Durje njezaprasnyć

póndźela, 12. decembera 2016 spisane wot:
Z njesmilnosću a dalšej namocu chce turkowski prezident Erdoğan na najnowšej bombowej nadpadaj reagować, kotrejž běštej sej sobotu w Istanbulu 44 smjertnych woporow žadałoj. Hižo je wón wjace hač sto pro-kurdiskich politikarjow zajeć dał. Směmy z toho wuchadźeć, zo so spirala namocy w Turkowskej dale wjerći a zo su nowe atentaty a wotpowědne reakcije na nje jenož prašenje časa. To wězo tych pohonja, kotřiž sej žadaja rozmołwy wo přistupje Turkowskeje k Europskej uniji skónčnje přetorhnyć a tak Erdoğanej durje před nosom zaprasnyć. To pak by bjezdwěla wulki zmylk był. Turkowska je z EU wusko hospodarsce, strategisce a čło­wjesce dawno wusko splećena. Tajke styki njemóžeš zničić. Dyrbimy je hajić, runje w časach, hdyž bombowe atentaty kraj střasu a ludźi znjeměrnjeja. Nic naposledk njesměmy zabyć: Turkowska je wo wjele wjace hač Erdoğan. Marko Wjeńka

Euforija a zdobom problem

póndźela, 12. decembera 2016 spisane wot:

Konferenca so z energijowej změnu zaběrała

Čorna Pumpa (SN/BŠe). Energijowa změna je formujomna! To je wuslědk konferency pod hesłom „Rewěrowy transfer“ Łužiskeho kruha zańdźeny pjatk w Čornej Pumpje, na kotrejž wobdźělichu so zastupjerjo komunow, Europskeje unije kaž tež Zwjazka a krajneju knježerstwow Sakskeje a Braniborskeje.

„Energijowa změna měła so socialnje sprawnje přewjesć“, wuzběhny zastu­pjerka Europskeje komisije za brunicu a energiju Aleksandra Tomczak. Wona připowědźi, zo zahaji klětu w prěnim połlěće program, kotryž ma regiony kaž Łužicu podpěrać. Tak namołwješe wobdźělnikow, zapodać projekty a temy. Wosebje narěčany je w tymle zwisku Łužiski kruh z rěčnikomaj, Grodkowskej měšćanostku Christinu Herntier (njestronjanka) a Běłowodźanskim wyšim měšćanostu Torstenom Pötzschom (Klartext).

Masowa bijeńca

póndźela, 12. decembera 2016 spisane wot:
Bad Säckingen (dpa/SN). W přebywarni ćěkancow w badensko-württembergskim Bad Säckingenje je kónc tydźenja k tumultam dóšło. Kaž policija zdźěli, so při tym wjacore wosoby zranichu. Štyrjoch wobydlerjow přebywarnje su nachwilnje zajeli. Po prěnjej „masowej bijeńcy“ sobotu wječor je tam wčera popołdnju k nowym namócnosćam z wjacorymi zranjenymi dóšło.

To a tamne (12.12.16)

póndźela, 12. decembera 2016 spisane wot:

Z kolesom w podkopkach po puću bě wčera něhdźe sto mountainbikerow w durinskim Merkersu. W podzemskim arealu dožiwjenskich podkopkow, hdźež wudobywachu hač do lěta 1990 kali, knježi ćopłota hač do 28 stopnjow. Kolesowanska jězba w swětle lampow, kotruž tam wjackróć wob lěto poskićeja, wjedźe hač do 800 metrow hłuboko a 20 kilometrow daloko.

Dospołnu kontrolu nad narodninskej party zhubił je 16lětny w badensko-württembergskim Hohentengenje. Ně­hdźe 80 njeprošenych hosći zapusći by­dlenje młodostneho, po tym zo běchu so informacije wo planowanym swjedźenju internetnje šěrili. Na kóncu dyrbješe policija zakročić. W bydlenju nańdźe wona 50 młodostnych a dospołnje přežada­neho 16lětneho. Policija swjedźeń skónči a pósła „hosći“ domoj.

Rozprawu rjanu barbili

pjatk, 09. decembera 2016 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowe knježerstwo je so při wuswětlenju afery wokoło manipulowaneho wotpłuna konfliktej z awtowej industriju wočiwidnje wuwinyło. Tole wuchadźa z rešeršow powěsćernje dpa, Spiegel Online a Bayerskeho rozhłosa. Tak bu kónčna rozprawa fachowcow k aferje we wjacorych dypkach na dobro awtoweje industrije změnjena. Zwjaz­kowe wobchadne ministerstwo njeje so k wumjetowanjam dotal wuprajiło. Hakle wčera bě EU přećiwo Němskej jed­nanje zahajiła, dokelž njeje knježerstwo awtokoncerny­ dotal chłostało.

UNO: Katastrofalne lěto

Genf (dpa/SN). Komisar UNO za čłowjeske prawa Seid Rad al-Hussein ma lěto 2016 hladajo na dodźerženje čłowjeskich prawow za „katastrofalne“. Tajku bilancu sćahny społnomócnjeny dźensa w Genfje, dźeń do Mjezynarodneho dnja čłowjeskich prawow. Al-Hussein pokaza při tym na wobydlersku wójnu w Syriskej, na namócnosće teroristow a na přiběrace hospodarske a socialne rozdźěle na swěće.

Manager bórze minister

Pod hołym njebjom dyrbjachu so muslimscy wěriwi dźensa w Pidie Jaya w prowincy Aceh na indoneskej kupje Sumatra k pjatkownej modlitwje zeńć, dokelž bě so jich hłowna mošeja (w pozadku) při zemjerženju zawčerawšim, srjedu, sypnyła. Při rženju sylnosće 6,4 je wjace hač sto wosobow žiwjenje přisadźiło, 800 ludźi so zrani. Mjeztym dochadźeja prěnje pomocne srědki do kónčiny. Foto: dpa/Jevayona Delita

Zwjazk a kraje so dojednali

pjatk, 09. decembera 2016 spisane wot:
Berlin (dpa/K/SN). Zwjazk a kraje su so po mócnej wadźeńcy njenadźicy tola hišće zasadnje na noworjadowanje swojich finacnych poćahow dojednali. To nastupa změnu Zakładneho zakonja a dalše korektury. Reforma předwidźi, zo přewostaji Zwjazk krajam wob lěto 9,5 miliardow eurow wjac hač dotal. Za to dóstanje wjace kompetencow a přidatnych móžnosćow kontrolowanja, na přikład nastupajo dalnodróhi, dawki, inwesticije w šulach a online-poskitki. Po wuprajenju zwjazkoweje kanclerki Angele Merkel (CDU) maja so jeničce hišće někotre na­drobnosće rozrisać. Ministerscy prezidenća krajow su w tym „dobyli“, zo je priwatizowanje awtodróhow z blida.

Mnozy ludźoAleppo wopušćili

pjatk, 09. decembera 2016 spisane wot:
Moskwa (dpa/K/SN). Po ruskich powěsćach je w běhu 24 hodźin něhdźe 8 500 ludźi syriske wulkoměsto-bitwišćo Aleppo wopušćiło. Ruski wonkowny minister Sergej Lawrow bě wčera w Hamburgu na schadźowanju organizacije OSZE rjekł, zo je syriske wójsko ofensiwu nachwilnje zastajiło, zo móhli so ciwilisća wuchować. Specialisća ruskeho wójska pomhaja při wotstronjenju minow a druheje rozbuchliny. Po wudawanju aktiwistow pak w Aleppje dale wojuja. Přeco zaso­ dochadźa k třěleńcam mjez jednotkami syriskeho wójska a rebelemi-bojownikami. W Genfje schadźuja so jutře ruscy a ameriscy eksperća ze zaměrom, zdźěłać rozrisanje za wuchodne Aleppo.

To a tamne (09.12.16)

pjatk, 09. decembera 2016 spisane wot:

Dokelž bě so konopej pod wahu swojeju wobsedźerjow zwjezł, dyrbi meblowy dom 2 000 eurow wotškódnjenja płaćić. Na to su so potrjecheni před Bonnskim hamtskim sudnistwom dojednali. Skoržiłoj běštaj mandźelskaj, kotrajž wažeštaj swój čas hromadźe 338 kilogramow. Wonaj­ běštaj sej w meblowym domje polstrowu­ garnituru za 3 500 eurow ku­piłoj. Hladajo na swoju wahu­ wšak trjebaštaj „wosebje solidny model“. Hižo po prěnich tydźenjach pak bě ramik kono­peja dospołnje přełamany.

Na wšě 1 260 eurow su ludźo w Berlinje samostejacej młodej maćeri přepokazali, kotrejž bě muž móšeń z dokumen­tami a měsačnej jězdźenku za bus pokradnył. W internetnym blogu wusypa so žona na paducha, kiž bě ju runje na dnju swj. Mikławša wurubił a jej tak tójšto přidatneho wušparanja naparał.

W SKI rumpodicha honić

štwórtk, 08. decembera 2016 spisane wot:
W adwentnym času je z wašnjom rumpodicha honić. Za to pak njetrjebaće daloko jězdźić, tež serbske institucije maja dobre poskitki. Cyle aktualnje ma Marija Swiercze­kowa w Budyskej Serbskej kulturnej informaciji (SKI) wot jutřišeho nowy synchronizowany film „Peeweeje – mišterstwa na lodźe“ za 10 eurow na předań. W adwenće ma SKI přidatne wotewrjenske časy, a to sobotu, 10. a 17. decembra, stajnje wot 10 do 14 hodź. a njedźelu, 18. decembra, wot 13 do 17 hodź. Foto: Tomaš Šołta

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND