Wulke mnóstwo datow rubili

Montag, 03. August 2026 geschrieben von:

Vaduz (dpa/SN). Knježerstwo małeho wjerchowstwa Liechtenstein je kónc tydźenja cyberowy nadpad na register „hospodarsce woprawjenych wosobow“ dožiwiło. Něhdźe 31 000 datowych zapiskow z informacijemi wo wosobach, firmach, załožbach a rukowaćelstwach su njeznaći dotal pokradnyli. Z registrom spyta liechtensteinske knježerstwo financowanju terorizma a płokanju pjenjez zadźěwać.

Nawodnica knježerstwa Brigitte Haas a minister za justicu Emanuel Schädler staj krizowy stab zwołałoj. Z něhdźe 41 000 wobydlerjemi je wjerchowstwo sobu najmjeńši kraj swěta. Zdobom pak je stat hladajo na nutřkokrajny bruttoprodukt jedyn z najbohatšich krajow swěta.

Diskusija wo rentowej reformje

Montag, 03. August 2026 geschrieben von:

Berlin (dpa/SN). „Renta z 63“ dawno hižo žana renta z 63 lětami njeje. Tuchwilu podadźa so ludźo z přerěznje 64,5 lětami na wuměnk. Najebać to je wona přičina nowych politiskich diskusijow. Nic naposledk dźe wo prašenje, hač dyrbja paket reformow rentow změnić, kotryž je rentowa komisija wudźěłała. Najzwadniši dypk w naćisku komisije je wotstronjenje zastupa do renty po 45 lětach dźěła z połnymi dochodami.

Šef CSU Markus Söder je so wčera w lěćnym interviewje telewizijneho sćelaka ARD za naćisk a přećiwo změnam wuprajił. Jako „zmysłapołnu wotmołwu na prašenje demografiskeho wuwića w Němskej“ wopisa wón namjetowane naprawy rentoweje komisije, kotraž je po jeho měnjenju dobre dźěło zdokonjała. Třo ministerscy prezidenća wuchodoněmskich zwjazkowych krajow Michael Kretsch­mer, Sven Schulze und Mario Voigt (wšitcy CDU) běchu sej minjeny tydźeń žadali, zo maja rentowy paket wosebitych wuchodoněmskich biografijow dla pře­dźěłać.

Lěsne wohenje w Grjekskej

Montag, 03. August 2026 geschrieben von:

Z kupy Kreta rozprawja naša korespondentka Vanessa Žurec

Agios Pavlos/Kreta (VaŽ/SN). Po wulkich lěsnych wohenjach w Španiskej, Francoskej a Turkowskej wojuja nětko tež w Grjekskej přećiwo spěšnje so rozpřestrěwacym zahubnym płomjenjam. Wosebje potrjechene su dowolowe kupy Kreta a Paros kaž tež region zapadnje hłowneho města Athen.

Ekstremna horcota, dołha doba suchoty a sylne horce wětry, kotrež domoródni „Meltemi“ mjenuja, přisporjeja spěšnemu rozpřestrěwanju a znowawudyrjenju wohenjow. Po wčerawšich informacijach zamołwitych zarjadow je woheń hižo wjace hač 12 000 hektarow pódy zničił. We wsach Agia Galini, Nea Krya Vrysi a dalšich gmejnach na Kreće su něhdźe 6 000 dowolnikow ewaku­owali. Wosebje tragiske je: Hižo tři wohnjowi wobornicy staj tam při hašenskich dźěłach swoje žiwjenje při­sadźiłoj. Dalše tragiske njezbožo sta so wčera, njedźelu, zapadnje Athena w regionje Psatha. Tam staj hašenskej helikopteraj w powětře koliděrowałoj, při čimž dwaj pilotaj zemrěštaj.

Miks energijow trěbny

Montag, 03. August 2026 geschrieben von:
Kak dźensniši dźeń wšo ze wšěm zwisuje, móžeš na jeničkej atomowej milinarni Madźarskeje wobkedźbować: Wona drje dotal nimale połojcu trěbneje miliny w kraju produkuje, tola strategiski přinošk za zastaranje z energiju je hižo dramatisce spadował a nětko dyrbja milinarnju najprjedy raz dospołnje hasnyć – dokelž ma Dunaj přemało wody za chłódźenje. To drje awtomatisce njewoznamjenja, zo běše nahłe wotpinanje poslednich atomowych milinarnjow w Němskej paralelnje ze zakónčenjom zmilinjenja brunicy, zmysłapołne. Tola přewulka wotwisnosć wot jednoho techniskeho systema, wšojedne wot kotreho, je riskantna. Hdyž bychmy sej swoju energiju nimale cyłkownje ze słónca a wětřika wudobywali, móhła so infrastruktura za zastaranje towaršnosće z energiju tež sypnyć – drje nic w horcym lěću, ale w ćichej, ćmowej zmyje. Bjez praweho miksa njeńdźe. A atomowa energija njeby tež w Němskej wšo wumóžacy wupuć była. Marcel Brauman

Zrazom 50 000 migrantow w španiskej eksklawje

Montag, 03. August 2026 geschrieben von:

Ceuta (SN/LuNo). Minjeny štwórtk a pjatk je do španiskeje eksklawy w měsće Ceuta na sewjeru Afriki wokoło 50 000 marokkoskich ćěkancow z morja přišło (dźesatki ludźi su so při tym zatepili). Bě to njewšědna žołma migrantow.

W měsće je 85 000 wobydlerjow žiwych. To rěka, zo nimaja kapacitu, tajku masu zrazom přiwzać. Medije su tohodla wjele wobrazow z połnymi hasami cyłemu swětej pokazali. Europscy politikarjo su na to Španisku kritizowali a wo kóncu Schengenskeho ruma rěčeli. Za někotrych běše cyła akcija po zdaću koordinowana. Migranća z Afriki ćěkaja wšak wšědnje do Španiskeje přez Kanariske kupy. Tónraz pak sej policija a wojacy wot přichadźacych najprjedy raz dokumenty žadali njejsu. Hakle pjatk, hdyž su so ćěkancy zaso domoj wróćeli, chcychu je widźeć. W měsće je stajnje 3 000 wojakow stacioněrowanych, dokelž maja mjezu EU škitać.

To a tamne (03.08.26)

Montag, 03. August 2026 geschrieben von:
Dwójnikaj Billa a Toma Kaulitza, 36­lětneju hudźbnikow znateje němskeje pop-skupiny Tokio Hotel, móža fanojo nětko jako postawje z wóska w Berlinskim Kabineće wóskowych figurow Madame Tussauds wobdźiwać. Najebać dźiwne začuće, zo móžeš sej sebje samoho z kóždeje strony wobhladać, staj bratraj z wuslědkom jara spokojom. To zwurazništaj na wčerawšim oficialnym wotkryću.

Plan za měr zdźěłali

Freitag, 31. Juli 2026 geschrieben von:

Washington (dpa/SN). Rada za měr, kotruž běchu USA iniciěrowali, je po wuprajenjach jich prezidenta Donalda Trumpa dojednanje wo dospołnym wotbrónjenju Hamas w Gazaskim pasmje zdźěłała. Po tym zo je Hamas wšě swoje brónje wotedała, zhubi so tež wójsko Israela z pasma, připowěduje Trump na swojej platformje Truth Social. Tole je monumentalna kročel na puću k dospołnemu měrej. Hamas je planam pječa přihłosowała. Mjezynarodna wojerska operacija ma w přichodźe měr kontrolować a so wo wěstotu starać.

Migranća w španiskej eksklawje

Ceuta (dpa/SN). Do španiskeje eksklawy w sewjernej Africe je w běhu mało dnjow 1 500 migrantow přišło. Zarjady w Ceuta su tuž alarměrowane. Regionalne knježerstwo žadaše sej wot centralneho knježerstwa w Madridźe, zo měło wone narodny nuzowy staw wuwołać a wójsko na mjezu Marokka słać. Ministerski prezident Pedro Sanchez dźensa do Ceuta pojědźe.

Wjace ludźi bjez dźěła

W Hamburgu su w nocy cyły móst po měsće transportowali. Konstrukcija je 108 metrow dołha a 21 metrow šěroka. Na wosebitych jězdźidłach su kompletny móst po wosebje za to přihotowanej aleji Maxa Brauera transportowali. Dźensa nawječor ma móst na swojim nowym stejnišću zaměstnjeny być. Foto: pa/dpa/Christian Charisius

FIFA swój plan zakituje

Freitag, 31. Juli 2026 geschrieben von:
Zürich (dpa/SN). Po tym zo bě europski koparski zwjazk UEFA z bojkotom hrozył, je swětowy koparski zwjazk FIFA swój plan wo załoženju wotnožki, kotraž ma dźěl prawow na swětowych mišterstwach inwestoram předawać, nětko zakitował. „Respektujemy zjawnje wuprajene reakcije a wobmyslenja a zwuraznjamy znowa, zo smy zwólniwi, wotewrjenje a na demokratiske wašnje wo tym rěčeć“, rěka we wozjewjence. Nimo toho swětowy zwjazk twjerdźi, zo su rozprawy w medijach planowany proces konsultacije mylili. „Nichtó nochce kopańcu předawać“, FIFA doda. Wutoru bě swětowy zwjazk ze swojim předsydu Giannijom Infantinom zdźělił, zo chce z nowej wotnožku štyri miliardy dolarow dobytka nadźěłać.

Žana koalicija z AfD w Sakskej

Freitag, 31. Juli 2026 geschrieben von:
Drježdźany (dpa/SN). Po tym zo bě sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) wohnjowu murju k AfD kritizował, je wón nětko wobkrućił, zo wón prawicarsku stronu zasadnje wotpokazuje. „Z AfD jako prawicarskej stronu njebudźemy a njemóžemy hromadźe dźěłać abo koalěrować“, rjekny wón Redakciskej syći Němska (RND). „Wězo pak maja zapósłancy AfD parlamentariske prawa“, wón doda. Tak móža nowe namjety předstajeć a su tež předsydźa někotrych wuběrkow w Sakskim krajnym sejmje. „Z nimi so wšědnje rozmołwjamy a wadźimy.“ Kretschmer bě wóndano w interviewje z nowinu Handelsblatt rjeknył: „Štóž hišće wo wohnjowych murjach rěči, njeje znamjenja časa rozumił. Dyrbimy z kóždym rěčeć, kotryž rěčeć chce.“ Wobrot wohnjowa murja zwuraznja njezwólniwosć, z AfD kooperować. Město wotpokazowanja kooperacije z AfD žada sej Kretschmer skerje debatu wo tym, čehodla ludźo stronu wola.

Chróšćan Šulerjo

Neuheiten LND

Nowinkar 2025

Midas Logo