Zemski wolij je na swěće dźeń a tuńši, dokelž je aktualnje mjez USA a Iranom měr a wiki reaguja z optimizmom. Potom pak při tankowni widźiš, zo płaćizny diesela a bencina stupaja. Kak tomu? Přičinow je wjele a wójna w Persiskim zaliwje je jenož jedna. Druha su nadpady mórskich rubježnikow na łódźe z wolijom, kotrež njewěstotu sobu zawinuja. Třeća su wuspěšne nadpady Ukrainy w Ruskej a zapalene rafinerije: Hišće loni njeby nichtó wočakował, zo Ruska dźensa wolij njepředawa, ale kupuje. Rafinerije po cyłym swěće na to čakaja, hač někajki wolij dóstanu abo nic. Tuž system hižo awtomatisce njefunguje, ale na wšelkich schodźenkach procesa stajnje něchtó na surowizny čaka a je nerwozny. Nic naposledk tež předawarjo w tankownjach. Tam čakaja zwjetša tak dołho, doniž njeje jich zasłužba snadna dosć, hakle potom so płaćizny zwyša. Potajkim změjemy my kupcy prawdźepodobnje hakle w awgusće mjenje kóštow. Lukáš Novosad

Berlin/Podstupim (dpa/SN). Sprjewja ma tuchwilu tak mało wody, zo so zamołwići w Berlinje, Braniborskej a Sakskej starosća. Zhromadna dźěłowa skupina zwjazkowych krajow, kotruž su krótkodobnje zwołali, ma nětko naprawy zdźěłać, z kotrymiž móhli staw wody zwyšić. Tole zdźěla braniborski krajny zarjad za wobswět. Za srjedźnu Sprjewju płaći hižo wot spočatka junija prěni wot třoch schodźenkow niłkeje wody.

Jedyn z problemow: Suchoty w zymje a nalěću dla njejsu rěčne zawěry wosebje w hornim dźělu rěki na teritoriju Sakskeje połne dosć. „Spočatk lěća běchu składy podłu Sprjewje jenož napoł połne“, rěka ze zarjada. Tohodla njemóža wjace wody do rěki pušćić, zo bychu staw wody stabilizowali.

„Wuskutki widźimy wosebje na pegelach Lubuš (Błóta) a Große Tränke zapadnje Fürstenwalde“, zdźěla zarjad za wobswět. Wot kónca meje su w Lubušu jeničce 3,46 kubiknych metrow wotliwa wody na sekundu naměrili. Kónc julija naměrichu po dešću w Błótach znajmjeńša štyri kubikne metry na sekundu. „K přirunanju: Wot lěta 1991 do 2020 smy w Lubušu w juliju w přerězku 7,09 kubiknych metrow na sekundu naměrili.“

Berlin (dpa/SN). Społnomócnjena zwjazkoweho knježerstwa za queerne wosoby Sophie Koch (SPD) je před dale a wjetšim wohroženjom queernych wosobow na wuchodźe Němskeje přez prawicarskich ekstremistow warnowała. Předewšěm zarjadowanja Christopher-Street-Day (CSD) dyrbjeli tam lěpje škitać. „W Sakskej škitaja mnozy policisća zarjadowanja CSD, nimo toho su často wulke dźěle městow zašlahane. Sym sej stajnje přała, zo by situacija w městach na zapadźe Němskeje podobna była“, rjekny Koch nowinje Rheinische Post. Hladajo na nadpad na kromje CSD w Berlinje zwurazni Koch swoje njezrozumjenje, napominaše pak ludźi zdobom, queerne zarjadowanja dale wopytować. „Přichodne dny su za to tu, zo sej – tež jako cyła towaršnosć – čas za žarowanje bjerjemy. Po tym pokazamy, zo nas zatrašić njemóža.“ Koch žadaše sej nimo toho wjace škita queernych ludźi we wšědnym dnju. „Zo bychu so ludźo woprawdźe wěsći čuli, dyrbimy na tym dźěłać, zo jenož wulke zarjadowanja nješkitamy, ale zdobom queernych čłowjekow wšědny dźeń“, wona doda.

Z přetwarjenym bobbycarom je Marcel Paul z Hessenskeje spěšnosć 149,875 km/h docpěł. To je nowy rekord. W Awstriskej po dróze horu dele smalo polěpši wón swój dotalny rekord, kotryž bě lěta 2022 z 130,72 km/h nastajił. Na 2,4 kilometry dołhej čarje wučinješe spadowanje hač do 16 procentow.

Jutře, štwórtk, je dźeń, na kotrymž su ludźo na zemi wšě resursy přetrjebali, kotrež zamóže zemja w běhu jednoho lěta produkować. Tak mjenowany dźeń přećeženja zemje organizacija Global Footprint Network lěto wob lěto znowa wuličuje. Wot jutřišeho su ludźo „na kredit“ žiwi, je-li tole w ekologiskim zmysle docyła móžno. Čłowjek wužiwa wjace kraja za skót a pastwy, wjace wodźiznow za rybarjenje a lěsy, hač ma poprawom k dispoziciji. Zdobom při tym wjace wuhlikoweho dioksyda nastawa.