Berlin (dpa/SN). W krizy sćelaka RBB wokoło wumjetowanjow nastupajo pušćeneje intendantki Patricije Schlesinger chcedźa sobudźěłaćerjo sćelaka ze swójskej komisiju njedostatki wotkryć. W rezoluciji, kotraž je na intraneće sćelaka wozjewjena a powěsćerni dpa wčera předležeše, rěkaše, zo chcedźa přistajeni přichodne dny wosobiny ze zawodneho kolektiwa a wotwonka pomjenować.
Woni maja njewotwisnje wujasnić, „kak móžachu so njedostatki w jednaćelstwje tak dołho tolerěrować, kak móžeše so předewzaćelska kultura wuwić, w kotrejž su so samo wočiwidne přeńdźenja a dwělomne rozsudy wjednistwa akceptowali.“ Komisija ma sobudźěłaćerjam běžnje rozprawjeć. Tohorunja měł gremij doporučenja zdźěłać, kak móhli přichodnje přirunajomnym podawkam zadźěwać. Nimo toho žadaja sej sobudźěłaćerjo sćelaka Rozhłós Berlin-Braniborska (RBB) w rezoluciji prawo na to, noweho intendanta sobu postajić směć. To měło w statnym zrěčenju RBB sobu zakótwjene być.
Lětni serial SN
6. dźěl
Załožba za serbski lud je loni idejowe wubědźowanje „Rěč wjaza. Rěc zwězujo. Sorbisch verbindet.“ přewjedła. 27 projektow su z pjenježnym dobyćom w pjeć kategorijach 500 do 10 000 eurow mytowali. W našej lětnjej seriji předstajamy wubrane dobyćerske projekty, dźensa: „Serbowanje we wšědnym zjawnym žiwjenju Wojerec“.
Hižo 2019 je społnomócnjena za serbske naležnosće města Wojerecy Gabriela Linakowa organizowała rěčne dźěłarnički pod hesłom „Rěčna swětłownja Wojerecy“. W projekće dźěše wo to, serbowanje we wšědnym žiwjenju města wozrodźić a dale wjesć.
W idejowym wubědźowanju „Rěč wjaza“, kotrež je Załožba za serbski lud nastorčiła, chcychu projekt zhromadnje ze župu „Handrij Zejler“ dale wukmanić. K tomu je Gabriela Linakowa, kotraž je ko-županka Wojerowskeje župy, nawjazała styki k regionalnej rěčnicy Domowiny za Wojerowski region Sonji Hrjehorjowej. Ta wopokaza so jako nazhonita pomoc a tak ideju spěšnje dale rozšěrichu. Wobě organizatorce wědźeštej, zo čakaja mnozy na to, so znowa zetkać, serbske zynki słyšeć a so serbsce rozmołwjeć móc.
K prěnim nowowučerjam po hrózbnej Druhej swětowej wójnje słušeše tež młody Serb z Kukowa Jurij Bětnar. Narodźiwši so 24. awgusta 1922 w Kukowje jako syn serbskeho ratarja chodźeše najprjedy do tamnišeje ludoweje šule. Wot 1937 wopyta Krajnostawsku wyšu šulu w Budyšinje, hdźež 1942 maturowaše. Wróćiwši so po štyrilětnych krawnych dožiwjenjach we wójnje na wuchodźe sćěhowaše radźe swojeho bywšeho wučerja a pozdźišeho kolegi Mikławša Bejmaka a započa hnydom po krótkich hospitacijach wuwučować.
Wulka retrospektiwna wustajeńca je tuchwilu w rumnosćach za wosebitu wustajeńcu w Muzeju Budyšin widźeć. Wona so žiwjenskemu dźěłu před 80 lětami w Budyšinje narodźenej wuměłči Ingerose (Ino) Jänichen-Kucharskej wěnuje. Widźeć je něhdźe 200 twórbow wot njeje, na papjerje kaž tež z keramiki. Štož widźeć njeje, su dalše mozaikowe kamuški jeje wobšěrneho wuměłskeho talenta. Ino je mjenujcy zdobom wobdarjena hudźbnica a wuběrna wuhotowarka zahrodow. Znajmjeńša wo tym su so zajimowane wopytowarki a wopytowarjo wustajeńcy přeswědčić móhli, kotřiž wobdźělichu so na ekskursiji k wuměłči domoj do idyliskeho Carlsberga blisko Chróstawy. Tamnišu zahrodu při jeje staršiskim domje je Ino Jänichen-Kucharska wot 1980tych lět po swojich předstawach přetworiła a ju wot 1997 znowa koncipowała. Zahroda je mały paradiz a ma tuž tež mjeno „Paradisino“. Swojich wosebitosćow dla su ju tež přiwzali do najwšelakorišich publikacijow k temje zahrodowe wuměłstwo.
