Drježdźany/Róžant/Pančicy-Kukow (SN/MiP). Mopedy z NDRskeho časa marki Simson maja mjez młodostnymi we wuchodnych zwjazkowych krajach kultowy status, a to njewotwisnje wot kampanjow AfD w minjenych lětach. Tež mjez serbskimi młodostnymi su ikoniske jězdźidła jara woblubowane. Jich maksimalna dowolena spěšnosć je – porno druhim mopedam samsneje klasy – 60 km/h město 45 km/h.
Za šulerja 10. lětnika Józefa Mittaga z Róžanta běše tole wažny aspekt za rozsud, sej tajki Simson wobstarać, z kotrymž wšědnje do šule na Budyski Serbski gymnazij jědźe, wón na naprašowanje SN praji. „Moped njeje jenož cool, ale mi so mysl lubi, zo sym ze samsnym jězdźidłom po puću, kaž to mój nan w swojich młodych lětach běše.“ Dalši šuler Budyskeho Serbskeho gymnazija, Jan Hermann z Pančic-Kukowa, praji, zo lubuje wosebity nostalgiski design mopeda, kotryž je „bóle sportowski, hač tón druhich modelow z časa NDR“. Nimo toho zmóžnja jemu moped wjace njewotwisnosće wot staršeju, wón přispomni.
Nimale kóždy młodostny ma jězbnu dowolnosć za moped. Tak sy hižo jako 15lětny wot staršeju njewotwisny a móžeš z přećelemi po swěće jězdźić. Zo je wulke wjeselo, hdyž móžeš ze swojim Simson-mopedom legalnje ze 60km/h po dróhach smalić, byrnjež ći jězbna dowolnosć klasy AM poprawom jenož maksimalnje 45km/h dowolała, žane prašenje njeje.
Ministerka Kraushaar (CDU) pak ma dalše plany: Wona chce dowolenu spěšnosć na wšitke mopedy samsneje klasy rozšěrić. Ja, runje tak kaž mnozy moji přećeljo, zhladujemy kusk skeptisce na plany sakskeje ministerki za infrastrukturu. Přičina našeje skepsy je cyle jednora: Simson by z nowym rjadowanjom swoju jónkrótnosć zhubił. Njejsmy so za rjanu nostalgisku mašinu jenož jeje bjezčasneho designa dla rozsudźili, ale wosebje tež tohodla, dokelž je wona jenička, z kotrejž móžeš z tempom 60 smalić! Jeje kultowy status by so pozhubił, znajmjeńša tróšku. Linus Hrjehor
Drježdźany (dpa/SN). Zakaz strony AfD nima sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) za prawy puć. „Hdyž prawniske wuměnjenja za zakaz njedosahaja, potom tomu tak je. To dyrbimy na wědomje brać“, praji wón w interviewje z nadregionalnym čěskim dźenikom Pravo. „Wumjezowanje, stigmatizowanje a škitna murja su k lěto a wjetšemu rozrostej strony wjedli, a to je zahubne“, Kretschmer doda. Po jeho měnjenju pohódnoćeja mnozy wolerjo škitnu murju jako zapowědźenje politiskich zamołwitych, z AfD wo problemach a jich móžnych rozrisanjach rěčeć.
Ministerski prezident wuzběhny, zo njeńdźe wo to, z AfD koalěrować. „Jenož dokelž ze stronu njerěčimy, njerěka to, zo so problemy pominu.“ Zo bychu nětčiši politiscy zamołwići wolerjow wróćo zdobyli, měli problemy ludźi rozrisać. Wón skedźbni na komunalne wólby w Zhorjelcu a Rudnych horinach: „Tam su kandidaća ze srjedźizny towaršnosće dobyli, dokelž su ludźi ze swojimi wukonami a z konkretnymi rozrisanjemi přeswědčili.“
Halle/Berlin (dpa/SN). Dźeń a wjace ludźi, kotřiž su z wšelakich přičin we wulkej eksistencielnej nuzy, rozmysluje wo tak mjenowanym asistěrowanym sebjemorjenju. Hustohdy su lěkarjo a terapeuća ći prěni, kotrychž woni w tutej naležnosći wo radu proša. Ći maja nětko w Němskej dotal jónkrótne jednanske poručenja za tutu situaciju do rukow dóstać.
Nowu přiručku z 45 poručenjemi inkluziwnje wotpowědnymi wopodstatnjenjemi předstaja fachowcy dźensa na mediciniskej uniwersiće w Halle. Wona ma w strowotnistwje a socialnych zarjadnišćach dźěłacym skutkowna orientacija w rozmołwach a poradźowanju w zwisku z přećom za dočasnym zakónčenjom žiwjenja być.
Po informacijach Dźěłoweho zjednoćenstwa wědomostnych medicinskich fachowych towaršnosćow so pomoc při suicidźe, na přikład přez wobstaranje abo přewostajenje smjertneho srědka, w Němskej njechłosta. „Konkretne standardy, kak měł fachowy personal z naprašowanjom za pomocu wobchadźeć, pak dotal eksistowali njejsu“, podšmórnje zjednoćenstwo.
Alice Schwarzer zakónči wudawanje swojeho feministiskeho magacina „Emma“. Decemberske wudaće budźe poslednje, 83lětna wčera w medijach zdźěli. Wona bě časopis w lěće 1977 załožiła, dokelž mějachu žony w tehdyšich medijach lědma hłosa, wona praji. Najebać lěto a woteběrace ličby abonentow njeje so z hospodarskich přičin za kónc rozsudźiła. „Dźemy, dokelž měnimy: To dosaha“, Schwarzer wuzběhny.
Francoski honjak typa Mirage je wčera we wuchodnej Francoskej pola města Nancy při treningowym lěće znjezbožił. Jednoho pilota wobsadki su wuchowanske słužby mortweho našli, za tamnym přeco hišće pytaja, zdźěli francoska zakitowanska ministerka Catherine Vautrin. Přičiny njezboža dotal znate njejsu. Swědkojo rozprawjachu, zo běchu eksploziju słyšeli.
Budyšin/Drježdźany (SN). Budyske měšćanske zarjadnistwo je wčera w nowinskej zdźělence wo tym informowało, zo je sakske knježerstwo na swojim poslednim kabinetnym posedźenju čłonstwu swobodneho stata w towarstwje Němski slědźerski centrum twar z. t. (DFZ twar) přihłosowało, w kotrymž budźetej tež Weimarska uniwersita Bauhaus a Drježdźanska Techniska uniwersita z čłonom. Załožensku zhromadźiznu towarstwa chcedźa čłonojo hišće lětsa přewjesć.
Po informacijach Sakskeho statneho ministerstwa za infrastrukturu a wuwiwanje kraja ma so runočasnje z aktualnym procesom załoženja towarstwa w Budyšinje zakładna slědźenska infrastruktura za DFZ twar zarjadować. Za to přewostaja zamołwići dohromady 100 milionow eurow z fondsa za wuwiwanje strukturow w brunicowych kónčinach. Tak mjenowany startup-inkubator je jedyn z prěnich krokow, kotryž chcedźa w Budyšinje zwoprawdźić.
Budyski wyši měšćanosta Karsten Vogt (CDU) zwurazni we wčerawšej zdźělence swoje wulke wjeselo nad wažnym rozsudom sakskeho knježerstwa.
Berlin (dpa/SN). Mylnje je zwjazkowe financne ministerstwo wot spočatka lěta 2027 planowane zwyšenje dawka na tobak w zwjazkowym zakonskim łopjenu na dźensniši dźeń datěrowało. Na naprašowanje powěsćernje dpa zamołwići zdźělichu, zo su dźensa porjedźenku wozjewili a producentow tobakowych produktow wo zmylku informowali.
NATO wo podpěru prosyli
Sofija (SN). Po wjacorych nadpadach trutow na łódźe w Čornym morju je bołharske knježerstwo wojerske zwjazkarstwo NATO wo pomoc prosyło. Wo tym sćelak Deutschlandfunk dźensa rozprawja. Rěčnica NATO připowědźi, zo chcedźa srědki za dohladowanje, wuskušowanje a forensiske analyzy do regiona pósłać. W oktobrje běchu prawdźepodobnje ruske truty štyri wikowanske łódźe před bołharskim pobrjohom nadpadnyli. Dwě łódźi so podnurištej. Za wjacorymi wosobami hišće pytaja.
Sudnistwo wusudy zběhnyło
Oslo/Pětrohród (dpa/SN). Posrědnik USA, wosebity pósłanc Steve Witkoff, je so wčera w Oslu z ukrainskim prezidentom Wolodymyrom Zelenskym a dalšimi načolnymi politikarjemi zetkał. Při tym wospjet wo móžnym měrje w Ukrainje jednachu. Dźensa poda so Witkoff dale do Ruskeje, zo by tam wo samsnej temje jednał. W Pětrohrodźe Witkoff zastupjerjow ruskeho knježerstwa zetka, ministerski prezident Norwegskeje Jonas Gahr Støre wčera wobkrući.
Na próstwu Ukrainy bě Norwegska rozmołwy zhromadnje z Finskej organizowała. W Pětrohrodźe chce Witkoff Rusam namjet předstajić, „kotryž su europscy a ameriscy kolegojo wudźěłali“. Ukraina je w Oslu nowe ideje a koncepty předstajiła, kotrež su w detailu wobrěčeli. Knježerstwo USA so nětko nadźija, zo namjety tež w Ruskej přiwozmu. Potom by puć najprjedy za trilateralne rozmołwy a pozdźišo za multilateralne rozmołwy swobodny był. Tole rjekny zastojnik knježerstwa nowinskej agenturje Axios.