Lěwica rozsudźi wo rozmołwach

Freitag, 25. September 2026 geschrieben von:
Berlin (dpa/SN). Berlinska Lěwica poda so, z tym zo je wólby w zwjazkowym kraju dobyła, kročel dale směr móžneje koalicije. Na stronskim zjězdźe chcedźa wo tym rozsudźić, hač ma Lěwica SPD a Zelenych na sonděrowanske rozmołwy prosyć. Wjednistwo strony tole chce a bě sej naposledk wěste, zo delegatki a delegaća namjet z wjetšinu hłosow přiwozmu. Po pozitiwnym wotumje móhli rozmołwy přichodny tydźeń zahajić. Wicepředsydka Berlinskeje SPD Cansel Kiziltepe je so mjeztym za koaliciske jednanja swojeje strony z Lěwicu a Zelenymi wuprajiła. Zhromadnych pozicijow Lěwicy a Zelenych je dosć, rjekny Kiziltepe w rozmołwje z powěsćernju dpa. Zeleni so hišće wuprajili njejsu.

Mužakow (SN/bn). Mjeztym štwórty Łužiski kulturny forum je so minjenu wutoru w Mužakowskim hrodźe wotměł. Zarjadowanje krajow Braniborska a Sakska měrješe so na akterow a akterki z wuměłstwa, kultury, kreatiwneho hospodarstwa, kulturneho zarjadnistwa a kulturneje politiki we Łužicy a měješe tomu słužić, „zaměry Kulturneho plana Łužica sćěhować“, w zdźělence Koordi­nowanišća za wuwiće kultury we Łužicy rěka. Ćežišćo lětsa bě, nawjazujo na diskusije zašłych kulturnych forumow „wěnować so wosebitym kwalitam Łužicy a jeje bohatej, mnohostronskej kulturnej krajinje“ a diskutować wo tym, „kak hodźeli so tudyše potenciale dale wuwiwać a z kotrymi idejemi, formatami a srěd­kami móhli region slědowacym generacijam naslědnje zawostajeć“.

Bywšu situaciju mjeńšin rozjimali

Freitag, 25. September 2026 geschrieben von:

Zabrze (SN). „Mjeńšiny za železnym zawěškom.­ Balast abo žórło identity?“ běše tema mjezynarodneje konferency w pólskim měsće Zabrze we wójwod­stwje Šleska, na kotrejž je so srjedu a štwórtk něhdźe dwanatk wědomostnicow a wědomostnikow z Pólskeje, Němskeje, Čěskeje a Madźarskeje wobdźělił. W srjedźišću steješe rozdźělna politika komunistiskich statow napřećo swojim na­rodnym mjeńšinam w dobje zymneje wójny. Referenća rozjimachu mjez druhim tehdyšu situaciju pólskeju mjeńšinow Kašubow a Łemkow abo mjeńšiny Němcow w Rumunskej, Madźarskej a něhdyšej Juhosłowjanskej.

Za Serbski institut, kotryž konferencu zhromadnje ze slědźenskim centrumom němskeje mjeńšiny w Opolu zarjadowaše, wobdźělištaj so stawiznarjej dr. Edmund Pjech a dr. Friedrich Pollack. Pod hesłom „Mjez spěchowanjom a kontrolu – wosebite pady“ přednošowaše dr. Edmund Pjech wo mjeńšinowej po­litice NDR napřećo Serbam. Dr. Friedrich Pollack moderěrowaše jednu z fachowych podijowych diskusijow konferency.

To a tamne (25.09.26)

Freitag, 25. September 2026 geschrieben von:
Poprawom wšak w Połčnicy cyłe lěto swětosławne poprjancy pjeku, nětko pak su horcu fazu do adwenta a hód zahajili. Za něhdźe pjeć tydźenjow, prěni kónc tydźenja w nowembrje, wotměja so tam mjenujcy zaso tradicionalne poprjancowe wiki. Z nimi zahaji so kwartal z najwyšimi dochodami. Tole wopodstatni tež Peter Kotzsch, wyši mišter zjednoćenstwa poprjancowych pjekarjow w Połč­nicy. Połčničanske zjednoćenstwo je ze swojimi jenož dźewjeć čłonami po cyłej Němskej jónkrótne.

Na rasistiske nadpady před 35 lětami spominali

Donnerstag, 24. September 2026 geschrieben von:

Wojerecy (AK/SN). „Nazyma 1991 – Wojerecy njezabudu – dopominamy so“ je na pomniku we Wojerowskim Centralnym parku napisane. Tam su so wčera wobydlerjo a zastupjerjo města zešli, zo bychu na wopory nadpadow Wojerowčanow na přebytki wukrajnych dźěłaćerjow a požadarjow wo azyl před 35 lětami spominali. Při tym bě so 32 ludźi z wukraja zdźěla ćežko zraniło.

Wojerowski wyši měšćanosta Torsten Ruban-Zeh (SPD) předčita mjez druhim postrowne słowa bywšeho dźěłaćerja Davida Macouwa z Mosambika, kotryž bě ataki wosobinsce sobu dožiwił.

Na tragiske podawki mjez 17. a 23. septembrom 1991 nochcedźa Wojerowčenjo zabyć. To zwuraznjeja z wjacorymi projektami na wšelakich městnach w měsće. Jedyn z nich je wustajeńca z titulom „See my story. Copyright by Madgermanes“ we Łužiskim centeru, kotraž předstaja wosudy něhdźe 20 000 mosambikskich dźěłaćerjow w času mjez 1979 a 1990 w NDR. Dohromady dwanaće fotografiskich a šěsć widejowych portretow tutych dźěłaćerjow wopytowar tam nadeńdźe.

Žadaja sej wospjet nowe regule

Donnerstag, 24. September 2026 geschrieben von:

Berlin (dpa/SN). Skupina zapósłancow zwjazkoweho sejma prócuje so wospjet wo změnu prawidłow darjenja organow. Konkretnje žadaja sej w namjeće tak mjenowane prawidło znapřeći­wjenja. To woznamjenja za dorosćenych: Kóždy je po swojej smjerći awtomatisce darićel organow,­ hdyž njeje tomu eksplicitnje znapřećiwił. W parlamenće pak je tež­ napřećiwneho namjeta. Politikarki a politikarjo so hižo třeći raz wo změnu prócuja. 2020 běchu ze swojim namjetom zwrěšćili a loni njebě sejm hižo wo namjeće wothłosował, dokelž běchu wólby­ do sejma zašo hač poprawom plano­wane.

Mjenje smjertnych woporow

Wiesbaden (dpa/SN). 1,26 milionow wobchadnych njezbožow je so w prěnim połlěće tohole lěta stało. Tole je 2,6 procentow wjace hač samsny čas loni, zdźěla zwjazkowy zarjad za statistiku na zakładźe dotalnych datow. Za to pak je mjenje ludźi swoje žiwjenje při njezbožach přisadźiło: Dohromady bě jich lětsa 1233 a z tym 122 mjenje hač w prěnich šěsć měsacach 2025. Tež zranjenych bě štyri procenty mjenje, mjenujcy 172 000. Jenož z e-scooterami bě wjac smjertnych woporow.

Chinski prezident Xi Jinping přebywa tuchwilu na wopyće w USA. Wčera je sej wón ze swojim lětadłom na bazu US-wójska z mjenom Joint Base Andrews w Marylandźe dolećał. Tam jeho wojacy a prezident USA Donald Trump witachu. Xi Jinpinga přewodźa­ nimo wulkeje delegacije tež jeho žona Peng Liyuan. Foto: pa/AP/Mark Schiefelbein

Jenož połojcaz wuchoda

Donnerstag, 24. September 2026 geschrieben von:
Drježdźany (dpa/SN). Jenož 57,5 procentow ludźi, kiž dźěłaja w nawjedowacych funkcijach sakskich zarjadow, ma swoje korjenje na wuchodźe Němskeje. Tole wuchadźa z wotmołwy statneje kenclije na naprašowanje zapósłanca BSW Nica Rudolpha. Najniši je podźěl w krajnej direkciji­ z 52 procentami. Rudolph­ kritizuje ličby jako falowacu reprezentaciju, kotruž měł kraj nuznje wujasnić: „Hdyž pochadźa w zwjazkowym kraju na wuchodźe Němskeje jenož něhdźe kóžda druha wosoba w nawjedowacej funkciji z wuchoda, dyrbimy sej tole dokładnje wobhladać.“ Nimo toho Rudolph kritizuje, zo so Sakska hižo­ wo to njeprócuje, tónle deficit wurunać. Poprawom bě so swobodny stat 2022 za to wuprajił.

Stajnje nastork trěbny

Donnerstag, 24. September 2026 geschrieben von:
Zo su wšitke wohnjowoborne gratownje města Kulowa nětko z dwurěčnymi napisami wuhotowane, je najprjedy raz chwalobne. Tež nowe dwurěčne nadróžne tafle wonkownemu měšćanskemu wobrazej zawěsće tyja. Do wjesela nad docpětym pak měša so po mojim měnjenju jěry přisłód. Za serbsko-němske wuhotowanje gratownjow a taflow – štož dyrbjało w Kulowje poprawom samozrozumliwe być – trjebachu wosebite pjenjezy, mjenujcy w formje komunalneje pawšale Sakskeje. W běžnym hospodarskim planje města za to po wšěm zdaću žanych pjenjez njebě. Podobnej padaj dožiwichmy hižo z Wojerowskej Łužiskej kupjelu a z Budyskej wuchowanskej stražu při Drježdźanskej dróze. Tam je serbski napis najprjedy raz pobrachował. Hakle pozdźišo jón připrawichu. Při tajkich a dalšich přikładach nastanje zaćišć, zo je za zjawnu serbskosć stajnje někajki wosebity nastork trěbny. Samozrozumliwe dwurěčne napisy bohužel njejsu. Marian Wjeńka

Žurnalisćaso nawróća

Donnerstag, 24. September 2026 geschrieben von:
Washington (dpa/SN). Knježerstwo USA dyrbi žurnalistow sćelakow CNN, MS NOW a powěsćoweho portala Politico nachwilnje zaso do Běłeho domu pušćić. Zwjazkowy sudnik je w nocy na štwórtk skóržbje sćelakow přizwolił, kotrež bě prezident Donald Trump wuzamknył. Zo su žurnalistam jich słužbne wupokazy sćazali, njewotpowěduje předpisam wustawy,­ rěka w nachwilnym wusudźe. Powšitkownje płaći prawidło, zo „dyrbja wosoby wo tym informować a jim so wusprawnić dać, prjedy hač wozmje jim knježerstwo prawo, kotrež wustawa škita“, wopodstatni sudnik Timothy Kelly swój rozsud. Wukaz sudnistwa płaći najprjedy 14 dnjow. Po tym wo padźe znowa rozsudźa.

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo