Dobyće Němcow nad Sedanom

Freitag, 04. September 2020 geschrieben von:

2. septembra před 150 lětami bě za němske staty, předewšěm za pruske kralowstwo, historisce wuznamny dźeń. Jich wójska dobychu w Němsko-Francoskej wójnje 1870/1871 swoju najwjetšu bitwu nad francoskim wójskom. Wot 1. septembra 1870 pola Sedana wobkružena armeja maršala Maurice de Mac-Mahona, w kotrejž bě tež 62lětny francoski kejžor Napoleon III., dyrbješe kapitulować. Napoleon III. pósła pruskemu kralej ­Wylemej I. swój tesak jako symbol podwolenja. Něhdźe 17 500 francoskich ­wojakow bě padnyło, a wjace hač 100 000 dyrbješe do wójnskeje jatby. Na němskej stronje bě 9 000 wojakow žiwjenje přisadźiło.

Na wsach z bikulturu so doma čuje

Donnerstag, 03. September 2020 geschrieben von:

Zetkanje z etnologom dr. Robertom Lorencom

Krasne słónčne wjedro a rjany wid do daliny budźitej wosebite začuća. Hladamoj z 43lětnym etnologom dr. Robertom Lorencom na ławce pod wišninu sedźo dele na Wuježk pod Čornobohom a na łužisku krajinu hač k Hamorskej mili­narni. Bukečanska cyrkwina wěža so za pahórkami zyboli. „Bydliće tule kaž w paradizu. Tajki krasny wid kóždemu dušu wokřewja“, praju młodemu mužej, kiž je mjeztym dwě lěće w Budyskim Serbskim instituće jako wědomostny sobu­dźěłaćer přistajeny. Lěta 2016 bě so ze­ swojej swójbu, mandźelskej Heiku a třilětnym synkom Milanom, z Berlina do te­hdyšeje měšćanskeje hajnkownje nad Wuježkom přesydlił. Tuž móžeše wón wšědnje na wjes hladać, w kotrejž je swoje dźěćatstwo přežiwił.

Dźěćaca krajina we Wuježku

Pólska pomoc

Donnerstag, 03. September 2020 geschrieben von:

30. awgusta 1945 wutwori „Polski Związek Zachodni“ – PZZ (Pólski zapadny zwjazk) w Po­zna­nju wosebity „łužiski ­referat“. Jeho nawoda bu pozdźiši serbski spisowaćel Anton Nawka. Zwjazk PZZ bu w hodowniku 1944 w Lublinje załoženy a měješe so wo natwar w nowych kónčinach hač k mjezy k Němskej starać a nětko tež Serbam pomoc skićić. W Po­znanju bu hižo do wójny „Towarzystwo Przyjaciół Serbo-­Łużyczan“ (Towarstwo přećelow ­Łužiskich Serbow) wutworjene. Tajke towarstwa nastawachu wot oktobra 1945 we wjacorych městach, tak tež w Krakowje a Częstochowje. W Poznanju załožichu wědomostne zjednoćenstwo „Prołuż“. 12. septembra 1945 schwali wone program k pomocy Serbow „Nad Łużycami polska straż!“.

Wuslědk pólskich aktiwitow mjez druhim bě, zo zmóžnichu młodym Serbam studij we Wrócławju a Poznanju. (Přispomnjenje: W Serbskej protyce za lěće 2012 a 2013 je prof. Hinc Šewc wobšěrnje wo přebywanju w susodnym kraju pisał.) K předwidźanemu załoženju serbskeho gymnazija w Zgorzelecu wšak ženje dóšło njebě. Mikławš Krawc

Ochranowske hesła 2021wušli

Mittwoch, 02. September 2020 geschrieben von:
Budyšin (SN). Wšědne hesła na lěto 2021 wulosowachu hižo 2. meje 2018 w Ochranowje. Wobdźěłar z tamnišeje bratrowskeje jednoty přirjadowa jim teksty z Noweho Zakonja, štučku z kěrluša abo mo­dlitwu. Hotowy manuskript pósłachu 55 přełožerjam po cyłym swěće. Najnowše serbske wudaće pak je nimale kaž z kuzłom nastało. Z opředležaceho fundusa je Olaf Langner z Rakečanskeje wosady awtomatiske přewzaće a rjadowanje hesłow programěrował. Nětko móža so křesćanske swójby nad přewodnikom wjeselić.

Razantna karjera w delnjoserbšćinje

Mittwoch, 02. September 2020 geschrieben von:

„Tule widźiš wšitkich ludźi, kotrychž jeno z no­win znaješ“, dźiwa so Norbert Eck­stein připołdnju na Budyskim Póstowym naměsće. Pjeć lět po prěnim wopyće w Delnjej Łužicy sej nětko w Regensburgu rodźeny a dźensa na Nürnbergskim wyšim krajnym sudnistwje skut­kowacy korespondent za jendźelšćinu a francošćinu Hornju Łužicu wotkrywa.

Wabja so mjez sobu zeznawać

Mittwoch, 02. September 2020 geschrieben von:

Tež lětsa budu w Budyskim wokrjesu znowa interkulturne tydźenje. Tónraz wěnuja je zhromadnemu žiwjenju woby­dlerjow wšelakoreho pochada.

Wojerecy/Biskopicy (SN/JaW). Lětušej interkulturnej tydźenjej w Budyskim wo­krjesu stejitej pod hesłom „Zhromadnje žiwi być – hromadu zrosć“ a wotmějetej so wot 27. septembra do 11. oktobra. Hłownje zamołwite za zarjadowanja su pod nawodom sobudźěłaćerki Budyskeho krajnoradneho zarjada dr. Jany Sende towarstwo Swětłownja Majak w sprjewinym měsće, towarstwo Mosaika w Biskopicach, koordinaciske městno kubłanje a regionalna městnosć za kubłanske demo­kratiske a žiwjenske perspektiwy RAA we Wojerecach kaž tež Kamjenski Dom zetkawanja.

Budyšin (SN/JaW). Dźakowano angažowanym darićelam móžachu w Budyskim archiwowym zwjazku aktu z 18. lětstotka jako swědk serbskich stawiznow w Budyskim regionje zachować. Wo tym infor­muje Budyske měšćanske zarjadnistwo w nowinskej zdźělence.

„Słowjenjo so nawróćili“

Dienstag, 01. September 2020 geschrieben von:
Pod hesłom „Słowjenjo su so nawróćili“ su njedźelu w Radušu muzej Słowjanskeho hrodźišća znowa wotewrěli. „Hrodźišćo steji za stawizny Serbow, kotrež su tónle kraj wuraznje sobu sformowali a hač dodźensa sobu formuja.“ Takle witaše braniborska kulturna ministerka Manja Schüle (SPD) na zahajenje. Kraj je přetwar z wjace hač 800 000 eurami podpěrał. Hrodźišćo je z wjace hač 900 000 wopytowarjemi wot lěta 2003 „jedna z kulturnych swětłownjow strukturneho wuwića Łužicy“. Nowa stajna wustajeńca njeskići jenož jězbu do časa Słowjanow, ale tež 12 000 lět sydlenskich stawi­znow wot kamjentneje doby hač do srjedźowěka. Foto: Peter Becker

Budyšin (CRM/SN). „Štóž pyta, tež namaka“, tak postrowi intendantka Serbskeho ludoweho ansambla Judith Kubicec wčera na pózdnim popołdnju nahladnu ličbu wopytowarjow na žurli Budyskeho Serbskeho muzeja. Čas koronakrizy wužichu ansamblowcy za to, přeslědźić noto­wy archiw. Něštožkuli namakaneho wujewi so jako woprawdźity pokład.

Program skupiny PoŠtyrjoch bě minjeny pjatk jedne z lětušich poslednich zarjadowanjow w Budyskej barje Sundowner. Sobotu su tam sezonu zakónčili. Dohromady witachu na zahrodźe Serbskeho ludoweho ansambla něhdźe 5 400 wopytowarjow. Wuhoto­war bary Beno Brězan je jědnaće wosebitych wječorow organizował a chce z baru klětu pokročować. Foto: Maćij Bulank

Anzeige