Budyšin (SN). W Małym rjedźe Serbskeho instituta (SI) je wušła kniha Marleen Schindler „Do wutroby spěwane. Ochranowska mystika ranow w němskich a serbskich spěwach 1740ych lět“. Germanistisku studiju bě awtorka w lěće 2023 jako masterske dźěło na Techniskej uniwersiće Drježdźany dopisała. Lěto pozdźišo spožči jej Maćica Serbska za nju Myto Arnošta Muki. W srjedźišću steja spěwy bratrowskeje jednoty ze swojej charakteristiskej rěču, kotraž je němčinu runje tak kaž serbšćinu wobwliwowała.
Publikacija je w Smolerjec kniharni a w SI na předań a online zdarma přistupna.
„Prózdniny z instrumentom“ rěka prózdninski poskitk Serbskeho ludoweho ansambla. Što so tam stawa? Smy na jednej z probow pobyli a so za tym wobhonili.
Budyšin (SN/MG). Žurla Serbskeho ludoweho ansambla (SLA) je wot póndźele zdobom probowa rumnosć dohromady 17 hólcow a holcow, kiž so na poskitku „Prózdniny z instrumentom“ wobdźěla. Šesty raz ansambl mjeztym hižo wosebite prózdninske lěhwo zarjaduje. Z tym skići młodym hudźbnicam a hudźbnikam móžnosć, zhromadnje hudźbne kruchi nazwučować. Při tym jich Jan Brězan-Hejduška nawjeduje. Wulce koncentrowany a sćerpnje wón swojich chowancow přez proby wjedźe. Na wjacorych kruchach za čas lěhwa dźěłaja. Pjatk chcedźa wuslědki swojim swójbnym, znatym a přećelam předstajić, a to popołdnju w pjećich na žurli SLA.
Tón abo tamny čitar lětušeho jutrowneho Předźenaka budźe snadź ze zadźiwanjom na titulny wobraz reagować. Tola za tym tči zajimawa tradicija. Na wosebity jubilej zhladuja lětsa mjenujcy w kónčinje Schradenland na juhu Braniborskeje. Hižo 75 lět tam jutrowny zajac wot zahrody k zahrodźe njeskaka, ale wón jědźe – a to z rozdźělnymi dwukolesatymi jězdźidłami. W lěće 1951 bě hišće koleso wužiwał, při čimž dyrbješe mócnje do pedalow teptać. Pozdźišo dźěćom słódkosće z motorskim roznošowaše. Dźensa wukonjataj tónle nadawk 77lětny Dieter Melzer a jeho 49lětna dźowka Karina. Zhromadnje wopytujetaj chorownje, pěstowarnje, šule atd. Wot lěta 2003 wužiwataj za to zeleny moped Berliner.
Sćelak ARD so w swojim wusyłanju jutrońčku w 15.30 hodź. tejle tradiciji wěnuje. Dieter Melzer dźiwadźelnikej Oliverej Mommsenej wšitke potajnosće kołowokoło nałožka přeradźi. SN/Jürgen Männel
„Mužojo a žony su runohódni“, steji w Zakładnym zakonju. Tola wotpowěduje tuta zasada realiće? Tež dźensa so w mnohich wobłukach wosebje w politice a we wodźacych pozicijach pokazuje, zo je tam jasnje mjenje žonow zastupjenych hač muži. Debata wo róli žony w towaršnosći je tuž aktualniša hač hdy prjedy. Maja žony woprawdźe samsne šansy kaž mužojo? Załožba za serbski lud je problematiku spóznała a so w rjedźe Serbska debata z temu zaběrała.
Praha (SN/LuNo). Sobotu je so w Praskim Serbskim seminarje dźěłarnička debjenja jutrownych jejkow wotměła. Zarjadowanje běštej zastupowaca předsydka Towarstwa přećelow Serbow Eliška Oberhelová a bywša referentka Sakskeho kontaktneho běrowa Katrin Nowakowa organizowałoj. „Sym čěskim přećelam hižo w času swojeho skutkowanja w Praze poskićiła, tutu dźěłarničku přihotować. Bohužel pak běch dołho chora, tuž je so to hakle lětsa zdokonjeć hodźało.“
Dwanaće žonow a šěsć dźěći je so na dźěłarničce wobdźěliło. Eliška Oberhelová rjekny: „Hižo před lětami smy raz serbske jejka debili, ale to smy sami činili. Hakle lětsa je so nam poradźiło, knjeni Nowakowu do Prahi přeprosyć, kotraž tutón nałožk dokładnje znaje a nam wšitko dokładnje pokaza.“
We wysokej starobje 97 lět je Zbigniew Kościów 13. měrca w Opolu zemrěł. Wón běše publicist, hudźbny wědomostnik a wučer na hudźbnej šuli w Opolu. Narodźił bě so 1929 w měsće Brody w dźensnišej Ukrainje. Po Druhej swětowej wójnje buchu Polacy do dźensnišeje Pólskeje přesydleni. Po dwutydźenskej odyseji docpě swójba nowu domiznu w dospołnje wuprózdnjenym měsće Opole. Zbigniewoweho nana bě sowjetska tajna słužba NKWD spočatk wójny zatřěliła.
Styki do Serbow nawjaza jako młody muž w zažnych 1960tych lětach, při čimž tež spěšnje serbsce nawukny. Sylny zaćišć zawostaji w nim zetkanje z Michałom Nawku a serbske kulturne prócowanje. Wón nawjaza kontakty ze serbskimi komponistami, mjez druhim z Janom Rawpom, a so wo předstajenje jich twórbow w Pólskej staraše. Jura Mětška podpěrowaše z hudźbnej literaturu a notami, kotrež w Němskej demokratiskej republice přistupne njeběchu.
Mjeztym 13. zetkanje sakskich dźiwadłow wotměje so wot 21. hač do 26. apryla w zamołwitosći Gerharta-Hauptmannoweho dźiwadła Zhorjelc/Žitawa. Wo nadrobnosćach su wčera informowali.
Žitawa (SN/MkWj). Kóždej dwě lěće zetkawaja so sakske měšćanske, statne a krajne dźiwadła na zhromadnu přehladku wukonow, přeco na druhim městnje. Hłowny iniciator je sakska wotnožka Zwjazka dźiwadłow Němskeje. Lětsa zarjaduja wulke zetkanje dźiwadźelnikow a přihladowarjow w Zhorjelcu a Žitawje. Tole su zamołwići Zhorjelsko-Žitawskeho dźiwadła z intendantom dr. Danielom Morgenrothom na čole wčera zastupnikam medijow zdźělili. Na festiwalu wobdźěli so tež Budyske Němsko-Serbske ludowe dźiwadło.
Festiwalny program wopřija jědnaće „za wubědźowanje relewantnych“ dźiwadłowych inscenacijow za publikum kóždeje staroby. Mjez nimi su prapremjery, němskorěčna premjera, produkcije za młody publikum kaž tež přinoški swobodneje dźiwadłoweje sceny. Wobsahowje saha program wot klasikarjow swětoweje literatury přez načasnu dramatiku hač k eksperimentalnym twórbam.