Cardiff (dpa/SN). Nawodźa knježerstwow mjeńšich britiskich dźělow kraja w Zjednoćenym kralestwje žadaja sej wot knježerstwa w Londonje wjace prawa na samopostajowanje. Tole zwuraznja premierministrojo Šotiskeje, Waliziskeje a Sewjerneje Irskeje w deklaraciji, kotruž su wčera we hłownym měsće Waliziskeje Cardiffje podpisali. Z tym zwyša ćišć na britiske knježerstwo, zo dopušći móžnosć ludoweho wothłosowanja wo samostatnosći dźělow kraja. Wosebje Šotiska a Sewjerna Irska běštej sej to wospjet žadałoj. Nawoda šotiskeho knježerstwa John Swinney žadaše sej tež wčera na nowinarskej konferency w Cardiffje nowy referendum wo njewotwisnosći kraja w běhu přichodnych pjeć lět. Britiskemu premierministrej Andyjej Burnhamej wón wěšćeše, zo budźe „posledni premier Zjednoćeneho kralestwa“.
Hinak hač Jendźelska maja mjeńše dźěle kraja w Zjednoćenym kralestwje swójski parlament a regionalne knježerstwo. Tam su mjeztym wšitke městna nawodow knježerstwa z čłonami stronow wobsadźene, kotrež za njewotwisnosć wojuja.
Berlin/Drježdźany (dpa/SN). Kaž hižo loni je Sakska tež w lětušim kubłanskim monitorje prěnje městno před Bayerskej a Hamburgom wobsadźiła. W přirunowanskej studiji, kotruž Institut němskeho hospodarstwa (IW) w nadawku iniciatiwy Nowe socialne wične hospodarstwo (INSM) lětnje zestaja, pohódnoća a přirunuja eksperća w 13 wobłukach a z pomocu 98 indikatorow kubłanski system wšitkich 16 zwjazkowych krajow. Krajej Berlin a Braniborska stej w rankingu wospjet daloko zady: Berlin na jědnatym a Braniborska na 13. městnje.
Drogi w hódnoće něhdźe 20 milionow dolarow su zastojnicy drogoweho zarjada DEA Zjednoćenych statow w zwjazkowym staće Texasu našli. Nimale cyłu tonu wopojadła Crystal Meth spytachu dotal njeznaći pašowarjo na jónkrótne wašnje tarnować. Schowachu je w plastikowych měškach w kumštnych kałowych hłójčkach, kotrež so wot prawych lědma rozeznawać hodźa.
Za slědami Habolanow su minjenej tydźenjej archeologojo blisko gmejny Havelaue w braniborskej kónčinje Havelland ryli. Na wonym městnje je bywše słowjanske hrodźišćo Pilatsch stało. Nimo słowjanskich su wědomostnicy tež artefakty ze železoweje a młodeje kamjentneje doby namakali. Mjez namakankami běchu črjopy z keramiki, kosće zwěrjatow kaž tež zbytki z dobywanja železa.
Rab (B/SN). Chrystoforus so w romsko-katolskej, starokatolskej a ortodoksnej cyrkwi a zdźěla w anglikanskej zhromadnosći jako martrar a swjaty česći. Tež w ewangelskej mjenowej protyce so mjeno jewi. W zapadnej ikonografiji je jako hober z kijom a na ramjenju z Jězusdźěćatkom předstajeny a přez rěku běži. Wón je patron pućowacych.
Kalender zwjazuje
Bonn (B/SN). W katolskej a ewangelskej cyrkwi započina so cyrkwinske lěto prěnjeho adwenta, w ortodoksiji pak 1. septembra. We wozjewjenju komisije katolskeje a ortodoksneje biskopskeje konferency w Němskej 2019 wobě stronje potwjerdźatej, zo najebać rozdźěl mjez zapadnym a wuchodnym kalendrom „zwjazuje katolikow a ortodoksnych, štož swjećimy: narod abo smjerć a zrowastanjenje našeho Knjeza Jězu Chrysta“.
Za abo přećiwo słužbje we wójsku
Kamjenc (dpa/SN). W Sakskej je so loni wospjet mjenje dźěći narodźiło hač lěto do toho. Po informacijach Statistiskeho krajneho zarjada běše jich 2025 dohromady 23 126 – to je wo 6,4 procentow mjenje hač w lěće 2024. Tež přerězna ličba dźěći na žonu je loni dale spadowała. Po statistice je kóžda žona w starobje mjez 15 a 50 lětami 1,16 dźěći porodźiła. Žony bjez němskeho staćanstwa maja z 1,55 porno tomu lěpšu dźěćacu kwotu.
Wólby w Šwedskej
Stockholm (dpa/SN). Wčerawše wólby šwedskeho parlamenta je po dotalnym wuličenju tamniša socialdemokratiska strona dobyła. Jej přisłuša tež dotalna šefina knježerstwa Magdalena Andersson. Strona zdoby sej 28,4 procenty hłosow. Hač to za wutworjenje knježerstwa dosaha, njeje tuchwilu dospołnje jasne. Šwedska konserwatiwna strona je z 19,9 procentami na druhim městnje.
Arktiski wjeršk w Finskej