Nowy wirus so tež w Sakskej rozšěrja
Drježdźany (SN). Na juhu Němskeje, w Šwicarskej kaž tež na wuchodźe Francoskeje su před něšto tydźenjemi w Europje nowy, tak mjenowany Shamonda-wirus našli. Nětko su jón sakscy weterinarni zamołwići prěni raz pola howjada w ratarskim zawodźe we Vogtlandźe zwěsćili. Wuslědk je institut Friedricha Loefflera dnja 28. awgusta wobkrućił. Dalšu podhladnu probu ze stadła howjadow w Rudnych horinach institut hišće pruwuje.
K symptomam schorjenja słušatej zymica a židlawa. Zdźěla maja howjada tež ćeže dychać. Schorjene dejki dawaja wo wjele mjenje mloka. Wirus přenošuja kuntwory (Gnitzen). Tuchwilne wjedrowe wuměnjenja – miłe temperatury a włóžny powětr – přisporjeja wjetše populacije insektow, kiž wirus spěšnje w stadłach rozšěrjeja. Infekcija z wirusom za skót smjertna njeje. Z wotpowědnymi medikamentami so schorjene zwěrjata po něhdźe třoch tydźenjach wustrowja. Šćěpjenski srědk tuchwilu njeeksistuje. Skótni lěkarjo dotal hišće njewědźa, hač a do kotreje měry wirusa dla dlěšodobne škody hroža.
Kralej poslednju česć wopokazali
To a tamne (01.09.26)
Dwójneho mordarstwa a pospyta mordarstwa w 85 padach dla je statne rěčnistwo nětko skóržbu přećiwo Lipšćanskemu amokowemu nadběhowarjej zapodało. W meji bě muž ze swojim awtom w nutřkownym měsće Lipska do pěškow zajěł a dweju morił kaž tež šesćoch zranił. 33lětny Němc, kotrehož běchu krótko po njeskutku zajeli, přebywa hišće w psychiatriskej klinice. Nětko dyrbi do jastwa. Psychiatriski posudk dźě wobkruća, zo běše za čas njeskutka połnje winykmany.
Miliony wužiwarjow po cyłym swěće njejsu wčera wječor swoje mejlki w programje Microsoft Outlook čitać móhli. Jako přičinu mjenowaše koncern Microsoft problem w infrastrukturje programa na cloud-serwerach, kotrehož dla běše přistup za wužiwarjow blokowany. Technikarjo problem krok po kroku rozrisaja, zdźěla zamołwići.
Pawoł Rota njeboh – jeho šibałe a pisane pjero budźe nam ...
Zašły pjatk zemrě w Ralbicach wučer, fotograf a domizniski slědźer Pawoł Rota.
Narodźi so 18. januara 1932 w Sernjanach. Jako jeničkemu synej kowarskeho bě jemu poprawom přisudźene, zo ma nanej w tutym rjemjesle naslědować. Ale 1950 přizjewi so wón njejapce za kurs internatneje Serbskeje ludoweje uniwersity w Radworju. Tutón bě poprawom za zarjadniskich přistajenych mysleny. Tam nawukny mašinopis a serbsku spisownu rěč, kotruž w nacistiskich lětach w Róžeńčanskej šuli nawuknyć njemóžeše. Na to wopyta tež hnydom kurs za nowowučerjow na tamnišim wučerskim wustawje. Wučerješe 1953/1954 w Blunju, Parcowje a Kulowje. Potom pak schori na suchoćinu. Po wulěkowanju njesmědźeše hnydom zaso do šule, dyrbješe sej něšto nowe pytać. Namaka městno w redakciji Serbskeje šule, hdźež z přećelom Benom Kućankom a pod Janom Suchyjom, pozdźišim dźiwadźelnikom, płódne lěta „swojeje uniwersity“ dožiwi.
Kniha rukopisnych modlitwow
Aschaffenburg (B/SN). Najstaršu knihu rukopisnych modlitwow z 15. lětstotka, kotraž pochadźa z archiwa w Aschaffenburgu, su wuspěšnje restawrowali. Na spočatku su modlitwy k česći swjateje Marije, sćěhuja litanije a modlitwy k swjatym a spominanje na zemrětych. Wupyšene strony z pisanymi kwětkami wuměłsce debjenu knihu krónuja. Wona budźe tež online přistupna.
Bamž před UNESCO
Paris/Vatikan (B/SN). Po 46 lětach wopyta bamž 25. septembra w Parisu hłowne sydło UNESCO, organizacije Zjednoćenych narodow. Kaž w zdźělence UNESCO rěka „ma so technologiski postup wot čłowjeskich hódnotow w sylnišim zhromadnym dźěle nawjedować, zo móhłoj so čłowjeska dostojnosć a kreatiwita w digitalnym wěku dale wuwiwać“. Bamž Leo XIV. chce so w swojim zakładnym přednošku hłownje kumštnej inteligency wěnować.
Marijine postawy swěta
Mjezsobne ataki znowa zahajiłoj
Washington/Teheran (dpa/SN). Po štyrjoch tydźenjach su přećiwnikaj konflikta w Hormuskim přeliwje, USA a Iran, mjezsobne nadpady znowa zahajiłoj. Wojerske komando USA informowaše na platformje X za krótkopowěsće, zo su wčera dwě iranskej raketowej bazy na kupje Larak bombardowali. Na to su rewoluciske gardy z raketami a trutami jordaniske stejnišća wójska USA atakowali, zdźělichu wjacore iranske powěsćernje.
Tójšto kupcow zjebałoj
Drježdźany (dpa/SN). Ćežkeho wobšudnistwa w 41 padach dla stejitaj 63lětna jednaćelka a 65lětny prokurist Drježdźanskeho předewzaća za fotowoltaikowe připrawy před krajnym sudnistwom. Připrawy inkluziwnje natwar, saněrowanje třěchi a přizamknjenje na milinowu syć poskićowaše firma po cyłym Zwjazku za krutu płaćiznu. Kupcy mějachu šwarnu sumu płaćić, připrawu instalowali pak pola žanoho z nich njejsu. Cyłkowna škoda jebanstwa wučinja dwanaće milionow eurow.
Wjace zapowědźerjow šule
Krótko po tym, zo běše přewozna łódź wčera připołdnju ...
Plan naprawow bórze předleži
W awgusće wjace bjezdźěłnych
Kamjenica (dpa/SN). Ličba bjezdźěłnych je w Sakskej w awgusće dale stupała. Regionalna direkcija Zwjazkoweje agentury za dźěło měješe dohromady 157 000 bjezdźěłnych ludźi registrowanych – něhdźe 2 000 wjace hač w juliju. Kwota bjezdźěłnosće wučinješe 7,3 procentow (porno 7,2 procentomaj w juliju). Najwyšu kwotu z 10,4 procentami měješe Kamjenica. Jej slěduje Lipsk z 9,3 a wokrjes Zhorjelc z 8,8 procentami. Wokrjes Zhorjelc přisłuša hromadźe z Budyskim wokrjesom Budyskej agenturje za dźěło. Cyłkownje mějachu tu w awgusće 2 060 bjezdźěłnych ludźi přizjewjenych – 73 wjac hač w juliju. Zhromadna kwota bjezdźěłnosće we wokrjesomaj wučinješe 7,4 procenty a njeje so z tym změniła.
„Wyša ličba bjezdźěłnych w awgusće njeje njetypiska“, wuzběhny šef regionalneje direkcije dźěłoweje agentury Klaus-Peter Hansen w zdźělence powěsćernje dpa. Wosebje młodźi ludźo přizjewja so po swojim wukubłanju abo studiju jako za dźěłom pytacy. „Mamy pak tuchwilu wjetše mnóstwo ludźi, kotřiž su swoje dźěło zhubili, hač ći, kotřiž nowe dźěło nadeńdu“, wón přiznaje.
Wjetšina Islandźanow nochce do EU
Reykjavík (dpa/SN). Hižo lěta dołho debatuja w Islandskej wo tym, hač měł kraj do Europskeje unije zastupić abo nic. Z wjetšinu 52,8 procentow su Islandźenjo sobotu w referendumje nětko wotpokazali, zo stat rozmołwy wo zastupje do EU znowa zahaji.
Něhdźe 118 000 ludźi wupraji so přećiwo, něhdźe 105 000 ludźi za rozmołwy z EU. Z 80 procentami běše wólbne wobdźělenje wosebje wulke. Kraj na wysokim sewjeru Europy z jenož něhdźe 400 000 wobydlerjemi drje wostanje z tym hospodarsce wusko z Europskej uniju zwjazany, połnohódne čłonstwo pak je najprjedy raz z blida.
Hłowny argument přihłosowarjow EU je, zo přisporja zastup „wjace wěstoty w njewěstych časach“. To pak njeje wjetšinu Islandźanow přeswědčiło. Tež njespušćomneje politiki prezidenta USA Donalda Trumpa dla njejsu skeptikarjow swoje nastajenje změnili. Přećiwnikam EU běše wosebje wažne, zo kraj swoju suwerenitu w rybarstwje wobchowa. Rybarstwo je najwjetši hospodarski wobłuk a zdobom identitu postajowacy wobłuk kraja.
