Skrótšenja hroža

Dienstag, 06. Oktober 2026 geschrieben von:

Mjenje pjenjez za sakske dźiwadła a orchestry

Drježdźany/Halle (dpa/SN). Kraj Sakska chce swoje přiražki za dźiwadła, orchestry a druhe kulturne zarjadnišća znižić. Přećiwo tomu přistajeni nětko protestuja. Pod hesłom „Kultura trjeba přichod – Sakska trjeba kulturu“ su so kulturnicy wčera, póndźelu, před Semperowej operu w sakskej stolicy zešli. Krajny zwjazk Němskeho jewišćoweho towarstwa zliči něhdźe 1000 wobdźělnikow. Tež dźěłarnistwa a opozicija w krajnym sejmje su protest podpěrali.

„Skrótšenja za kulturu w přichodnym dwójnym etaće knježerstwo zwoprawdźić njesmě“, rjekny předsyda krajneho zwjazka, intendant dźiwadła w Kamjenicy Christoph Dittrich. „Tu njeńdźe jenož wo jednotliwe projekty, ale skrótšenja wohrožuja strukturu, dźěłowe městna a cyłe sparty.“ Nimo toho je jasna stra­tegija za kulturne institucije při nowe­lěrowanju zakonja wo kulturnym rumje trěbna.

Klima přeměnja wěstotu

Dienstag, 06. Oktober 2026 geschrieben von:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy wonkowny minister Johann Wadephul (CDU) warnuje hladajo na wuskutki změny klimy před přeměnjacej so wěstotnej strukturu a nowej migraciju. „Runje w fragilnych statach změna klimy bědu a hłód powjetši, a tole móže ekstremizmej a terorizmej přinošować abo nowe žołmy migracije zawinić“, rjekny wón na spočatku konferency wo klimje a wěstoće w Berlinje. Wosebje lětuši jara sylny El Niño móhł dźesaćitysacam ludźi žiwjenski zakład wzać, Wadephul dale warnowaše.

Protestny dźeń zahajili

Paris (dpa/SN). W mnohich gymnazijach w Francoskej a w někotrych uniwersitach su šulerjo a studenća na spočatku protestneho dnja po cyłym kraju blokadowe akcije zahajili. Cyły tydźeń šulerjo w Francoskej hižo za lěpše wuhotowanje šulow a lěpše wuknjenske wuměnjenja protestuja. Nětko su so tež dźěłarnistwa protestej přizamknyli. Wučerjo a starši wuknjacych tohorunja podpěruja.

Hanninga zajeli

Popłatkidale stupaja

Dienstag, 06. Oktober 2026 geschrieben von:
Drježdźany (dpa/SN). Sakska ministerka za infrastrukturu a wuwiće kraja Regina Kraushaar (CDU) warnuje před sćěhami wysokich popłatkow železniskich trasow, kiž móhli so tež na pasažěrow w ćahach wuskutkować. Spochi stupace popłatki, kotrež dyrbja wobchadne zawody za wužiwanje kolijow we wobłuku wosoboweho transporta zapłaćić, „su jěd za poskitk ćahow a wohrožuja mobilitu po cyłym kraju“, rjekny Kraushaar žurnalistam Sakskich Nowin a Leipziger Volkszeitung. Ministerka žada sej tuž krótkodobnu pomoc Zwjazka kaž tež nowe prawidła za wysokosć popłatkow, zo móhli poskitk ćahow zachować. Wjacore wobchadne zawody su poskitk hladajo na stupace płaćizny hižo redukowali. Wobchadny zwjazk VVO, kotryž je zdźěla za wuchodnu Saksku zamołwity, liči lětsa z přidatnymi kóštami dźewjeć milionow eurow, w zdźělence rěka. Klětu móhło to hižo 14 milionow być. Pozadk stupacych popłatkow je kónc zakonskeho wobmjezowanja popłatka za wužiwanje kolijow. Europske sudnistwo bě wobmjezowanje popłatkow lětsa w měrcu zakazało.

We wichorojtym času

Dienstag, 06. Oktober 2026 geschrieben von:
Parlamentariskej přiradźe Załožby za serbski lud hlada runje w tutej wólbnej dobje dosć dźěła do rukow. Nic naposledk ma na to dźiwać, zo wulkoprojekt Lawskeho areala hladajo na powšitkownje stupace płaćizny za twarjenje na kóšty serbskich projektow a institucijow njepóńdźe. Zdobom chce gremij w politisce wichorojtym času stabilne statne spěchowanje serbskich naležnosćow zaručeć. Hač bě mudrje, zo je wjetšina zwjazkoweho sejma najsylnišej frakciji opozicije městno w tutej přiradźe zadźěwała, kotrež nětko njewobsadźene wostanje? Kandidat bě po našich informacijach Karsten Hilse, trójce direktnje woleny zapósłanc našeho regiona, posledni raz z 48,3 procentami. Wón je samo dawno zjawnje podpěru za zakótwjenje awtochtonych mjeńšin w zakładnym zakonju signalizował (SN su rozprawjeli). Připódla prajene: Doreen Schwietzer, Wojerowsku zapósłanču AfD Sakskeho krajneho sejma, je parlament Sakskeje wospjet do přirady wolił. Derje, zo z Markom Šimanom na čole gremija dale wurunowaca wosobina skutkuje, kaž skała w howrjacym morju. Daj Bóh zbožo! Marcel Brauman

Krajny sejmso konstituował

Dienstag, 06. Oktober 2026 geschrieben von:
Magdeburg (dpa/SN). Měsac po wólbach w Saksko-Anhaltskej je so nowy krajny sejm na swoje konstituowace posedźenje zešoł. Na dnjowym porjedźe stejachu mjez druhim wólby prezidenta parlamenta. AfD, kotraž bě wólby z nimale 44 procentami hłosow dobyła, chce nětko tež po słužbnym schodźenku najwyšeho politikarja stajić. Za poziciju namjetuja wjelelětneho zapósłanca Tobiasa Rauscha. Hižo do spočatka posedźenja běchu sta ludźi před parlamentom na naměsće před katedralu protestowali. Mjez druhim čitachu woni wótře ze zakładneho zakonja. Posedźenje je politikarka Lěwicy Eva von Angern zahajiła. Wona je jako politikarka najdlěje z čłonku krajneho sejma. W swojej narěči na spočatku posedźenja zhladowaše von Angern mjez druhim na historiske wosoby a podawki. Kritisce wobroći so wona na předsydu frakcije AfD, Ulricha Siegmunda,. Hač do redakciskeho kónca Serbskich Nowin dźensa njeběchu so zapósłancy w Magdeburgu hišće za swojeho prezidenta rozsudźili. Eksperća pak běchu sej wěsći, zo Rausch dobudźe.

Miliony za změnu energije

Dienstag, 06. Oktober 2026 geschrieben von:
Lipsk (dpa/SN). Sakska wutwarja klimje přichilene žórła energije. Něhdźe połojca komunow je mjeztym swójski plan za ćopłotu nastajiła abo proces planowanja zahajiła, sakske ministerstwo za škit klimy zdźěla. Wosebje Łužica je po informacijach ministerstwa hižo derje z tym pokročowała. Tak dóstanu měšćanske zawody w Běłej Wodźe nimale třinaće milionow­ eurow, zo móhli ćopłotnu klumpu natwarić, kotraž ma dźesać megawattow­ energije předźěłać. Zastaranske zawody we Wojerecach spěchuja z wjace hač 16 milionami eurow. Tež měšćanske zawody w Niskej dóstanu wjace hač šěsć milionow eurow, Radebergski zawod za zastaranje z ćopłotu pak něhdźe dźesać milionow eurow. Z inwesticijemi w regionach strukturneje změny chcedźa „modernu infrastrukturu, re­gionalne dźěłowe nadawki a dźěłowe městna z perspektiwu do přichoda“ zaručeć, cituja ministra Dirka Pantera (SPD) w zdźělence. Zwjazk gmejnam předpisuje, plan za zastaranje z ćopłotu nastajić. Komuny z wjace hač 100 000 wobydlerjemi dyrbja plany hižo hotowe měć.

Šiman z Pavelom porěčał

Dienstag, 06. Oktober 2026 geschrieben von:
Składnostnje Dnja němskeje jednoty bě němski wulkopósłanc w Čěskej minjeny štwórtk do swojeho pósłanstwa w Praze přeprosył. Na kromje zarjadowanja měješe zapósłanc krajneho sejma Marko Šiman (CDU) składnosć, so z čěskim prezidentom Petrom Pavelom, němskim wulkopósłancom Peterom Reussom kaž tež Guntherom Kirchbaumom, statnym sekretarom za Europu we wonkownym ministerstwje (wotlěwa) rozmołwjeć. Pavel Serbow wuraznje postrowi a přilubi, zo bórze swobodny stat Saksku wopyta. Sakski ministerki prezident Michael Kretschmer bě tohorunja na zarjadowanju w Praze. Foto: běrow Marka Šimana

Testuja sirenya při tym warnuja

Dienstag, 06. Oktober 2026 geschrieben von:

Zły Komorow (SN). „Kedźbu, to je warnowanska powěsć, informujće so...“, tule namołwu słyšiš wotnětka kóždu prěnju srjedu popołdnju w třoch po cyłym wokrjesu Hornje Błóta-Łužica (OSL). Prěni měsačny probowy alarm ze signalom sireny a krótkej rěčnej namołwu dožiwja wobydlerjo w 15 hodź. jutře, srjedu, 7. oktobra. Dalši signal, zběhnjenje warnowanja, njebudźe. Wobydlerjo njetrjebaja na někajke wašnje jednać. Z prawidłownym probowym alarmom chce wokrjes přepruwować, hač syć sirenow dźěła. Dale chce nazhonjenja z rěčnej posyłku zběrać a ludnosć z roz­dźělnymi warnowanskimi signalemi zeznajomić.

W OSL maja 157 stejnišćow sirenow, kotrež je wokrjes zhromadnje z městami, zarjadami a gmejnami wot měrca lěta 2023 krok po kroku modernizował. Syć je na regionalnu wodźensku wotnožku Łužica nawjazana. Nowe sireny wodźa digitalnje centralnje. Rěčne dataje je ministerstwo za nutřkowne a komunalne naležnosće kraja Braniborska (MIK) wuwiwało. Dalše informacije namakaće pod .

To a tamne (06.10.26)

Dienstag, 06. Oktober 2026 geschrieben von:

Entertainer Riccardo Simonetti a moderatorka sportowych wusyłanjow Esther Sedlaczek moderěrujetaj lětuši bal w Semperowej operje. „Myslach sej, mam-li šansu, tajku glamuroznu show moderěrować, to bych hłupy był, bych-li to wotpokazał“, rjekny Simonetti na nowinarskej konferency w Drježdźanach. Zhromadnje ze Sedlaczek ma wón po balowej nocy pod motom „Vivi il momento – nóc w Florencu nad Łobjom“ wjesć. Dołho běchu za motu z italskim zynkom derje wotpowědowacymaj moderatoromaj pytali, rjekny jednaćelka bala Trixie Steiner.

Sobudźěłaćerka labora w Sibirskej njeje na mór zemrěła, su oficialni ruscy zastupjerjo zdźělili. 28lětna žona, kotraž bě na Instituće za zadźěwanje wuwabjakow móra dźěłała, je na „zahorjenje płucow njeznateho pochada“ zemrěła. Tole zdźěli zarjad za zadźěwanje mrětwow Rospotrebnadsor.

Młody muž bě na Stuttgartskim lětanišću z bombu hrozył a tak hoberski chaos zawinił. Zasadźenja policije dla dyrbjachu wčera mjez 16.30 hodź. a 18 hodź wšěm lětadłam start zakazać. Tysacy pasažěrow čakachu na zakónčenje warnowanja.

Z wědu pola burow wobstał

Montag, 05. Oktober 2026 geschrieben von:

Statny minister Georg-Ludwig von Breitenbuch w Serbach po puću

Nuknica (SN/StŠ). „Tutón muž wě, wo čim wón rěči. To pytnješ w kóždej rozmołwje.“ Z tutymi słowami zjima nawoda Radworskeho ratarskeho předewzaća Stefan Triebs rozmołwne koło pjatk wječor w Nuknicy. Něšto wjace hač dwě hodźinje běše so w tamnišej barace sakski najwyši bur Georg-Ludwig von Breitenbuch (CDU) prašenjam a tež kritice ně­hdźe 50 ratarjow a hajnikow stajił. Na přeprošenje zapósłanče CDU w krajnym sejmje Elaine Jenčec běše sakski minister za wobswět a ratarstwo pjatk popołdnju po dwurěčnej Łužicy po puću. Najprjedy wopyta ratarski zawod Sorabiju w Hrańcy, po tym bě z hosćom pola pčołarja w Jědlicach a skónčnje wodźeše jeho něhdźe połdra hodźiny bur Marko Smoła­ po swojim bio-ratarskim dworje w Nuknicy.

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo