EU wadźi sowo sankcije

Dienstag, 22. September 2026 geschrieben von:
Brüssel (dpa/SN). W zwisku ze schwalenjom podlěšenja sankcijow Europskeje unije přećiwo 3 000 ruskim oligarcham, předewzaćam a zarjadnišćam, je mjez čłonami unije zwada wudyriła. Doba płaćiwych chłostanjow so jutře w nocy skónči. Přičina rozkory je žadanje Słowakskeje, sankcije přećiwo ruskemu miliardarej Usmanowej zběhnyć. Njewočakowano je so słowakskemu žadanju tež Francoska přizamknyła. Po tym žadaše sej Luxemburgska, zo měli so nimo sankcijow přećiwo Usmanowej tež sankcije přećiwo ruskemu oligarchej Fridmanej cofnyć. Tute žadanja dyrbja tamne staty EU akceptować, dokelž knježi nastupajo sankcije princip jednohłósnych rozsudow. Hewak hrozy strach, zo EU cyłkowne sankcije podlěšić njemóže.

Dualny system kasow njesprawny

Dienstag, 22. September 2026 geschrieben von:

Berlin (dpa/SN). Po posedźenjach stronskich gremijow CDU w Berlinje je zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) móžne přiměrjenja w zwisku z reformami chorobneho zawěsćenja narěčał. Wón na to skedźbni, zo pohódnoćeja mnozy ludźo dualny system priwatneho a zakonskeho chorobneho zawěsćenja jako njesprawny. „Hdyž maja wobydlerjo zaćišć, zo priwatnje zawěsćeni kóždu posłužbu dóstawaja, zakonsce zawěsćeni pak dyrbja tydźenje a měsacy na nju čakać,­ je to problem sprawnosće“, wón podšmórny a doda: „W koaliciskim zrěčenju smy so na to dojednali, zo chcemy rozsudy w zwisku ze zakonskim cho­robnym zawěsćenjom tež na priwatne chorobne zawěsćenje rozšěrić. To pak dotal­ zwoprawdźili njejsmy, ale chcemy to nachwatać“.

Wo konkretnych naprawach w tutym zwisku so kancler wuprajił njeje. Jasne tuchwilu tež njeje, hač chce koalicija lutowanski paket za zakonske chorobne kasy, kotryž bu hakle w juliju schwaleny, nětko změnić.

Hdy so wójna započnje?

Dienstag, 22. September 2026 geschrieben von:

Pólski ministerski prezident warnuje před ruskim nadpadom na NATO

Waršawa (SN/LuNo). Pólski ministerski prezident Donald Tusk je minjeny štwórtk, 17. požnjenca, w Sejmje wažnu narěču dźeržał, w kotrejž rjekny, zo „eksistuje­ faktiske riziko, zo móže so teritorij někotrych statow NATO na wuchodnym křidle aliancy z cilom trutow abo wójnskich raketow stać. Wobsteji strach materielnych škodow, ale runje tak tež čłowjeskich woporow.“ Tusk na to skedźbni, zo budźe oficialnje rěkać, zo je wšo jenož připad, tola nadpady budu so wospjetować. Ruska chce z tajkimi nadpadami mjenujcy dopokazać, zo inte­grita NATO wulka njeje a zo je artikl 5 aliancy, w kotrymž dźe wo zhromadny škit, bóle teoretiski hač realistiski. W běhu přichodnych hodźinow je to wuprajenje słowakskeho ministerskeho prezidenta Roberta Fica faktisce wobkrućiło. „Dołhož sym we funkciji, njedopušću, zo so sło­wakscy wojacy na někajkim wojerskim dyrdomdejstwje we wobłuku NATO wobdźěla“, wón rjekny.

To je hakle započatk

Dienstag, 22. September 2026 geschrieben von:
„Trjebamy dźěći, dźěći, dźěći.“ Z tutymi słowami wopisuje nawodnica Radworskeje katolskeje pěstowarnje situaciju hladajo na přichod swojeho domu. Hišće su naše žło­biki, pěstowarnje, šule a horty derje pjelnjene. Tola přichodna katastrofa so hižo bliži. Wot klětušeho mjenujcy budźe tam lěto wob lěto mjenje dźěći! To njeje jenož twjerdźenje, ale fakt! Nažel jara zrudny fakt. Přetož je to započatk toho, štož budźe­ nas w přichodnych lětdźesatkach zaběrać. A tak snadna ličba porodow k tomu powjedźe, zo změjemy lěto a mjenje serbsce rěčacych, zo změja serbscy kubłarjo w žłobikach, pěstowarnjach a hortach mjenje skupinow a z tym mjenje dźěła. A naposledk rěka to, zo změjemy tež w našich mało serbskich šulach znowa problem, zo njebudźe dosć dźěći za rjadownje. Što pak tole woznamjenja a kotre konsekwency to ma, su Serbja hižo raz dožiwili. Stejimy potajkim hakle na spočatku – nadźijomnje pak nic na spočatku kónca. Stefan Šmit

Park wětrnikow natwarili

Dienstag, 22. September 2026 geschrieben von:

Janšojce (SN). Zhromadnje z ministerskim prezidentom kraja Braniborskeje Dietmarom Woidke (SPD) a zastupjerjemi komunalneje politiki su zamołwići energijoweho koncerna LEAG wčera dalši wotrězk puća k nowemu energijowemu systemej zahajili, kotryž wudobywanje zeleneje energije a jeje składowanje zwjazuje.

Podłu Sprjewje koncertowali

Dienstag, 22. September 2026 geschrieben von:
Prěni Sprjewiny koncert je so minjenu sobotu w Choćebuzu wotměł. Na dźesać městnosćach podłu Sprjewje koncertowachu hižo wot dopołdnja najwšelakoriše hudźbne skupiny. Při historiskim pomniku młyna při sprjewinym spušćadle (hlej foto­) zahori wopytowarjow na přikład irska skupina The Ocelots ze swojej folk-hudźbu­. Dalše městnosće běchu mjez druhim sprjewine haćenje w Kibušu (Kieckebusch) abo bywša Choćebuska Sprjewina kupjel. Zarjadowanje měješe so poprawom­ hižo kónc junija wotměć. Wulkeje horcoty dla běchu je tehdy na sep­tember přestorčili. Foto: Michael Helbig

To a tamne (22.09.26)

Dienstag, 22. September 2026 geschrieben von:

Hoberske triumfowe wrota, kotrež chce prezident USA Donald Trump w stolicy Washingtonje natwarić dać, nimaja po najnowšich planach jenož turistiska atrakcija być, ale tež wojerskim zaměram słužić. Třěchu twarjenja, na kotrejž planowachu dotal wuhladnu platformu za turistow, chce Trump z „přičin narodneje wěstoty“ nětko jako bazu za truty kaž tež jako platformu za třělcow (Scharfschützen) wužiwać, zdźěli wón wčera na swojim powěsćowym portalu Truth Social.

W Pariskim muzeju Louvre staj wopy­towarjej sobotu swójskej twórbje z lě­pjatym paskom na sćěnu zlěpiłoj, a to w žurli, w kotrejž tež najznaćiši wobraz muzeja, Mona Lisa, wisa. Stražnicy muzeja němskeju staćanow krótko po tym zajachu a policiji přepodachu. Muzej chce jeju wěcneho wobškodźenja dla wobskoržić.

Bolostnej wuslědkaj za CDU

Montag, 21. September 2026 geschrieben von:

Wólbne wobdźělenje w Berlinje a Mecklenburgsko-Předpomorskej wulke

Berlin/Zwěrin (dpa/SN). Za stronu CDU běše wčerawši wólbny dźeń krajneju parlamentow w Mecklenburgsko-Předpomorskej a Berlinje dalši super-gau: Prěni raz w swojich stawiznach njeje strona do krajneho parlamenta zaćahnyła a w Berlinje přěhraje wona wólby přećiwo Lěwicy. Ćišć na hižo chabłaceho kanclera a nawodu CDU Friedricha Merza z tym dale stupa. Tola hnydom po zawrěću wólbnych lokalow wčera zwurazni wón před kamerami, zo nochce wotstupić. W Mecklenburgsko-Předpomorskej je AfD po dotalnym wuličenju z 38,2 procentami hłosow dobyła a podwoji z tym swój wuslědk poslednich wólbow. Strona SPD je najebać angažowaneho wólbneho boja swojeje načolneje kandidatki a ministerskeje prezidentki kraja Manuele Schwesig štyri procenty zhubiła a docpě wčera 35,5 procentow. Lěwica slěduje z 6,5 procentami na třećim městnje. Zeleni su z 5,7 proc. pjećprocentowsku mjezu překročili a zaćahnu do parlamenta. CDU porno tomu­ je z 4,9 procentami won. Tež BSW njeje ze 4,8 procentami do parlamenta zaćahnyła.­

Wólbne zadźerženje křesćanow

Montag, 21. September 2026 geschrieben von:

Magdeburg (B/SN) Bychu-li so jenož hłosy křesćanskich wolerjow ličili, by AfD we wólbach w Saksko-Anhaltskej wjele słabšo wotrěznyła. Analyza slědźerskeje skupiny w Mannheimje je zwěsćiła, zo je 47 procentow ludźi bjez přisłušnosće k nabožinje AfD woliło, 33 proc. ewangelskich a 32 proc. katolskich wěriwych. 26 procentow křesćanow woleše CDU. 9 300 ludźi je po wotedaću hłosa na pisomne naprašowanje slědźerskeje skupiny wotmołwiło.

Cyrkej na stronje Židow

Bonn (B/SN) Předsyda Němskeje biskopskeje konferency Heiner Wilmer je židowskemu nowolětnemu swjedźenjej Rosch Haschana žohnowanje sposrědkował. „Stejimy na wašej stronje“ pisa wón w lisće prezidentej Centralneje rady Židow w Němskej, Józefej Schusterej. Runje w tutym času je wažne, zo „swoju křesćansko-židowsku zwjazanosć pokazamy. Solidarita njeměła prózdne słowo wostać“.

Mać chudych

FUEN steji za serbskim šulstwom

Montag, 21. September 2026 geschrieben von:

70. lětny kongres Federalistiskeje unije europskich narodow (FUEN) su sobotu w Helsinkach zakónčili. Zhromadźizna delegatkow a delegatow schwali wjacore rezolucije. Nimo toho wěnowachu so tež financam, rozprawam a Europeadźe 2028.

Helsinki/Helsingfors (SN/MG). Zhromadźizna delegatkow a delegatow Federalistiskeje unije europskich narodow (FUEN) je sobotu jednohłósnje načisk rezolucije Domowiny schwaliła. W teksće žada sej třěšny zwjazk wosebity wobkedźbowanje sakskich a braniborskich naležnosćow hladajo na serbske šule a serbskich wučerjow. Dohromady šěsć žadanjow je Domowina sformulowała. Tak žadaja sej mjez druhim „krótko- a srjedźodobne strategije k zdobyću, wukubłanju a wjazanju serbskich wučerjow.“ Tema rezolucije budźe prawdźepodobnje tež jutře zajimawa. W Drježdźanach schadźuje so mjenujcy sakska serbska rada ze sakskim kultusowym ministrom Conradom Clemensom (CDU) a wuradźuje wo serbskim šulstwje.

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo