku je to zwjazane z tójšto prócu. Přetož prjedy, hač wustojnje hudźiš, maš zwučować. A wjeselo na instrumenće hrać wuknyć dyrbi tuž na prěnim městnje stać. Prašam so tuž, čehodla wjace staršich, kotřiž­ njemóža swojim dźěćom wopyt hudźbneje šule płaćić, za to srědki njewužiwa, kotrež jim stat přewostaja? To su mjez druhim srědki z kubłanskeho paketa abo přidatne pjenjezy za bjezdźěłnych resp. přijimarjow Hartza IV. Tak swojim dźěćom nažel znjemóžnjeja wotkryć sej swět fantazije, zwjazany ze swětom wuknjenja. Přetož tež to zaběra z hudźbu zaruča, njekubłać so jenož na hudźbnym polu. Wučerjo w šulerjach tak zdobom socialne kompetency wuwiwaja. A to wšak trjebaja runje te dźěći, kotrychž starši telko pjenjez nimaja. Milenka Rječcyna

Braška hosći na kwas prosył

štwórtk, 17. januara 2019 spisane wot:
Pěstowarnje a zakładne šule w dwurěčnych kónčinach Łužicy hotuja so tele dny na ptači­ kwas jako jedyn z najwažnišich podawkow w běhu lěta. Za to holcy a hólcy pilnje pěsnje, basnje a rejki zwučuja, zo by na wulkim dnju wšo sedźało. K přihotam na Kulowskej Krabatowej zakładnej šuli słuša, zo tam braška w zakładnej a wyšej šuli kaž tež w měšćanskim zarjadnistwje hosći na ptači kwas prosy. Tak měješe braška­ Benjamin wčera wjacekróć składnosć, swoje hrónčko přednjesć. Foto: Lubina Dučmanowa

Na Johanneumje z wjeselom serbšćinu wuknu

póndźela, 14. januara 2019 spisane wot:

27. dźeń wotewrjenych duri na Wojerowskim Johanneumje, kotryž je w swobodnym nošerstwje, je sobotu mnohich zajimcow přiwabił. Wosebje zajimawa bě nowa šulska forma.

Wojerecy (SiR/SN). Wopytowarjo na Johanneumje dožiwichu hudźbu, dźiwa­dło, eksperimenty, reju a prezentaciju paslenkow, móžachu so wobdźělić na kwisu wědy a dóstachu dohlad do wučby. Wšitko bě w dobrej mjezsobnosći a z wulkej lubosću za detail přihotowane. „Šulska klima a naša zwjazanosć stej woprawdźe dobrej. Prócujemy so wo woprawdźitu zhromadnosć na šuli. Wjese­limy so nad zhromadnymi aktiwitamy a w kritiskich situacijach napřećo sebi dźemy, tak zo móžemy rěčeć“ zwěsći šulski­ nawoda Günter Kiefer.

Dobre wuměnjenja w horće

póndźela, 14. januara 2019 spisane wot:

Pančičansko-Kukowski hort, kotryž je w nošerstwje Miłočanskeho Křesćansko-socialneho kubłanskeho skutka, přiwabi zańdźeny pjatk tójšto wopytowarjow.

Pančicy-Kukow (SN/MiR). Dźeń wote­wrjenych duri w nowym šulskim horće w Pančicach-Kukowje zajimowaše ludźi wšěch generacijow. „Smy cyle wědomje rozsudźili hort zjawnosći předstajić, a to jenož krótko po tym zo smy jón loni w decembru oficialnje wotewrěli. Sym zbožowny, zo je telko ludźi poskitk přijało“, rjekny wjesnjanosta Markus Kreuz (CDU), kiž cyłe popołdnjo mjez kubłarkami, wjesnjanami a hosćimi přebywaše. Kóžda rumnosć ma swoje wosebitosće. Wosebje powabliwa je wulka jědźernja, hdźež so dźěći k jědźi zetkawaja, ale hdźež móža zdobom woměrje swoje domjace nadawki spjelnić. Je to takrjec wjacezaměrowa­ rumnosć.

Wopyt instituta

pjatk, 11. januara 2019 spisane wot:

Lipsk (LW/SN). Wčerawši dźeń wote­wrjenych duri na sakskich uniwersitach a wysokich šulach je zajimcow tež do Instituta za sorabistiku Lipšćanskeje uniwersity wabił. Koordinatorojo a sobu­dźěłaćerjo instituta su jim na prašenja wotmołwjeli. Wopytowarjo wužiwachu składnosć, wobhladać sej wuwučowarnje, a zhonichu wo tym, po kotrym puću móža so za studij přizjewić a kak so z přidružnikom za powołanje wučerja stać. Njewšědne naprašowanje mějachu ze syće. Zajimc z Londona bě so naprašował, hač móhł na Instituće za sorabistiku studować a kotre wuměnjenja su za to trěbne. Institut poskića tři studijne směry. Su to sorabistika z wotzamknjenjom BA (bachelor) a MA (master), wučerstwo serbšćiny za zakładnu šulu, wyšu šulu abo gymnazij a europske mjeńšinowe rěče­ z wotzamknjenjom bachelora.

nawěšk

nowostki LND