Za dary přirody so dźakowali
Hdyž su nazymske dźěła na polach, zahrodach a w zahrodkach w dalokej měrje dokónčene, swjeća na mnohich městnach domchowanku abo žnjowy dźakny swjedźeń. Tajke zarjadowanja přiwabjeja dźeń a wjace ludźi.
Čorny Chołmc (AK/SN). We wobłuku cyłoněmskeho dnja regionow swjećachu minjeny kónc tydźenja w Čornochołmčanskim Krabatowym młynje domchowanku. 35 regionalnych producentow a direktnych zwičnjerjow je tam swoje wudźěłki poskićało. Jedna z nich bě Yvonne Müller z Njedźichowa. „Domchowanka za mnje woznamjenja so přirodźe dźakować, zo nas zastaruje. Ale bjez prócy a lubosće njeje tež žanych žnjow“, wona rjekny.
Rejwarjo a hudźbnicy koncertowali
Poskića srjedu tři wodźenja
Poet w swětnišćowej kapsli
Z filmom „Gundermann“ so Andreasej Dresenej mnohoworštowy portret čłowjeka połneho přećiwkow poradźił
„Wón je mój rozum hnuł, moju wutrobu, moju dušu a je mi móc dawał w tutym nowym, zymnym kraju, w kotrymž njemóžach prawe městno namakać, lubować a žiwa być.“ Z tutymi linkami w bookleće CDje „Krams“ rozžohnuje so Conny Gundermann 1998 ze swojim tak njejapcy zemrětym mandźelskim.
Gerhard Gundermann je čas žiwjenja spěwy pisał, w NDR a po jeje kóncu. Mjez nimi namakaš njesměrnje jimacu poeziju, kotraž je wosebje po lěće 1990 a hač do dźensnišeho mnohim wuchodnym Němcam w zmysle toho citata emocionalna kótwica – mjezy Łužicy „spěwaceho bagrownika“ daloko přesahujo. Za recensenta samoho je z łužiskeje perspektiwy čisty a sprawny wid Gundermanna na temu wuhlo a wudobywanje kaž tež industrielna přetrjeba resursow hač do dźensnišeho směrnica, kaž w słowach z lěta 1996: „Je to kaž z kruwu, kotruž móžeš dejić abo zežrać – sy-li pak ju zežrał, njemóžeš ju wjace dejić.“
Nyšpor z wurywankami duchowneje hudźby
Budyšin (CRM/SN). Po mnoholětnej tradiciji wuhotowa Budyski cyrkwinski hudźbny direktor Friedemann Böhme z katolskim tachantskim chórom k zakónčenju seriala nyšporow z duchownej hudźbu minjenu njedźelu w tachantskej cyrkwi wosebity program. Tónraz zbudźichu wulku kedźbnosć twórby Johanna Gottfrieda Naumanna. Wón słuša do wuměłcow, kotřiž běchu swój čas jara znaći, po smjerći pak na nich bohužel bórze zabychu. Nětko dožiwjeja jeho twórby jako wurywanki renesansu.
„To běše zaso jónu wulkotne. Tajke něšto dotal hišće słyšeli njejsmy“, běše minjenu njedźelu po dobrej hodźinje hudźby a rozpominanja z wopytowarstwa słyšeć, kotrež pjelnješe wulki Boži dom nimale hač dozady. W Drježdźanach 1741 rodźeny wróći so Naumann po studijach w Italskej do sakskeje rezidency. Młodemu hudźbnikej dowěrichu najprjedy zastojnstwo druheho komponista při Dwórskej cyrkwi a pozdźišo te wysoko dotěrowaneho kapałneho mištra a dwórskeho hudźbneho direktora.
Čěskosłowaksku w Mnichowje přeradźili
Wot 1. oktobra 1938 překročichu jednotki Wehrmachty němsko-čěskosłowaksku statnu hranicu, mjez druhim w Hornjej Łužicy pola Załomja, Habrachćic, Neugersdorfa, Wodowych Hendrichec a Žitawy. Hižo měsacy běchu němscy wojacy njedaloko lětstotki wobstejaceje mjezy w lěsach a w domach namjeznych wsow na tutón wokomik čakali. Hač do 10. oktobra wobsadźichu woni bjez bojow 41 100 kwadratnych kilometrow wulke, tak mjenowane sudetskoněmske namjezne kónčiny Čěskosłowakskeje republiki (ČSR), w kotrychž bydleše tehdy wjace hač pjeć milionow staćanow susodneho kraja. Něhdźe milion z nich běchu Češa abo Słowacy, wostatni Sudetscy Němcy a Madźarojo. Wjetšina Sudetskich Němcow hitlerske wójsko zahoriće witaše. Předewšěm w tych kónčinach bydlacy Češa buchu w slědowacych měsacach ze swojeje domizny wuhnaći.
Kniha ze słucho- pisakom wušła
Ministerka čestnohamtski angažement za muzeje hódnoćiła
Prěni serbski koncert
24. septembra 1893 dožiwi Delnja Łužica prěni serbski koncert. Na studentskej schadźowance 6. awgusta w Rakecach běchu so za tak krótkodobny termin rozsudźili a so na městno dojednali – na Bórkowski hosćenc „Blejcha“. Hornjoserbja poskićichu za to wšu móžnu pomoc: Nazwučowachu spěwy, Marko Smoler da sto programowych zešiwkow ćišćeć, kotrež studenća wabjo za koncert rozdawachu. W Bórkowach bě potom 24. septembra swjedźenska žurla „Blejcha“ połnje wobsadźena. Postrowne słowa přednjesechu hłowny starši Arnošt Herman, domjacy farar Korjeńk a farar Krušwica z Wjerbna. Nimo hudźbnych poskitkow Hornjoserbow rozwi so zhromadne spěwanje narodnych a ludowych pěsnjow, tak „Hyšći Serbstwo njezgubjone“, „Ja Słowjan som“, „Našo Serbstwo z procha stawa“ abo „Lubka leluja“. Póndźelu na to wšitcy studenća samo hač do Lubnjowa čołmikowachu. Prěni delnjoserbski koncert žněješe w nowinach dosć dobry wothłós. Tež nowina Cottbuser Anzeiger pisaše, zo bě so „cyłe dźěło derje radźiło“ a wšěm připosłucharjam „je so nimoměry derje lubiło“.
Mikławš Krawc
Z „Hura, prózdniny“ LND literarnu turneju zakónčiło
Radwor (SN/bn/MiR). Wčerawša 24. literarna kermuša Ludoweho nakładnistwa Domowina w Radworju bě zdobom zakónčenje čitanskeje turneje LND. Kaž hižo w Ralbicach, Worklecach a Pančicach-Kukowje tworješe antologija „Hura, prózdniny“ ćežišćo zarjadowanja.
Na žurli hosćenca „Meja“ čitaše wčera Pětr Dźisławk swoju krótkokriminalku „Detektiwojo na hrodźišću“, Dušan Hajduk-Veljković zabawješe připosłucharjow z powědančkom „Zajac“ a Lubina Hajduk-Veljkovićowa předstaji wurězk ze swojeje stawizny „Jejko z Beskidow“. Jeje powědančko njeje jenož w ćišćanej wjazbje, ale je tež jako dźěl słuchoknihi wušło.
Něhdźe 80 zajimcow bě wčera na literarnej kermuši přitomnych, mjez nimi mnohe swójby kaž tež starši ludźo. Zdobom předstajichu šulerki a šulerjo rjadownje 4a Radworskeje zakładneje šule „Dr. Marja Grólmusec“ swój spěw „Naše prózdniny“, z kotrymž běchu wubědźowanje LND dobyli. Hudźbnje wobrubištaj zarjadowanje Józef a Jan Brězan na akordeonje a gitarje.
