Berlin (dpa/SN). W nowym Pisa-přirunanju šulerki a šulerjo w Němskej špatnišo hač hdy prjedy wotrěznu. W čitanju, matematice a přirodowědźe su 15lětni wobdźělnicy „najniše hódnoty wot zawjedźenja Pisa-studije docpěli“, pisaja w aktualnym wudaću mjezy­narodneho přirunowanja šulerskich kmanosćow. Wuslědki su hišće špatniše hač w prěnjej Pisa-studiji w lěće 2000. Tehdy běše tak mjenowany Pisa-šok intensiwnu debatu a kubłanske reformy nastorčił.

Před nowinarjemi w Berlinje je zwjazkowa kubłanska ministerka Karin Prien (CDU) špatne wuslědki šulerjow w Němskej dźensa „znjeměrnjace“ mjenowała. Wona skedźbni pak tež na to, zo wuslědki „cyle překwapjace njejsu“. Podobny trend su kubłanscy fachowcy tež w druhich přirunanskich studijach zwěsćili.

Moskwa (dpa/SN). Po tym zo běše Wladimir Putin před tydźenjom chłostanske naprawy Němskeje w zwisku z nadpadom trutow na Lipšćanskim lětanišću jako „ćežki zmylk“ pohódnoćił a wotpowědnu reakciju připowědźił, je ruske wonkowne ministerstwo wčera zawrjenje wšitkich Goethowych institutow w kraju kaž tež generalneho konsulata Němskeje w Pětrohrodźe wukazało. Sobudźěłaćerjo institucijow maja kraj najpozdźišo hač do 13. resp. 18. septembra wopušćić. Wonkowny zarjad kritizowaše krok jako „wobžarujomny zmylk, kotryž puć wróćo ke konstruktiwnym poćaham hišće bóle zaraća“.

Po tym zo běchu němske wěstotne zarjady dopóznali, zo běchu zamołwići za nadpad z trutami na Lipšćanskim lětanišću w nadawku Ruskeje jednali, je němske knježerstwo katalog sankcijow přećiwo Moskwje wozjewiło. K tomu słušeše mjez druhim zawrjenje Ruskeho domu w Berlinje kaž tež ruskeho konsulata w Bonnje. Ruska zamołwitosć za nadpad kategorisce wotpokazuje.

W Pólskej naprawje na dobro strowoty šulerjow zawjedli

Waršawa. W pólskich šulach njesmědźa šulerjo wot spočatka septembra hižo swoje šmóratka wužiwać. Zajimawe je, zo starši kaž tež šulerjo sami ze zro­zumjenjom na postajenje reaguja, kotrež je ministerstwo za narodne kubłanje wukazało.

Rozprawy wo jara škódnych wuskutkach nadměru sylneho wužiwanja socialnych medijow na kognitiwne kmanosće młodostnych, kotrež so najpo­zdźišo po času koronapandemije jewja, potajkim jenož politiscy zamołwići chutnje njebjeru, ale nětko skónčnje tež starši. W naprašowanju nadregionalneho dźenika Gazeta Prawna je so spočatk septembra 54,7 procentow wobdźělnikow za naprawu ministerstwa wuprajiło a zakaz šmóratkow jako wažny hódnoćiło. Dalšich 11,7 procentow naprašowanych ma zakaz za zmysłapołny, dwěluje pak na tym, hač so wón skutkownje zwoprawdźić hodźi.

30 stopnjow ćopła woda – za nas je to perfektne dowolowe wjedro, za ryby skerje sawna, kotrejž njemóža so wuwinyć. Naprawy přećiwo sćěham horcoty su za hatarjow z wysokimi kóštami a wjele přidatnym dźěłom zwjazane. Runo­časnje maja hatarjo zahinjenych rybow a mjeńšeho rozrosta dla mjenje dochodow. Nětko započnje čas, w kotrymž so karpy z hatow wułója a so za předań na wikach přihotuja. Łužiske rybowe tydźenje budu tuž za mnohe rybarske zawody wosebje wažne. Tam móžemy ze swojim nakupom direktnje k tomu přinošować, regionalne hatarstwo podpěrować. Štóž karpa abo druhe ryby z łužiskich hatow kupi, zawodam při tym pomha, dźěl nastatych stratow wurunać. Wudźerjo pak měli při wysokich temperaturach město wudy radšo noze do wody tyknyć. Hdyž so mjenujcy samo karp poći, je defini­tiwnje přećopło. A wudźerjo njech po­přeja sej přestawku.

Celina Knopec