W Drježdźanskim wobchadnym muzeju su dźensa nowu wustajeńcu „K hwězdam – Dyrdomdej swětnišćowe łódźnistwo“ wotewrěli. Hižo wčera móžeše sej naš fotograf wjac hač 70 zdźěla originalnych eksponatow kaž tež napodobnjenja jězdźidłow w swětnišću wobhladać. Mjez nimi napadny jemu podobizna łódźe Sojuz. Přehladka je hač do 7. nowembra we wotewrjenskich časach muzeja přistupna. Dalše informacije pod Foto: Jürgen Männel/ddbd

Čitajće w nowym rozhledźe (28.05.21)

Freitag, 28. Mai 2021 geschrieben von:

Aktualne čisło Rozhlada steji w znamjenju róčnicow. Tak wěnuje so Christina Boguszowa žiwjenju a skutkowanju Boženy Nawka-Kunysz, kotraž by w juniju 75. narodniny woswjećiła. Wuměłča horješe so čas žiwjenja za wuměłstwo, studowaše w Pólskej a skutkowaše najwjetši dźěl žiwjenja w Katowicach. Dósta přistup k tamnišej awantgardistiskej scenje a zaběraše so z naraciju přez metafry, kotraž zaběra w pólskim wuměłstwje wusahowace městno. Tak přinjese Nawka-Kunysz tež nowy raz a hinaši rukopis do serbskeho wuměłstwa.

Christian Katschnanowski, sobudźěłaćer wustajeńcy „Pückler industrijnje“ steji w Rogeńskim parku před historiskim lokomobilom spěchowanskeho towarstwa „Mobilny swět“ z Hannovera. Přehladka dokumentuje, kak bě so wjerch Pückler za wudobyća industrializacije horił. Wustajeńca je hač do 31. oktobra přistupna. Muzej je wot swjatkow wotewrjeny. Foto: dpa/Patrick Pleul

Na parkowanišću koncertowali

Donnerstag, 27. Mai 2021 geschrieben von:
Na hudźbnu jězbu z Moskwy do New Yorka je Choćebuske Statne dźiwadło swjatkownu póndźelu swojich připosłucharjow přeprosyło. Pod nawodom generalneho hudźbneho direktora Alexandera Merzyna hudźeše filharmoniski orchester na parkowanišću Łužiskeho parka w měšćanskim dźělu Gogolow (Groß Gaglow) pod hesłom „We 80 mjeńšinach wokoło swěta“. Wopytowarjo sćěhowachu koncert w swojich ­awtach. Jim prezentowachu kompozicije Richarda Straussa runje tak kaž smyčkowe twórby Pjotra Čajkowskeho a znate dujerske hity Jima Parkera. Foto: Michael Helbig

Dokumentacija wjerška hudźby

Freitag, 21. Mai 2021 geschrieben von:

Budyšin (SN/bn). „Koncerty na spočatku lěta“, organizowane wot pianistki Heidemarje Wiesnerec, słušeja hižo dlěje hač lětdźesatkaj k prawidłownym kulturnym wjerškam Łužicy. Dokelž zarjadowanje lětsa po zwučenym wašnju móžne njebě, je Wiesnerec bjezpublikumowy 26. koncert w Lubinje nahrawać dała, na kotrymž hudźachu a spěwachu nimo njeje sopranistka Brieann Pasko, tenor Stephan Gähler, bračistka Waltraut Elise Elvers a John D. McNabb na klawěrje. Nimo toho je zhromadnje z kameramužom Romanom Pernakom dokumentaciju „Na proze noweho lěta – Wo nastaću koncertneho rjadu“ zwoprawdźiła, kotraž wobswětla pozadki a přihoty koncertneho rjadu. Tak pokazuje pask na přikład proby wobdźělenych wuměłcow kaž tež jich mysle k serbskej hudźbje a kak organizatorka žórła přeslědźejo za kmanymi kompozicijemi pyta. „Hižo dołho mějach ideju, publikumej raz wid za kulisy zmóžnić. Nanuzowana přestawka bě za to prawy čas“, Wiesnerec podšmórnje.

Wobaj filmaj móža sej zajimcy wotnětka na Załožby za serbski lud darmotnje wobhladać.

Z Humboldtom po krajach pućować

Freitag, 21. Mai 2021 geschrieben von:
Z nowej wustajeńcu Braniborski apotekowy muzej w Choćebuzu, kiž je wot jutřišeje soboty zaso wotewrjeny, wo swojich hosći wabi. Přehladka „Alexander Humboldt, mały apotekar a rostliny z noweho swěta“ pokazuje na rostliny, kotrež bě Humboldt (1769–1859) na swojich ekspedicijach we Venezueli, Boliwiskej, Peruwje a Mexiku přepytował a wopisował. Nawodnica muzeja Annette Schiffner (nalěwo) a sobudźěłaćerka Yvonne Rinza so na wopytowarjow wjeselitej a měnitej: „W času, w kotrymž móžeš so ze smartfonom hriby, štomy a rostliny postajić, móžemy sej lědma hišće předstajić, kelko prócy je Humboldt swój čas nałožował.“ Foto: Michael Helbig

Wo knihach a kniharni (21.05.21)

Freitag, 21. Mai 2021 geschrieben von:

Zajimawa kniha dźowce abo synej, wnučce abo wnučkej k narodninam, k dnjej dźěsća abo cyle jednorje tak je rjany dar. Prašenje pak je, kotru jenož darić. To so tež ja často prašam. Móžnosćow pytać je wjele, hač w kniharnjach samych abo na online-portalach. Prawe wuzwolić jenož dyrbiš, a tu mam wulkotny pokiw.

Sćelak MDR Radijo Sakska knihi za dźěći tydźensce předstaja. Hač za mjeńše, kotrymž móža mać abo nan, wuj abo ćeta, sotra abo bratr předčitać, abo knihi za młodostnych – za kóždeho je něšto pódla. Zajimawe na tym je, zo dźěći, młodostni a rozhłosownicy wo wudaćach wšěch móžnych žanrow rozprawjeja. Druhdy su tež awtorojo a awtorki w studiju a wo swojej nowostce powědaja. W něhdźe połdramjeńšinskim přinošku zajimcy to najwažniše zhonja. Z pomocu prašenjow kaž „Što je će na knize wabiło?“ abo „Komu by knihu poručił/a?“ twori sej słuchar wobraz a móže rozsudźić, hač je to kmany dar. Rjane zdobom je, zo móžeš sej přinošk tež pozdźišo na internetowej stronje sćelaka wospjet naposkać. Wjac hač sto awdijow tam maja, a pytacy tuž z wěstosću to prawe nańdźe.

Přewrót z wida časowych swědkow

Donnerstag, 20. Mai 2021 geschrieben von:

Wobydlerjo bywšeje NDR zhladuja na čas turbulentnych politiskich a hospodarskich změnow

Kulturna antropologowka a žurnalistka dr. Cordula Ratajczakowa poskići loni w Ludowym nakładnistwje Domowina wušłej ediciji „Nowa swoboda?“ třinaće Serbowkam a Serbam forum, rozestajeć so z přewrótowym časom 1989/1990. A dyrbju přiznać, zo sym lědma hdy ­někajku dokumentaciju časowych swědkow tak husto zas a zaso do rukow brała a tón abo tamny wotrězk wospjet čitała kaž tele esejistiske pojednanja. Lědma pak maja dopomnjenki a z nimi zwjazane wosobinske dopóznaća w knize nostalgiski přizwuk. Tak nasta z wjacefa­setowych wróćozhladowanjow mozaik, kiž wšak njemóže a njetrjeba wulku pa­letu towaršnostnych wobłukow zapřijeć. Přiwšěm pak poskića dohromady 147 stron zajimawy wobraz, kotryž zasłuža sej nětko po wjace hač třoch lětdźesatkach zajim wšěch generacijow. A njech skutkuje jako literarno-historiski dokument do přichoda. Něhdźe połojcu přikładow z edicije tule předstajam.

Won do swěta

Hudźbnicy pytani

Donnerstag, 20. Mai 2021 geschrieben von:

Udine (SN/bn). Po „přewšo pozitiwnym nazhonjenju loni“ wuhotuje kooperatiwa Informazione Friulana zhromadnje z wjacorymi partnerami, kaž su to mjez druhim komuna Udine, Baskiski institut Etxepare a Regionalna agentura za furlanšćinu ARLeF, tež lětsa zaso festiwal „Suns Europe“. Zarjadowanje, wěnowane „wuměłstwu w mjeńšinowych rěčach“, ma so wot julija do awgusta na wjacorych městnach italskeho regiona Friulska wotměć, kaž w zdźělence organiza­torow rěka. „Hladajo na aktualne wobmjezowanja pandemije dla smy so rozsudźili, dźěl programa hinak hač loni z přeprošenjom město z wubědźowanjom wuměłcow zestajeć. Přiwšěm wróći so festiwal zaso trochu swojim korjenjam: Prašani su dale spěwytwórcy a hudźbne skupiny, kotrychž tworjenje wotbłyšćuje duch jedneje z europskich mjeńšinorěčnych towaršnosćow.“

Prowokować město přituleć so

Donnerstag, 20. Mai 2021 geschrieben von:

Před pjeć lětami bu serbsko-němska syć Łužycafilm jako informelny zwjazk wutworjena. We wobłuku wčerawšeje podijoweje rozmołwy zhladowaštaj załoženskaj čłonaj Cosima Stracke-Nawka a Rajner Nagel na dotalne skutkowanje cyłka a rozmyslowaštaj wo jeho přichodnych nadawkach.

Budyšin (SN/bn). „Na spočatku kóždeho filma steji ideja. Tajke myslički spěchować a je dale wuwiwać mam za jedyn z centralnych nadawkow syće. Dotal smy w tym nastupanju snano trochu naiwnje postupowali, předewšěm hladajo na awtorske prawa. Přiwšěm dóstawaš, swoje koncepty w tym kole předstajiwši, bjezposrědni a zdźěla brutalny wothłós. Dalši wažny nadawk syće je a wostanje, so w spěchowacych gremijach za serbske filmowstwo zasadźeć. Bjez praweho wucha na prawym městnje njehodźi so žadyn projekt zwoprawdźić. Zaměr dale je, publikumej skónčnje wječor pjelnjacy serbski hrajny film w kinje pokazać móc“, zjima Rajner Nagel.

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo