Płót lětanišća wobškodźeny

Montag, 19. Oktober 2026 geschrieben von:
Lipsk (dpa/SN). Po tym zo běchu nje­znaći płót lětanišća w Lipsku wob­škodźili, pruwuje policija nětko wšelake móžne přičiny. Wobškodźeny płót běchu w nocy na njedźelu wokoło 23 hodź. našli. Zastojnicy zdźělichu, zo je pječa jězdźidło přez płót zajěło. Policisća pak njejsu na lětanišću ani jězdźidło ani podhladne wosoby abo podhladne wěcy namakali. Za awtom dale pytaja, z policajskeje direkcije rěka. Tež njezbožo móhło z přičinu njeskutka być, rěčnik zwjazkoweje policije zdźěli. Přičiny pak dotal hišće bliže wujasnić njemóža. Dźěl płota, kotryž běchu njeznaći wobškodźili, leži při zjawnej dróze. Přepytowanja njejsu dźěło lětanišća wobmjezowali, wšako stejitej w Lipsku dwě čarje k dispoziciji, hdźež móža lětadła wotlećeć a přizemić. Hač wobškodźenje z ruskimi lětadłami na lětanišću zwisuje, hišće jasne njeje.

Nowela zakonja tež na dobro DZA

Montag, 19. Oktober 2026 geschrieben von:

Zwjazkowa rada a Zwjazkowy sejm stej minjeny tydźeń změnu zakonja wo swobodźe wědomosće wobzamknyłoj. Z njej polěpša so wuměnjenja za zjawnje spěchowane slědźenišća, mjez druhim tež za Astrocentrum Łužica (DZA).

Drježdźany (SN). Sakski minister za wědomosć Sebastian Gemkow (CDU) rozsud wita. Wón wuzběhnje w pjatkownišej zdźělence ministerstwa, zo je wu­bědźowanje wo najlěpše ideje a wo najlěpšich fachowcow za wědomosć nje­parujomne. Němska a Sakska dyrbitej tuž atraktiwne wuměnjenja za wědomostnikow ze wšeho swěta wutworić. Tak móža sej talentowanych fachowcow zdobyć a dołhodobnje dźeržeć.

Wažna změna je, zo stej wulkej sakskej slědźenišći DZA a Centrum za transformaciju chemije (CTC) w Deliču (Delitzsch) nětko w zakonju wo swobodźe wědomosće zapřijatej. Přez to matej wjace swobody nastupajo wužiwanja swojich spěchowanskich srědkow. Na přikład móža njewužiwane pjenjezy do klětušeho přenjesć. Nimo toho stej fleksibelnišej při planowanju personala a njejstej hižo na krute plany městnow wjazani.

Knižne drohoćinki w Zhorjelcu

Montag, 19. Oktober 2026 geschrieben von:
W pokładowni Zhorjelskeho barokneho domu při Nysowej su minjeny pjatk wosebitu wustajeńcu historiskich knižnych drohoćinkow ze zběrki Hornjołužiskeje biblioteki wědomosćow (OLB) wotewrěli. W přehladce nadeńdźe wopytowar drohotne a jónkrótne eksponaty knižnych stawiznow. Najstarša kniha je rukopisny fragment na pergamenće z 10. lětstotka. Dalši highlight wustajeńcy stej kěrlušnik z lěta 1576 w somoćanej wjazbje a hakle 2026 wotkryta pyšna kniha knihiwjazarja renesansy Lukasa Weischnera. Přistupna je wustajeńca hač do klětušeho oktobra. Foto: Matthias Wehnert

To a tamne (19.10.26)

Montag, 19. Oktober 2026 geschrieben von:
Němska je swětowy koparski mišter, a to mustwo koparjow nad 80 lětami. Němscy seniorojo su w awstralskim Clevelandźe 2:0 přećiwo narodnemu mustwu z USA dobyli. Starcy mějachu na jednym dnju dwě hrě absolwować, zo bychu połfinale a finale docpěli. Najprjedy hrajachu na tutym napinacym dnju přećiwo hibićiwym Japančanam, kotrychž 2:1 přewinychu. Tež přećiwo mustwu hosćićela Awstralskeje a přećiwo USA, kiž z dwěmaj teamomaj nastupichu, su so Němscy přesadźili. Zaměr turněra je, wjace staršich ludźi za sport motiwować. Klětu wotměje so europske mišterstwo, nimo toho su někotre testowe hry přećiwo druhim narodam planowane.

Podzemske składowanje CO2

Freitag, 16. Oktober 2026 geschrieben von:

Podstupim (dpa/SN). Braniborski krajny sejm je wčera próstwje koaliciskeju frakcijow SPD a CDU přihłosował, hač do lěta 2027 naćisk zakonja za podzemske składowanje CO2 w Braniborskej předpołožić. We wobłuku toho chce kraj fachowcow społnomócnić, kotřiž za wotpowědnymi kónčinami pytaja, hdźež je trajne składowanje móžne a kiž wotpowěduja najwyšim wěstotnym a wobswětoškitnym kriterijam.

Reiche ma widejo wotstronić

Karlsruhe/Berlin (dpa/SN). Zwjazkowe wustawowe sudnistwo je chwatnej próstwje Berlinskeje Lěwicy wotpowědowało a wusudźiło, zo ma zwjazkowa hospodarska ministerka Katherina Reiche (CDU) swój po Berlinskich wólbach na instagramowym kanalu ministerstwa wozjewjene widejo wotstronić. W nim warnuje Reiche mjez druhim před hospodarskimi strachami, kotrež cyłej Němskej hladajo na plany wuswojenja a antisemitizm strony hroža.

Wyši dawk na tobak schwalili

Swětowy dźeń zežiwjenja

Freitag, 16. Oktober 2026 geschrieben von:
New York (SN). Generalny sekretar Zjednoćenych narodow (UN) António Guterres w swojej internetnej zdźělence składnostnje dźensnišeho swětoweho dnja zežiwjenja na to skedźbnja, zo je zežiwjenje „zakładne prawo čłowjeka“. Najebać to je loni po wšěm swěće 645 milionow ludźi hłód tradało a nimale 2,7 miliardow ludźi njemóžeše sej strowe zežiwjenje dowolić. Guterres pokazuje zdobom na wuskutki tuchwilu kopjacych so krizow a wójnow, kotrychž dla so dodawanske rjećazy přetorhnu a produkciske stejnišća za zežiwidła njedźěłaja. Přez to kóšty za zežiwidła a hnojiwa stupaja. Předewšěm mali ratarjo – wosebje w chudšich statach swěta – sej hižo hnojiwo za swoje pola dowolić njemóža.

Biblioteki pod ćišćom

Freitag, 16. Oktober 2026 geschrieben von:
Lipsk (dpa/SN). Němski zwjazk bibliotekow je mjez zjawnymi bibliotekami w Sakskej, Saksko-Anhaltskej a Durinskej naprašowanje nastupajo jich etat přewjedł. W Saksko-Anhaltskej je 94 procentow naprašowanych knihownjow podało, zo jich etat stagněruje abo woteběra. „Tež stagněrowacy etat je wobstajnje stupacych powšitkownych płaćiznow kaž tež personalnych kóštow dla pod smužku skrótšenje budgeta“, rěčnica zwjazka w zdźělence dpa podšmórny. W Sakskej podaštej dwě třećinje naprašowanych, zo maja stagněrowacy etat. Dalšich 20 procentow zdźěli, zo bu jim financny budget skrótšeny. Něhdźe 85 procentow bibliotekow praji, zo je so jich hospodarska situacija skerje pohubjeńšiła. Jenož něhdźe dźewjeć procentow je wjace pjenjez dóstało. W Durinskej dóstawaja štyri procenty bibliotekow wjace pjenjez. 85 procentow pak poda, zo je so etat pomjeńšił resp. zo so zwyšił njeje.

VW wospjet awta wróćo woła

Freitag, 16. Oktober 2026 geschrieben von:
Wolfsburg (dpa/SN). Hakle před něšto tydźenjemi je němski awtotwarc VW milio­ny swojich jězdźidłow špatneho šruba dla z wěstotnych přičin wróćo zwołać dyrbjał. Nětko zamołwići dalšu tajku akciju přihotuja. Po zdźělence koncerna su při internych pruwowanjach kwality zwěsćili, zo jednotliwe baterije modelow ID.3, ID.4, ID.7, ID Buzz kaž tež Cupra Born z produkciskeje doby 2023 do 2025 wěstotnym narokam nje­wotpowěduja. Přičina toho su produkciske zmylki dodawarjow. „Tute móhli w rědkich padach k jasnemu sćoplenju bate­rijow wjesć, w ekstremnym padźe móhli so wone tež zapalić“, w zdźělence rěka. Tole potrjechi wjacore tysac jězdźidłow.

Dosć medikamentow za zymu

Freitag, 16. Oktober 2026 geschrieben von:

Osnabrück (dpa/SN). Zyma so z wulkimi kročelemi bliži, a z tym tež sezona nazymnjenjow a gripalnych infektow ze smorkawu a ze zymicu. Hladajo na to je Zwjazkowe zjednoćenstwo němskich apotekarskich zwjazkow (ABDA) wčera dobru powěsć wozjewiło: Zastaranje z wažnymi medikamentami za nazymu a zymu je w apotekach tuchwilu zawěsćene. „Wosebje hladajo na sezonalne lěki kaž srědki přećiwo gripje, brěčki pře zymicu abo antibiotikumy móžemy my apotekarjo zastaranje ludnosće zaručić“, prezident ABDA Thomas Preis w interviewje z dźenikom Neue Osnabrücker Zeitung wuzběhny. „W padźe, zo specifiski antibiotikum w domje nimamy, je mjeztym dosć alternatiwow, kotrež k dispoziciji steja“, wón doda.

Zdobom naspomni prezident ABDA, zo wobsteja za něhdźe 500 medikamentow dale ćeže dodawanja, štož „apoteki jara wjele časa płaći“. Tohodla je ćim wažnišo, zo zakonjedawar apotekarjam w zwisku z chorobnymi kasami njetrjebawšu běrokratiju wolóži, Preis zwurazni.

„Tčimy w ćežkich jednanjach“

Freitag, 16. Oktober 2026 geschrieben von:

W Brüsselu wadźa so wo přichodnym etaće Europskeje unije

Brüssel (dpa/SN). Za čo chce Europska unija přichodne lěta kelko pjenjez wudać? Wo tym zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) a tamni nawodźa knježerstwow čłonskich statow wot wčerawšeho na swojim wjerškowym zeńdźenju w Brüsselu diskutuja. Při planowanju etata EU za dobu 2028 do 2034 dźe wo ćežišća financowanja kaž tež wo to, kelko pjenjez ma w přichodźe z Berlina a tamnych stolicow do Brüssela dochadźeć. „Tčimy w ćežkich jednanjach“, praji Merz po wčerawšich wuradźowanjach nowinarjam.

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo