„Horcotu“ w dwójnym zmysle připowědźi srjedźowěkowski muzej Stary lud w Dešnje za předposledni julijski kónc tydźenja. Po starodawnym słowjanskim wašnju tam mjenujcy zhotowja keramiku, za čož najprjedy jamu wuryja, w kotrejž so sudobja w běhu 24 hodźin wupaluja. Zajimcy změja składnosć, rjemjeslnikam přez ramjo hladać. Foto: PR/Domizniski muzej Dešno

Redakcija našeho wječornika: Bianka Šeferowa

Mittwoch, 19. Juli 2023 geschrieben von:

Serbske Nowiny so po času personalneho nuzoweho stawa połnemu wobsadźenju městnow bliža. Wolontera smy hižo tu pokazali, wotnětka předstajamy Wam wšě kolegowki a wšěch kolegow našeho wječornika.

Wotrostła je dźensa 43lětna Bianka Šeferowa, rodźena Čornakec, w Konjecach. Tež jeje nan je Konječan, mać pochadźa zbliska Baltiskeho morja. Serbšćina je potajkim jeje nanowšćina. Po šěsć lětach na Ralbičanskej serbskej zakładnej a srjedźnej šuli chodźeše wona wot 7. lětnika do Serbskeho gymnazija w Budyšinje, hdźež wona 1998 maturowaše.

Po tym wjedźeše jeje puć na studij měšćanskeho a regionalneho planowanja z ćežišćom architektura na BTU w Choćebuzu. Po mjezystaciji w Drježdźanskim planowanskim běrowje je Bianka w měrcu 2012 wolontariat pola Serbskich Nowin započała. Na šuli za žurnalistiku w Berlinje wopytowaše wšelake kursy a je so dale wukmaniła. W redakciji měješe wona po wukubłanju wobłuk hospodarstwo a turizm na starosći, štož bě tež dźěl jeje studija. Přidatnje je pozdźišo zamołwitosć za Dźěćiznak přewzała.

Filmy a koncepty zapodać

Dienstag, 18. Juli 2023 geschrieben von:

Choćebuz (SN/bn). Serbsko-Němska syć Łužycafilm, Domowina a Chocébuski filmowy festiwal (CFF) informuja, zo přijimuja wotnětka přinoški za „Łužisku filmowu přehladku“. Produkcije – „wšojedne, hač ze šmóratkom abo kameru natočene“ – njeměli „dlěje hač 20 mjeńšinow trać a regionalne ćežišćo, kaž na přikład serbske tradicije něhdy a dźensa, změnu klimy a/abo struktury wobkedźbować“. Nimo toho „njesmědźa w komercielnym konteksće nastate być“, w zhromadnej nowinarskej zdźělence rěka.

Kaž CFF dale zdźěla, poskićuja tež lětsa „młodym filmowcam w starobje dwanaće do 25 lět, so z filmowej ideju wo spěchowanske myto ‚Akcija!‘ prócować“. Dobyćerjam kiwaja „1 000 eurow kaž tež přidatny budget a profesionalna podpěra za zwoprawdźenje paska“. Tematisce kaž tež stilistisce „njejsu žane wobmjezowanja“, obligatoriska je jeničce „jewjaca so delnjoserbšćina“. Doba zapodaća skónči so tohorunja spočatk oktobra.

Spěchowanske myto „Akcija“ je zhromadny projekt CFF a Šule za delnjoserbsku rěč a kulturu, kotrejž nałožujetej za njón dohromady 3 000 eurow.

Z elanom za nowe napohlady na serbsku realitu

Dienstag, 18. Juli 2023 geschrieben von:

Młoda Serbowka Hańžka Wjeselic je wot spočatka tydźenja nowa zamołwita redaktorka kulturneho časopisa „Rozhlad“. Nam je wona powědała, što ju do dźěła inspirěruje.

Prašeš-li so Hańžki Wjeselic, čehodla je so wona rozsudźiła dźěło w redakciji Rozhlada nastupić, to wona, cyle swojemu wjesołemu a komunikatiwnemu wašnju wotpowědujo, přiznawa, zo chce wona „dźěłowe wotběhi a powšitkowne dźěło w redakciji zeznać.“ Wona poda so z tym na cyle nowe powołanske polo, wšako poskići wona po wuspěšnym wotzamknjenju studija sorabistiki w lěće 2021 naposledk wučbno-integrowane spěchowanske poskitki na zakładnej šuli w Nowoslicach (Dresden-Naußlitz). Mjez druhim přewodźowaše wona tam wysokoimpulsiwne dźěćo, spřihotowa a wuwučowaše wučbne wobsahi a přewjedźe ekskursije.