Budyšin (CRM/SN). Pod temu „Hudźba je žiwjenje“ poskići minjenu sobotu na žurli Serbskeho muzeja mjezynarodnje agěrowacy smyčkowy kwartet „Minguet“ komorny koncert. W nim steješe nimo ramika z Wienskej klasiku a němskej romantiku awantgardistiske tworjenje w srjedźišću, kiž zahaji młoda garda klasiskich komponistow w druhej połojcy 20. lětstotka z „Nowej hudźbu“.
Dźensa sobu najznaćiši němski komponist tuteje tak mjenowaneje Druheje Wienskeje šule je Wolfgang Rihm, narodźeny 1952 w Karlsruhe. Wón měješe zbožo stać so ze šulerjom sławneho Karlheinza Stockhausena (1928–2007), a zaběraše so tež intensiwnje ze stilom dalšeho iniciatora tutoho noweho směra komponowanja, mjenujcy Antonom Webernom (1883–1945). Jeho kompozicija za orchester „Morphonie“ bu w lěće 1974 na festiwalu klasiskeje moderny, Donaueschinger Musiktage, wuznamjenjena. Nětko předstaji horjeka mjenowany swětosławny kwartet (Ulrich Isfort – 1. wiolina, Annett Reisinger – 2. wiolina, Aida-Carmen Soanea – wiola a Matthias Diener – wioloncello) kompoziciju „Gestete zu Vedova“ składnostnje jeho 70. narodnin tu pola nas.
Nuknica (SN/JBo). Twjerda metalowa hudźba a wosebita atmosfera wočakowaštej wopytowarki a wopytowarjow minjeny kónc tydźenja na lětušim 23. Nukstocku. Dohromady 400 ludźi bě sej na festiwal do Nuknicy dojěło, na kotrymž móžachu sej zdobom dźesać wšelakich hudźbnych skupinow abo hudźbnikow lubić dać. „Nastupajo publikum běše to dobra měšeńca mjez ludźimi z bliska a daloka. Tak mějachmy na přikład hosći z Drježdźan, Berlina, Durinskeje a dalšich městnosćow. Tež stanowanišćo bě lětsa zaso połne“, zdźěli sobuorganizator Měrćin Wjenk na naprašowanje.
Wužadanje za organizatoriski team bě lětsa, krótkodobne wotprajenje dweju hudźbneju skupin narunać. „Přiwšěm pak smy wjeseli, zo zamóžachmy město toho w tak krótkim času tři nowe za naš festiwal zdobyć. Mjez druhim skupinu ‚Bodyfarm z Nižozemskeje. Ta bě zdobom publikum njesměrnje zahoriła“, tak Wjenk. „Scyła su hosćo program jara derje přiwzali – mnozy su hač do nocy před jewišćom cychnowali.“
Wobrazowa a powěsćowa aplikacija snapchat njeje snano kóždemu znata, byrnjež ju po studijach nimale połojca wšěch naprašowanych młodostnych znajmjeńša jónu wob tydźeń wužiwa. Móže to być alarmowace za staršich, hdyž njeje znate, što swójske dźěćo tam poprawom čini.
Budyšin (SN/bš). Wuraz „snap“ rěka prosće popadnyć. Móže to być rjany wokomik abo zajimawa scena. Kaž pola druhich znatych aplikacijow zajimowani w njej wobrazy a krótke wideja zestajeja a tež wobdźěłaja. Po tym móža je na Instagramje abo Facebooku wozjewić. Z realnymi wobrazami hodźi so kreatiwnje hrajkać, štož je wosebje pola młódšich woblubowane. Dale zmóžnja snapchat rozmołwy abo telefonaty ze spřećelenymi wužiwarjemi. Aplikacija je hódnoći a štóž je husto aktiwny, „zasłuži“ sej jedne płomjo, štož potom kóždy na profilu widźi. Hdyž chce sej je wobchować, dyrbi dale aktiwny być. Aplikacija tuž wužiwarjow na sebje wjaza.
Dalša wosebitosć je widźomnosć aktualneho stejnišća na karće. Spřećeleni wužiwarjo zhonja, hdźe wosoba runje přebywa. Tójšto datow takrjec, kotrež wužiwarjo w syći zawostajeja.