To a tamne (31.08.26)

Montag, 31. August 2026 geschrieben von:
Šěsć tigrow bywšeje cirkusoweje artistki z Lipska su po měsacy trajacych diskusijach nowe doma w pomocnej staciji za dźiwje zwěrjata w južnošpaniskej pro­wincy Alicante namakali. Po tym zo běše jedyn z tigrow lětsa w meji z klětki ćeknył a 72lětneho muža zakusał, je zamołwity weterinarny zarjad wobsedźerce zwěrjata sćazał.

Z dekretom je prezident USA Donald Trump wčera namjezny jězor Lake Ontario mjez Zjednoćenymi statami a Kanadu na Lake America přemjenował. Tole je wuraz jeho hněwa w zwisku ze zwadu wo cła ze susodnym krajom. Kanadski premier Mark Carney na to skedźbni, zo su sewjeroameriscy indigeni jězorej mjeno hižo před 400 lětami spožčili. Foto: imago/ZUMA Press Wire

Njeskutk w šuli šokuje

Freitag, 28. August 2026 geschrieben von:

Gosen-Neu Zittau (dpa/SN). 19lětny Němc je wčera připołdnju dwě wosobje na šuli w braniborskej gmejnje Gosen-Neu Zittau na juhowuchodźe Berlina morił. Jedyn wopor nadpada, 18lětna šulerka,­ běše po informacijach powěsćernje dpa bywša přećelka skućićela. Dalši wopor běše domownik šule, kotryž chcyše­ nadběhej zadźěwać. Policija je młodostneho krótko po njeskutku zajała. Wjace hač sto šulerjow a jich starši su so wječor před šulu zhromadźili a na woporaj­ njeskutka spominali. Prezidentka Braniborskeho krajneho sejma Ulrike Liedtke (SPD) je mordarstwo jako femicid pohódnoćiła.

Lěhwo migrantow nadpadnyli

Ceuta (dpa/SN). Demonstranća su lěhwo migrantow w španiskej eksklawje Ceuta w sewjernej Africe nadpadnyli a tam woheń­ zamiškrili. Woni žadachu sej hnydomny nawrót ćěkańcow do Marokka. Policisća su masiwnje zakročili. Do toho běchu demonstrowacy ze žiwi­dłami a wodu nakładowane awta Mjezyna­rodneho čerwjeneho křiža zadźeržeć spytali. Wjacore tysacy ćěkancow tuchwilu hišće w lěhwje přebywaja.

Renta a reformy

Freitag, 28. August 2026 geschrieben von:

Po 45 lětach zawěsćenja wupłaćichu rentnarjam loni přerěznje 1 696 eurow

Berlin (dpa/SN/MiP). 1 195 eurow měsačneje renty su wuměnkarjo po wčera wušłej lětnej rozprawje Němskeje rentoweje zawěsćernje (DRV) w Němskej loni přerěznje přijimali, to je 41 eurow wjace hač lěto do toho. Žony maja w přerězku nimale 500 eurow mjenje renty hač mužojo. Wone dóstawaja měsačnje 994 eurow, mužojo 1 449 eurow. Tute ličby wšak su mało reprezentatiwne, dokelž su w nich tež ći zapřijeći, kotřiž su jenož skrótka rentowe zawěsćenje płaćili. Tutej skupinje přisłušeja na přikład ludźo, kotřiž su so zesamostatnili abo kiž buchu zastojnicy.

Bóle realistisku přehladku dóstanješ, wobhladaš-li sej přerěznu rentu po 35 lětach zawěsćenja. Zawěsćeni w tutej skupinje dóstachu loni přerěznje 1 336 eurow renty wob měsac, mužojo mějachu 1 573, žony pak jenož 1 074 eurow. Ludźo, kotřiž su po 45 lětach zawěsćenja do docpěća regularneje starobneje mjezy 67 lět bjez wotćahow na wuměnk šli, dóstachu loni přerěznje 1 696 eurow renty měsačnje.

Helikopter pomha škody wotstronić

Freitag, 28. August 2026 geschrieben von:

Rathen (dpa/SN). Po ćežkim njewjedrje před štyrjomi njedźelemi w Sakskej Šwicy­ kołowokoło Rathena nětko z he­likopterom powalene zdónki štomow rumuja. To je jenička móžnosć, drjewo z ćežko přistupneje wokoliny jězora Amselsee a skalneho jewišća w Rathenje wottransportować, statny lěsny zawod Sachsenforst wčera zdźěli. Wulke lěsnistwowe mašiny tam zasadźować njemóža. Tuchwilu leći helikopter kóžde pjeć mjeńšinow z potrjecheneje kónčiny­ k wotkładowanišću.

Předstajenja na skalnym jewišću w Rathenje so nadal njewotměwaja. W lětušej hrajnej dobje planowane dźiwadłowe­ kruchi pak předstajeja na narunanskich­ městnosćach, mjez druhim­ na lěsnym jewišću w Biskopicach.

Přichod Łužicy na fotografijach

Freitag, 28. August 2026 geschrieben von:

Podstupim (SN/MiR). Wustajeńca fotografijow z titulom „Cyle blisko. 99 objektow přichoda z Łužicy“ je tak wuspěšna, zo wostanje hišće hač do 28. septembra tohole lěta w Braniborskim minister­stwje za kulturu w Podstupimje přistupna. Jědnaće absolwentow a absolwentkow kaž tež studowacych šule za fotografiju Ostkreuz je so z prašenjom zaběrało, što je wobydlerjam mjez Błótami a Žitawu kótwica za přichod jich žiwjenskeho ruma. 99 Łužičanow powěda na fotografijach na zakładźe samowuzwolenych objektow wo swojim přichodźe, zdźěli ministerstwo za kulturu. Wustajeńca je w zhromadnym dźěle ze spěchowanskim towarstwom Braniborskeje Techniskeje uniwersity Choćebuz-Zły Komorow (BTU) nastała. Ministerka dr. Manja Schüle rjekny: „Wustajeńca zmóžnja dohlady z jednoho do druheho regiona. Wona pokazuje kachle, busowe zastanišćo, młyn na brunicy, kulku ze škleńcy, model lětadła – ale tež čołmarjow, zahrodkarki, wědomostnikow, dźěći kaž tež hišće pytacych. Wona rěči wo ludźoch, kotřiž we Łužicy bydla a ze swojim objektom swoje a stawizny regiona powědaja – awtentisce a direktnje.“

Městnosć dopomina na deportacije

Freitag, 28. August 2026 geschrieben von:
Na Choćebuskim hłownym dwórnišću su srjedu wopomnjenske městno za wopory nacionalsocialistiskeho časa poswjećili. Taflički na to skedźbnjeja, zo bě dwórnišćo wuchadźišćo a přechodne městno deportacijow, kotrež bě Němska železnica přewjedowała. Z pomocu QR-koda dóńdźe zajimc na internetnu stronu z nazornišimi informacijemi­ wo tym. Fyziske kaž tež wirtuelne wopomnišćo su Choćebuski Centrum­ za čłowjeske prawa, dźěłowe zjednoćenstwo Kopolaki, Měšćanske zběrki Choćebuz a towarstwo exhibeo zwoprawdźili. Nawjednica Centruma za čłowjeske prawa Heide Schinowsky (na foće) na wotkryću wuzběhny: „Mamy tu městno stawizniskeho­ wopomnjeća wosrjedź wšědneho dnja. Z tym, zo so dopominamy, přewzamy zamołwitosć tež za dźensniši čas.“ Foto: Michael Helbig

To a tamne (28.08.26)

Freitag, 28. August 2026 geschrieben von:

Norwegski kral Harald V. je dźensa rano­ w starobje 89 lět w kruhu swójbnych zemrěł. Wot srjedź awgusta přebywaše wón bakterielneje infekcije kreje dla w Osloskej narodnej chorowni. W lěće 1991 běše Harald V. štyri dny po smjerći swojeho nana kralowski trón přewzał. Jeho naslěduje nětko jeho syn Haakon.

106lětny Thailandźan Sawang Janpram je w mjetanju diskusa w swojej starobnej klasy nad 105 lětami nowy swětowy rekord docpěł. Na swětowym mišter­stwje World Masters Athletics w južnokorejskim měsće Daegu je jako najstarši wobdźělnik jedyn kilogram ćežku tačel­ 7,59 metrow daloko ćisnył. To je dźewjeć centimetrow dale hač dotalny rekord.

Jendźelski princ Harry je so ze swojej žonu Meghan po dlěje hač šěsć lětach do swojeje domizny nawróćił. Mjez druhim rasistiskich wuprajenjow kralowskeje swójby dla běštaj so wonaj w lěće 2020 do Kaliforniskeje přesydliłoj a so swojim royalnym winowatosćam wu­winyłoj. Britiske medije běchu minjene tydźenje rozprawjeli, zo staj Harry a jeho nan kral Charles III. na puću wu­jednanja.

Dań jenož za napoje z cokorom

Donnerstag, 27. August 2026 geschrieben von:

Berlin/Neuhardenberg (dpa/SN). W zwisku z diskusiju wo zawjedźenje danje za cokor minjene dny staj so zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) a zwjazkowy­ financny minister Lars Klingbeil (SPD) na kromje klaw­surneho zeńdźenja knježerstwa słowa jimałoj. Wobaj wuzběhnyštaj, zo dań za napoje ze słódnidłom město cokora njepřińdźe. „W tutym nastupanju smy sej w koaliciji přezjedni“, Merz wu­zběhny.

Z awtom do skupiny ludźi zajěł

Caen (dpa/SN). W francoskim měsće Caen blisko atlantiskeho pobrjoha je muž po zwadźe ze swojim awtom do skupiny ludźi zajěł. Po aktualnych rozprawach lokalnych medijow sta so podawk wčera wječor při busowym zastanišću blisko dwórnišća. Jedna wosoba při tym zemrě, dźesać ludźi bu zranjenych, štyri z nich chutnje. 26lětneho skućićela ruskeho pochada je policija zajała. Teroristisku motiwaciju za njeskutkom zamołwite zarjady dotal njespóznawaja.

Kónc kołbaskow z Halberstadta

Žałostne powodźenje a lawina błóta stej namjeznu kónčinu mjez Nepalom a Chinu w horinach Himalaja zapusćiłoj. Něhdźe 165 ludźi při tym zemrě. Po informacijach zamołwitych zarjadow je wjace hač 1 300 ludźi zhubjenych, mjez nimi putnikowarjo z Nepala, turisća z wukraja kaž tež policisća a wojacy. Foto: imagoZUMA Press Wire

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo