Nadawki rozdawali

Donnerstag, 01. Oktober 2026 geschrieben von:

Drježdźany (dpa/SN). „Europasinfonija“ zwjazuje orchestry a chóraj z dwanaće europskich krajow. Tři jednotliwe dźěle sinfonije skomponuja młodźi komponisća z Pólskeje a Italskeje. Wotpowědny nadawk dóstanu Andrzej Ojcenasz, Damian Dziwenka a Francesco Darmanin, zdźěla Drježdźanscy sinfonikarjo, kotřiž su za projekt hłownje zamołwići.

Prapremjera wotměje so klětu w juniju. Orchestry a chóraj zahraja a zaspěwaja runočasnje z pomocu live-přenošowanja. Na Drježdźanskich wikach piska 62 smyčkarjow. Jewišćo tam je centrum předsta­jenja. Druzy hudźbnicy budu na wobrazowkach widźeć. Na wurunanju latencow, potajkim dlijenjow signalow, kotrež wulke distancy wuskutkuja, so hišće dźěła.

Prěnje słyšenje za móžny zakaz AfD

Donnerstag, 01. Oktober 2026 geschrieben von:

Erfurt (dpa/SN). Měła so politika wo to prócować stronu AfD zakazać abo tola nic? Prěni raz su jurisća, eksperća a prominentni tute prašenje w němskim parlamenće při zjawnym słyšenju rozjimali. Tež entertainer Hape Kerkeling bě z hosćom słyšenja. Po swojich słowach tam jako eksperta za wustawowe prawo njewustupowaše, ale jako potomnik wopora nacionalsocializma. „Čuju, zo je naša demokratija wohrožena“, Kerkeling swój wustup w krajnym sejmje Durinskeje wopodstatni.

Wo słyšenje bě so frakcija Lěwicy prócowała. Wona chce docpěć, zo durinske krajne knježerstwo jednanje wo zakazu AfD na zwjazkowej runinje podpěruje.

Na słyšenju porěči mjez druhim tež něhdyši prezident wustawoweho škita Hans Georg-Maaßen. Wón so přećiwo zakazej wupraja. Jurist a prawiznik AfD Christian Conrad rjekny, zo je jednanje wo zakazu přećiwo wustawje, hdyž strona, wo kotrejž jednaja, zakładnemu za­konjej scyła njeznapřećiwja. Wuslědk słyšenje­ měło njeje.

Płaćizny raz niše a raz wyše

Donnerstag, 01. Oktober 2026 geschrieben von:

Rabat za tankowanje płaćiwy – Zwjazkowy tiket klětu znowa dróši

Berlin/Mnichow (dpa/SN). Rabat za tankowanje je na mnohich městnach po cyłej Němskej niše płaćizny za ćěriwa wuskutkował. Hižo wokoło połnocy běchu bencin a diesel wo wjele tuńšo. Po portalu Tankerkönig lutowachu kupcy w hodźinje wot 23.41 do 0.41 hodź. něhdźe 10 centow na liter. Tež dźensa zahe rano bě diferenca něhdźe tak wulka, potajkim bě ćěriwo něhdźe 10 centow tuńše hač wčera w samsnym času.

Mnohe tankownje předawachu superbencin družiny E10 za mjenje hač euraj, kaž Powšitkowny němski awtomobilowy klub ADAC zdźěla. Tu pak je regionalnych rozdźělow. W Mnichowje, Stuttgarće abo Lipsku zwěsćichu mnohich tunich poskitkow. W Berlinje mějachu jich dosć, w Hamburgu pak scyła žane tajke po­skitki registrowali njesu. Přerězna pła­ćizna pola Tankerkönig pak bě jasnje nad euromaj.

Wopačny signal

Donnerstag, 01. Oktober 2026 geschrieben von:
To je potajkim nětko naša „wobchadna změna“, wo kotrejž hižo tak dołho rěčimy a kotrejež potrjeba je kóždemu – znajmjeńša kóždemu z mojeje „bubble“ – jara wědoma. Do wot dźensnišeho skutkowneho „rabata za tankowanje“ inwestuje stat dohromady 2,5 miliardow eurow dawkowych pjenjez. Z krjepjawu spěchuje potajkim nadróžny wobchad, a to lětsa hižo druhi raz. Wočiwidnje pak Zwjazk a zwjazkowe kraje porno tomu zwólniwe njejsu, do Zwjazkoweho tiketa inwestować, kotryž je wot časa swojeho zawjedźenja dobra ekologiska alternatiwa nic jenož za dojězdźowarjow, so po kraju pohibować. Wot spočatnje 49 eurow w lěće 2023 mam wot klětušeho 66,80 eurow za tiket wudać. Podam-li so w tutych tydźenjach z regionalnym ćahom do Berlina, dyrbju sej město třoch hodźin hišće před lětom nětko pjeć hodźinow zaplanować. To samo mi jako podpěraćelej wobchadneje změny do mysli přińdźe, snadź tola radšo awto město ćaha wužiwać. Milan Pawlik

To a tamne (01.10.26)

Donnerstag, 01. Oktober 2026 geschrieben von:

Swoju słužbnu bróń wužiwać dyrbješe wčera policist w Drježdźanskim měšćanskim dźělu Prohlis. Hromadźe z kolegami chcyše 51lětneho muža w zwisku ze seksualnym deliktom w jeho bydlenju zajeć. Tón pak chcyše so z nožom w ruce zajeću spjećować. Wutřěle policista podhladneho ćežko zranichu. Kriminalna policija je přepytowanja podawka zahajiła. Při tym tež pruwuje, hač bě wužiwanje słužbneje brónje woprawnjene.

7 000 lět stare sydlišćo z młodokamjentneje doby su archeologojo na twarnišću zakładnošulskeho kompleksa w Lipsku wotkryli. Wosebje jónkrótny objekt je rownišćo ze skeletom pohrjebaneho. Zemrěty bu w čapnjenej poziciji pochowany, kotraž je za dobu typiska. Row je najstarši, kotryž su hdy w Lipšćanskej wokolinje namakali, zdźěla Sakski krajny zarjad za archeologiju.

Wo kongresu w Helsinkach

Mittwoch, 30. September 2026 geschrieben von:

Zwotkel pjenjezy brać? A kak dwurěčnosć w Finskej funguje?

To woprawdźe zajimawe na kongresach, hłownych zhromadźiznach a posedźenjach so poprawom stawa, hdyž je sydarnja prózdna. Potom maja delegatki a delegaća; wobdźělnicy a čłonojo mjenujcy chwile so wuměnjeć a swoje syće pěstować. Networking so to mjenuje. Tež w Helsinkach to hinak njebě. Móžu pak rjec, zo bě 70. kongres Federalistiskeje unije europskich narodow (FUEN) tež zajimawy, hdyž běchu stólcy žurle hotela Clarion dosć derje wobsadźene.

Program, kotryž běchu šwedscy Finojo zhromadnje z prezidijom a generalnym sekretariatom FUEN na nohi stajili, bě chětro połny, přiwšěm pak wotměnjawy a jenož druhdy tróšku wostudły. Derje, přiznaju, zo sydam jako žurnalist stajnje w poslednim rynku a čakam, zo je skónčnje čas k wobjedu abo wječeri.

Žorćik.

Zawjedu elektroniske puta

Mittwoch, 30. September 2026 geschrieben von:

Drježdźany (SN). Sakski kabinet je dźensa statnemu zrěčenju zwjazkowych krajow wo wužiwanju elektroniskich putow přihłosował. Přihłosowanje krajow je prawniski zakład za noworjadowanje zwjazkoweho zakonja za škit přećiwo namocy.­ Elektroniske puta maja w přichodźe pomhać, wohroženych ludźi před domjacej namocu škitać. Klětu w juliju maja swójbne sudnistwa dowolnosć dóstać, zo elektroniske wobstražowanje namócnych skućićelow wukazaja.

Warnowanski system zawjedli

Schönefeld (dpa/SN). Zwjazkowy wobchadny minister Steffen Bilger (CDU) a jeho braniborski kolega w zastojnstwje Robert Crumbach (SPD) staj wčera na lětanišću Berlin Braniborska (BER) dźěławosć noweho systema k spóznaću trutow oficialnje zahajiłoj. Bilger skedźbni na dale a stupace ličby wohrožowanjow němskich lětanišćow přez truty a praji, zo chce Zwjazk spěšnje tež na dalšich mjezynarodnych lětanišćach w kraju tajki system instalować.

Wo reformje so dojednali

Ministerski prezident Sewjerorynsko-Westfalskeje Hendrik Wüst (naprawo, CDU) je něhdyšeho kapitana němskeje koparskeje narodneje wubranki Ilkaya Gündoğana wčera w Istanbulu z medalju Mevlüde-Genç wuznamjenił. Wot lěta 2018 spožča zwjazkowy­ kraj myto ludźom, kotřiž so přećiwo rasizmej a wumjezowanju a za jednotu towaršnosće angažuja. Wüst tuchwilu na wukrajnej jězbje w Turkowskej přebywa. Foto: dpa/Rolf Vennenbernd

Mjez wuchodom a zapadom nadal wulke rozdźěle

Mittwoch, 30. September 2026 geschrieben von:

Drježdźany/Berlin (dpa/SN). 36 lět po zjednoćenju Němskeje su rozdźěle mzdow a zamóženstwow mjez zapadom a wuchodom přeco hišće signifikantne. Po aktualnym wuhódnoćenju Němskeho zwjazka dźěłarnistwow (DGB) zasłuža dźěławi na wuchodźe w přerězku 12 415 eurow wob lěto mjenje hač na zapadźe. „Pod smužku dźě­łaja ludźo we wuchodnej Němskej w přirunanju ze zapadnej Němskej w přerězku nimale 72 dnjow zadarmo“, předsydka sakskeho DGB Daniela Kolbe wutoru w interviewje ze Sakskimi Nowinami podšmórny. Wona žada sej tohodla wjace tarifowych zawjazkow a rjadowanja tarifow za zjawne nadawki we wuchodnych zwjazkowych krajach.

Po informacijach krajneho statistiskeho zarjada ma w Sakskej 42 procentow dźěławych zrěčenje, kotrež je na tarif wjazane. To je po cyłym zwjazku najmjenje. Sakscy dźěławi z dźěłowym zrěčenjom po tarifje maja wob lěto přerěznje něhdźe 13 603 eurow wyšu mzdu hač dźěławi, kotřiž so po tarifje njepłaća. „To je hoberski rozdźěl“, Kolbe wuzběhnje.

Kritizuja rozsud přećiwo kopolakam

Mittwoch, 30. September 2026 geschrieben von:
Heidenau/Drježdźany (SN). Rozsud Heidenauskeje měšćanskeje rady w minjenym tydźenju, zo w přichodźe hižo nowe kopolaki w měsće njepřizwola, stej wčera Załožba sakske wopomnišća (StSG) a Sakska krajna centrala za politiske kubłanje (SLpB) w zhromadnej nowinskej zdźělence kritizowałoj. Wonej podšmórnjetej, zo „skedźbnjeja runje kopolaki skutkownje na biografije přesćěhanych na městnach, na kotrychž běchu woni žiwi“. W zwisku z argumentom Heidenauskich radźićelow, zo chcedźa na centralnym wopomnišću na wopory nacionalsocializma spominać, měnitej, zo spřećiwja so to ideji iniciatora kopolakow, wuměłca Guntera Demniga. „Wón chcyše, zo so před do­mami přesćěhanych a zamordowanych Židow wo wopomjatny kamjeń zakopnjemy a wo jich wosudźe rozmyslujemy.“ Gunter Demnig sam praji w interviewje ze Sakskimi Nowinami, zo jeho „rozsud w kónčinje, w kotrejž ma strona AfD wjetšinu, njezadźiwa“. Zo pak křesćanska strona z prawicarskej stronu kooperuje, to njeběše wočakował, wón podšmórny.

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo