Poetryslam pod hołym njebjom

Montag, 27. Juli 2020 geschrieben von:

Budyšin bě minjeny pjatk zakónčacy wjeršk tury Poetryslam po wuchodnej Sakskej. Po Žitawje a Zhorjelcu čitachu młodźi basnicy, kotřiž běchu samo z Wuchodneje Friziske­je přijěli, pod hołym njebjom při Kamjentnym domje. Publikum wupikny sej z kóždeho maksimalnje šěsć mjeńšin trajaceho přinoška tři słowa, z kotrychž chce moderatorka Jessy James LaFleur (nalěwo) bórze nowy tekst tworić. Wona turuje jako wuměłča „Spoken Word“ po poł swěće. Připosłucharjow wosebje zahorił bě Nicki Jakob­ z Lipska, kiž prěni raz na jewišću steješe. Po słowach moderatorki so hišće přema­ło ludźi z wuchodneje Němskeje na Poetryslam zwaži. Foto: Camen Schumann

Namołwa filmowcam

Freitag, 24. Juli 2020 geschrieben von:

Choćebuz (SN/CoR). Filmowcy z Delnjeje a Hornjeje Łužicy su namołwjeni, swoje krótkofilmy za 18. łužisku filmowu přehladku hač do 31. oktobra zapodać. Wubě­dźowanje je tradicionalny zazběh Choćebuskeho filmoweho festiwala wot 3. do 8. nowembra. Dowolene su produkcije kóždeho žanra, kotrež njetraja dlěje hač 20 mjeńšin a njejsu w profesionalnym konteksće nastali.

Tři myta wobdźělnikam kiwaja. Hłowne myto 1 500 eurow spěchuje firma APEX imobilije. Z 1 000 eurami dotěro­­wane wosebite myto přewostaji Załožba za serbski lud filmej, kotryž so wob­saho­wje ze Serbami abo z dwurěčnosću we Łužicy zaběra. Třeće myto spožči publikum na wječornym zarjadowanju we wobłuku ­festiwala. Je to dobropis za Choćebuski nakupowanski center SpreeGalerie.

Loni běchu sej Luisa Nawkec a Sofija Cyžec z krótkofilmom „Smy“ hłowne my­to Łužiskeje filmoweje přehladki a Hella Stoletzki wosebite myto serbskeje za­łožby z paskom „Źiwa žeńska“ zawěsćili. Za lětuše wubědźowanje móža so zajimcy internetnje pod adresu www.filmfestivalcottbus.de/fs přizjewić.

Budyšin (SN/bn). Spočatk toho tydźenja zahajena lětnja akademija Budyskeho wuměłstwoweho towarstwa so pomału nachila. Dohromady 43 wobdźělnikow je so­ w cyłkownje štyri kursach spartam molerstwo, rězbarstwo, rysowanje a fresko wěnowało. Tam zhotowjene wu­dźěłki předstaja woni jutře wot 14 hodź. w ruinje Budyskeje mnišeje cyrkwje swj. Marje, bywšeje swjatnicy rjadu fran­ci­skanow sprjewineho města njedaloko Hrodu, hdźež běchu so kursanća takrjec pod hołym njebjom w rjemjesle wukmanili. Prezentaciju wobrubitej hudźbnej skupinje Sono Aeternam z njewšědnej mjezynarodnej kombinaciju digeridoowa a perkusije kaž tež Still movin‘, smyčkoweho-spěwneho duwa komilitonow Drježdźanskeje wysokeje hudźbneje šule Carl Maria von Weber.

Mikławš Kostorž

Freitag, 24. Juli 2020 geschrieben von:

Wjelelětny sobudźěłaćer Domu za serbske ludowe wuměłstwo Mikławš ­Kostorž zemrě 17. julija 1995. Narodźił bě so 29. oktobra 1931 serbskej swójbje w Kulowje. Po wutworjenju Serbskeho ­ludoweho ansambla započa wón 1952 tam jako rejwar. W lěće 1964 bu Kostorž w DSLW jako zamołwity za lu­dowe rejwanske skupiny přistajeny, a wosta to hač krótko do smjerće. Hižo 1964 bě Smjerdźečansku rejwansku skupinu załožił a je ju w běhu štwórć lětstotka jako wuměłski nawoda k wulkim wuspěcham wjedł. Za Smjerdźečanow je mjez druhim choreografiju wo stajenju a mjetanju meje stworił. 22 lět bě wón zastu­powacy nawoda Domu za serbske ludowe wuměłstwo, dwójce samo jeho komisariski načolnik. Powołansce bě za mnohe dalše rejwanske cyłki kaž za te Slepjanskeho a Wudworskeho ansambla kaž tež Choćebuskeho Pósta a za Komorowsku a Žylowsku rejwansku skupinu ­sobu za­mołwity. Za nje je wjace hač sto cho­reografijow stworił. Rejwanske po­skitki na sydom Festiwalach serbskeje kultury w Budyšinje běžachu tohorunja pod re­žiju Mikławša Kostorža.

Manfred Laduš

Za prawa Serbow demonstrowali

Freitag, 24. Juli 2020 geschrieben von:

Po skónčenju Druheje swětoweje wójny běchu we wjacorych čěskich městach manifestacije pod hesłom „za swobodu Łužicy a sprawne hranicy“. Najwjetše tajke zarjadowanje bě w Praze wutoru, 24. julija 1945. W rozhłosu a nowinach z lětakami namołwjachu wobdźělić so na manifestaciji „wšeho Praskeho ludu“. Zarjadowarjo běchu Towarstwo přećelow Serbow, Słowjanski wuběrk w Čěskosłowakskej a Łužiskoserbski narodny wuběrk. Serbski wuběrk běchu hakle 9. meje załožili a přemjenowachu jón pozdźišo na Łužiskoserbsku narodnu radu. Jeje předsyda bě farar Jan Cyž.

Wuměłstwo a wjace

Freitag, 24. Juli 2020 geschrieben von:

Budyšin (SN/CoR/bn). Po poł lěta trajacej přechodnej fazy wuńdźe z dźensnišim wudaćom zaso prawidłownje kulturna přiłoha Serbskich Nowin, a to pod nowym titulom „Wuměłstwo a wjace“.

Jako tehdyši kulturny šef Noweje doby bě Alfons Wićaz w lěće 1978 ideju za wosebitu přiłohu zrodźił. Wot lěta 1979 bě wona pod hesłom „Wuměłstwo a lite­ratura“ prawidłownje jónu wob měsac wušła a Wićaz je ju z podpěru tehdyšeho šef­redaktora Siegharda Kozela tež mnohe lěta na starosći měł. Wot lěta 1997 rěkaše „Kultura & wuměłstwo“. Tež po tym, zo je so Wićaz 2010 jako zastupowacy šefre­daktor SN na wuměnk podał, bě mi­nje­ne dźesać lět hač do lońšeho decembra dale za přiłohu zamołwity.

Po koncepće klasiskeho fejetona chce přiłoha tež přichodnje pod nowym hes­łom zajimawy dohlad do – nic jenož – serbskeho kulturneho swěta a jeho akterow podać, a to w zamołwitosći kulturneje redakcije SN a z přećelnej podpěru bywšeje jednaćelki LND Marki Maćijo­weje. Njech wot njeje wuzwoleny literarny amuse gueule čitarstwu prawy apetit na intelektualny meni zbudźi.

Wšitkim na wužitk

Donnerstag, 23. Juli 2020 geschrieben von:
Druhdy so dźiwaš, hdźe wšudźe na swěće sej ludźo swoje serbske korjenje wotkrywaja. Na tamnym boku móhł rjec, zo by to – (hišće) njeeksistowaca – statistika jako prawidłownje jewjacy so fenomen kwalifikowała. Kak husto z toho tež wužitk za serbsku towaršnosć abo dalewuwiće serbskeje kultury nastawa, by přidatne zajimawe prašenje było. W konkretnym padźe slědźi britiska stawiznarka serbskeho pochada wo wužiwanju Serbskeje centralneje biblioteki. Po informaciji Serbskeho instituta w Budyšinje je to prěni raz, zo so něchtó z tajkej specifiskej tematiku rozestaja: Štó su wužiwarjo biblioteki? Kak stari a zwotkel su, a za čo so zajimuja? Wotpowěduja digitalizaty jich wočakowanjam? Kak hódnoća wužiwarjo poskitk knihownje a što ma so z jich wida polěpšić? Tajke a hinaše prašenja jewja so w naprašniku slědźerki. Wuslědki njemóža jenož jej tyć, ale tež bibliotece a jeje wužiwarjam. Cordula Ratajczakowa

Handrij Nyča

Donnerstag, 23. Juli 2020 geschrieben von:
18. julija 1795 zemrě wědomostnik a sakski kurwjerchowski dwórski radźićel prof. Handrij Nyča na swojim knježim dworje w Mengelsdorfje pola Rychbacha. Narodźił bě so 17. nowembra 1731 w domje nad Sprjewju pod Budyskim hrodom Ortenburg na kromje Židowa chudymaj serbskimaj staršimaj. Wuchodźiwši Delnjowujězdźanski wustaw zemjana von Gersdorfa a Budyski gymnazij studowaše wón prawnistwo w Lipsku a Wittenbergu. Přisłušeše Lipšćanskemu Serbskemu prědarskemu towarstwu. Pućowaše do Kopenhagena a do Moskwy, hdźež je na uniwersiće lěto jako profesor filozofije wuwučował. Přebywaše we Wienje a w Genfje, hdźež tohorunja akademisce wučerješe, kaž tež w Oxfordźe a Cambridgeu. Zaso w Moskwje woženi so z dźowku ruskeho hrabje Saltykowa, tajneho radźićela carja a senatora. Nyča bě mystikar a swobodny murjer. 1780 wróći so do Hornjeje Łužicy na swój kupjeny knježi dwór. Podpěrował je młodych serbskich intelektualnych, mjez druhim teologu a basnika Handrija Rušku, spěsnjerja kwasneje pěsnje „Wójna a mandźelstwo“.

W Ludwigsburgu nahrawaja

Mittwoch, 22. Juli 2020 geschrieben von:
W Ludwigsburgskim studiju Bauer nahrawa Ron Meisterin (srj.) tuchwilu serbsku hudźbu za wiolinu a klawěr za CD, kotruž Załožba za serbski lud spěchuje. W srjedźišću steji wiolina jako solowy instrument. Edicija wopřijima w prěnim rjedźe hudźbne kruchi, kotrež su hižo nimale zabyte. Mjez nimi su kompozicije Jurja ­Winarja, Bjarnata Krawca a Jana Rawpa, dołho w NSLDź skutkowaceho komponista Huga Raithela kaž tež načasneju komponistow Ulricha Pogody a Jana Thiemanna. Wot wiolonistki Anett Baumann (nal.) a pianistki Liany Bertók (napr.) nahrawany zynkonošak chce nakładnistwo ENA hač do kónca lěta wozjewić. Foto: Johannes Kellig

Reiprich wuwjazany

Mittwoch, 22. Juli 2020 geschrieben von:

Drježdźany (SN/CoR). Siegfried Reiprich njeje hižo jednaćel Załožby sakskich wopomnišćow za wopory politiskeho namócneho knjejstwa. Na swojim wurjadnym posedźenju je wčera tamniša załožbowa rada jednohłósnje wobzamknyła, hižo dawno kritizowaneho jednaćela „hnydom z nadawkow wuwjazać“. Gremij so jeho přispomnjenjam na Twitteru raznje spřećiwja. „Wone zmysłu dźěławosće wopomnišćow njewotpowěduja“, rjekny sakska ministerka za kulturu Barbara Klepsch (CDU) jako předsydka załožboweje rady. Reiprich bě njedawno na Twitteru krawale w Stuttgarće z pogromom nacionalsocialistow 1938 přirunał. Jeho słowa běchu rozhorjenosć po cyłej zwjazkowej republice zbudźili (SN rozprawjachu). Zeleni a Lěwica rozsud witaja. „Załožba trjeba wosobu na čole, kotraž zastojnstwo rozwažliwje, wědomostnje korektnje a bjezporočnje nawjeduje. Tónle muž njebě žadyn dźeń wjace znjesliwy“, praji Franz Sodann (Lěwica).

Bywši sobudźěłaćer Budyskeho wopomnišća a nětčiši zastupjer Reipricha Sven Riesel ma jeho nadawki přechodnje přewzać.

słowo lěta 2020

Anzeige