Delnjoserbski tydźenik 175 lět

Montag, 17. Juli 2023 geschrieben von:

Spočatk pražnika 1848, w lěće byrgarsko-demokratiskeje rewolucije w Němskej, wuńdźe w Choćebuzu prěni delnjoserbski časopis „Bramborski serski zassnik (Bramborski Serbski Casnik). „Ze Serbow wobstejacy wjesny lud, kotryž njeje zběžkej wotchileny, počina dźeń a bóle njeměrny być, štož wjele starosćow za wuchowanje měra načini. Dokal móhło tole wjesć, jeli so tute masy z měšćanskimi bjezdźěłnymi zjednoća, to ani rjec njemóžemy.“ Takle pisaše Choćebuske měšćanske zarjadnistwo w lisće na pruskeho wójnskeho ministra w aprylu 1848. W měrcu samsneho lěta wšak bě w Berlinje wobrónjena byrgarsko-demokratiska rewolucija wudyriła, kotraž da pruski princ Wylem (pozdźiši němski kejžor Wylem I., wot januara 1871) z wojakami a z kanonami porazyć. Strach před dalewjedźenjom a rozrostom rewolucionarnych wojowanjow pruskich knježacych bě tuž wulki.

Dwurěčna „literarna kofejownja“

Montag, 17. Juli 2023 geschrieben von:
We wobłuku rjadu „Literarna kofejownja“, kotruž je Budyski ekumeniski tachantski wobchod předwčerawšim mjeztym 71. raz wuhotował, je spisowaćelka Róža Domašcyna (nalěwo) něhdźe 20 zajimcam wuběr swójskeje lyriki a krótkoprozy, kaž na přikład „Ein Diorama“, „Budissin 81“ a „Hybridna oda“ předstajiła. Nimo toho recitowaše wona wujimk z pasionskeho cyklusa Milana Hrabala „Po puću bolosće a wěry“, kotryž bě na zakładźe čěskeho originalneho teksta do hornjoserbšćiny a němčiny přebasniła. Po čitanju wužichu wopytowarjo składnosć, z basnicu so rozmołwjeć a sej někotružkuli publikaciju signować dać. Foto: Božena Šimanec

Po „Słónčnej aleji“ na jewišćo

Freitag, 14. Juli 2023 geschrieben von:

Wolgast (SN/MiR). Po, respektiwnje na „Słónčnej aleji“ we Wolgasće rejuje a spěwa tuchwilu trójce wob tydźeń, stajnje wutoru, štwórtk a sobotu, Serbowka Božena Bjaršec we wobłuku přistawoweho festiwala. Smječkečanka skutkuje w dźiwadłowej inscenaciji Předpomorskeho krajneho jewišća sobu, kotraž wot srjedź junija do srjedź awgusta na lětne dźiwa­dło přeprošuje. Lětsa hraja přistajeni dźiwadźelnicy a studenća Dźiwadłoweje akademije Předpomorska, w kotrejž wona studuje, mjeztym nimale jako klasikar płaćacu hru „Am kürzeren Ende der Sonnenalle“ po knize Thomasa Brussiga. „Mam w hrě jednu z hłownych rólow“, tak Božena Bjaršec powěda, „sym młoda žona, Sabrina, kotraž nima žiwjenje w NDR za róžojte, ale widźi je skerje jako šěre a problematiske, wona začuwa za­wrjenje a wobara so wot stata nadiktowanej njeswobodźe. Jedna składnosć tole wšitko zwuraznić je spěw ze studijoweho albuma skupiny Silly, ,Zhubjene dźěći‘. Wona je takrjec oportuna mjez agěrowacymi młodymi.“ Sama je Smječkečanka za čas měrliweje rewolucije była něhdźe połdra lět stara.

Němsko-Serbske ludowe dźiwadło pokaza zajutřišim, njedźelu, posledni raz w aktualnej hrajnej dobje inscenaciju „ABC“. Na dźiwadłowej zahrodźe předstajitej w 16 hodź. Marharyta Pshenitsyna a Marie-Luise Müller (wotlěwa) „lóštnu serbsko-němsku pismikowu kekliju wot A do Ž za dźěći w starobje wot třoch lět“. Foto: Mirosław Nowotny

Wo knihach a kniharni (14.07.23)

Freitag, 14. Juli 2023 geschrieben von:

Skónčnje prózdniny! Połdra měsaca dołho móža so šulerki a šulerjo nětko wočerstwjeć, zhromadnje ze staršimi do dowola jěć, zdalenych přećelow abo přiwuznych wopytać. A nimo toho je přeco hišće dosć časa za hobbyje, kotrež wjeselo wobradźa.

Jubilej z kóncom – nowy spočatk kiwa

Donnerstag, 13. Juli 2023 geschrieben von:

Krabatowe swjedźenske hry 2023 w Čornym Chołmcu běchu jubilejne dźesate. Z předstajenjom „Posledni woheń“, kotrež lětsa na 15 wječorach prezentuja, skónči so druha epizoda wo młynskim Krabaće alias Jan Šadowic (Joachim Kamps). Tón bě w minjenych předstajenjach stajnje swojeho přećela, sakskeho krala Awgusta Sylneho (Steffen Urban) witał, zo by jemu dalšu stawiznu wo Krabaće powědał.

Lětsa měješe wo wjele młódšeho partnera za to, młodu holčku Katku, wnučku stareje korčmarki. Hižo loni bě Jolina Werner w inscenaciji sobu hrała, jeje talent pak dosaha za wjac. Tak zasadźi ju wuměłski nawoda Alexander Siebecke lětsa jako narunanje za Awgusta jako rozmołwny partner Šadowica. To Jolina wuběrnje zdokonja a jej rěčny a hrajny talent přeswědčiwje wuhra.

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo